مسیر جنبش اسیران
ورود به کوفه
بنابر آنچه ابن ابیالحدید در تفصیل نهج البلاغه نوشته میباشد، اسیران کربلا، سوار بر مرکبهایی سوای جهاز، به کوفه برده گردیده و عموم به تماشای آنان پرداختند و در همین حالا زنان کوفی از دیدن اسرا فغان مسجد قبا مشهد میکردهاند.[۲۰]
نقل شده درباره فرصت ورود اسرا به کوفه، گزارش صریحی در منابع دیرین نیامده میباشد؛[۲۱] البته بنابر عبارتی از روحانی موثر،[۲۲] میاقتدار ورود اسرای کربلا به کوفه را دوازدهم محرم آدرس مسجد قبا مشهد دانست.[۲۳]
ماموران قدمت بن سعد، بعداز گذر دادن اسیران از کوچههای کوفه، آنهارا وارد قصر عبیدالله بن زیاد کردند. گفتگوهای تندی دربین حضرت زینب(س) و عبیدالله گزارش شدهاست.[۲۴] گزاره مشهور «ما رَأیْتُ اِلّا جَمیلاً؛ جز زیبایی چیزی ندیدم» از حضرت زینب(س) مرتبط با همین مجلس میباشد. همینطور عبیدالله امر کشتن امام سجاد(ع) را صادر کرد، البته بعداز اعتراض حضرت زینب(س) و نیز سخنان تند امام سجاد(ع)، ابن زیاد از کشتن او صرفحیث رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۲۵]
نقشه مسیر کاروان اسرای کربلا
مسیر شام
عبیدالله بن زیاد، گروهی به عنوان مثال شمر و طارق بن مُحَفِّز را به یار اسیران کربلا به شام ارسال کرد.[۲۶] طبق برخی گزارشها زحر بن قیس نیز با آنها بوده میباشد.[۲۷] مسیر ظریف جنبش اسیران از کوفه تا شام معین وجود ندارد؛ بعضی بر این نظریهاند که با اعتنا به اماکن منسوب به امام حسین(ع)، میقدرت مسیر جنبش اسیران کربلا را مشخص و معلوم ایجاد کرد؛ مثلا منزلت رأس الحسین و امام زین العابدین در دمشق،[۲۸] جایگاههای حِمص،[۲۹] حماء،[۳۰] بعلبک،[۳۱] شماره تلفن مسجد قبا مشهد حَجَر[۳۲] و طُرح.[۳۳]
در دانشنامه امام حسین(ع) آمده میباشد که بین کوفه و شام در آن زمان، سه مسیر اساسی (شیوه بادیه، رویکرد گوشه فرات و خط مش گوشه دجله) بود که هر مورد از آن ها شیوه های فرعی زیادی داشتهاند.[۳۴] نویسندگان این دانشنامه معتقدند به جهت عدم وجود دلایل پرنور و قطعی نمیقدرت در این زمینه دیدگاه ها قطعی کرد؛ البته با نظارت آیات و قرائن، به احتمال زیاد مسیر اسیران از کوفه به شام از خط مش بادیه بوده میباشد.[۳۵]
طبق بعضا گزارشها همانند گزارش تاریخ طبری، روضه خوان موثر و تاریخ دمشق، آغاز رمز امام حسین(ع) و سرهای شهدا به شام رسول شد و بعد از آن اسیران را اعزام کردند؛ البته برپایه گزارشهای دیگر، سرهای شهدا همدم با اسیران به شام نبی شدند.[۳۶]
خوی ماموران
بنابر نقل ابن اعثم و خوارزمی، مأموران عبیدالله بن زیاد، اسیران کربلا را از کوفه تا شام، بر محملهای بیپرده و پوشش، شهر به شهر و خانه به خانه بردند، آنگونه که اسیران (کافر) شکاف و دیلم را میبردهاند.[۳۷] روضه خوان اثرگذار، روایتی را نقل کرده که بر طبق آن، امام سجاد(ع) با غل و زنجیر در بین اسرا چشم گردیدهاست.[۳۸]
در روایاتی منسوب به امام سجاد(ع)، نحوه اخلاق مأموران ابن زیاد اینسیرتکامل نقل گردیده است: علی بن حسین(ع) را بر شتری لاغر و لَنگ که جهاز آن چوبی و سوای زیرانداز بوده، سوار کردهاند؛ در حالیکه راز امام حسین(ع) بر نیزه، زنان پشت راز و نیزهها گرداگرد آنها بودند. در حالتی که اشکی از دیده یکی آن ها روان میشد، با نیزه بر سرش میزدند تاوقتیکه وارد شام شدند.[۳۹]
مسیر جنبش اسیران
ورود به کوفه
بنابر آنچه ابن ابیالحدید در تفصیل نهج البلاغه نوشته میباشد، اسیران کربلا، سوار بر مرکبهایی سوای جهاز، به کوفه برده گردیده و عموم به تماشای آنان پرداختند و در همین حالا زنان کوفی از دیدن اسرا فغان مسجد قبا مشهد میکردهاند.[۲۰]
نقل شده درباره فرصت ورود اسرا به کوفه، گزارش صریحی در منابع دیرین نیامده میباشد؛[۲۱] البته بنابر عبارتی از روحانی موثر،[۲۲] میاقتدار ورود اسرای کربلا به کوفه را دوازدهم محرم آدرس مسجد قبا مشهد دانست.[۲۳]
ماموران قدمت بن سعد، بعداز گذر دادن اسیران از کوچههای کوفه، آنهارا وارد قصر عبیدالله بن زیاد کردند. گفتگوهای تندی دربین حضرت زینب(س) و عبیدالله گزارش شدهاست.[۲۴] گزاره مشهور «ما رَأیْتُ اِلّا جَمیلاً؛ جز زیبایی چیزی ندیدم» از حضرت زینب(س) مرتبط با همین مجلس میباشد. همینطور عبیدالله امر کشتن امام سجاد(ع) را صادر کرد، البته بعداز اعتراض حضرت زینب(س) و نیز سخنان تند امام سجاد(ع)، ابن زیاد از کشتن او صرفحیث رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۲۵]
نقشه مسیر کاروان اسرای کربلا
مسیر شام
عبیدالله بن زیاد، گروهی به عنوان مثال شمر و طارق بن مُحَفِّز را به یار اسیران کربلا به شام ارسال کرد.[۲۶] طبق برخی گزارشها زحر بن قیس نیز با آنها بوده میباشد.[۲۷] مسیر ظریف جنبش اسیران از کوفه تا شام معین وجود ندارد؛ بعضی بر این نظریهاند که با اعتنا به اماکن منسوب به امام حسین(ع)، میقدرت مسیر جنبش اسیران کربلا را مشخص و معلوم ایجاد کرد؛ مثلا منزلت رأس الحسین و امام زین العابدین در دمشق،[۲۸] جایگاههای حِمص،[۲۹] حماء،[۳۰] بعلبک،[۳۱] شماره تلفن مسجد قبا مشهد حَجَر[۳۲] و طُرح.[۳۳]
در دانشنامه امام حسین(ع) آمده میباشد که بین کوفه و شام در آن زمان، سه مسیر اساسی (شیوه بادیه، رویکرد گوشه فرات و خط مش گوشه دجله) بود که هر مورد از آن ها شیوه های فرعی زیادی داشتهاند.[۳۴] نویسندگان این دانشنامه معتقدند به جهت عدم وجود دلایل پرنور و قطعی نمیقدرت در این زمینه دیدگاه ها قطعی کرد؛ البته با نظارت آیات و قرائن، به احتمال زیاد مسیر اسیران از کوفه به شام از خط مش بادیه بوده میباشد.[۳۵]
طبق بعضا گزارشها همانند گزارش تاریخ طبری، روضه خوان موثر و تاریخ دمشق، آغاز رمز امام حسین(ع) و سرهای شهدا به شام رسول شد و بعد از آن اسیران را اعزام کردند؛ البته برپایه گزارشهای دیگر، سرهای شهدا همدم با اسیران به شام نبی شدند.[۳۶]
خوی ماموران
بنابر نقل ابن اعثم و خوارزمی، مأموران عبیدالله بن زیاد، اسیران کربلا را از کوفه تا شام، بر محملهای بیپرده و پوشش، شهر به شهر و خانه به خانه بردند، آنگونه که اسیران (کافر) شکاف و دیلم را میبردهاند.[۳۷] روضه خوان اثرگذار، روایتی را نقل کرده که بر طبق آن، امام سجاد(ع) با غل و زنجیر در بین اسرا چشم گردیدهاست.[۳۸]
در روایاتی منسوب به امام سجاد(ع)، نحوه اخلاق مأموران ابن زیاد اینسیرتکامل نقل گردیده است: علی بن حسین(ع) را بر شتری لاغر و لَنگ که جهاز آن چوبی و سوای زیرانداز بوده، سوار کردهاند؛ در حالیکه راز امام حسین(ع) بر نیزه، زنان پشت راز و نیزهها گرداگرد آنها بودند. در حالتی که اشکی از دیده یکی آن ها روان میشد، با نیزه بر سرش میزدند تاوقتیکه وارد شام شدند.[۳۹]

آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه