مسجد جامع نایین تحت عنوان یکیاز قدیمیترین مساجد مرز و بوم و وجود ویژگیهای خاص و معماری جان دار درآن ، این مسجد را در ستون مهمترین بناهای تاریخی مساجد میهن قرارداده میباشد مسجد قبا مشهد .
بنای نخستین مسجد جامع نایین وابسته به قرنها دوم تا چهارم هجری است در کتاب مرأۀ البلدان بیان شده ، این بنای تاریخی به دستورعمربن عبدالعزیزاموی تاسیس شده است . مدل ایجاد کرد این مسجد آدرس مسجد قبا مشهد شبستانی و بسیار مشابه و قابل مقایسه با مسجد تاریخانه دامغان است.
مسجد جامع نائین دارنده شاخصه های خاص و ویژه ای بوده که عبارتند از :
۱- گچبریها : گچبریهای بسیار زیبای محراب ، بالای محراب و سه ردیف روبروی آن کهاین گچبریها الگوی گچبری اهل ایران بوده و تأثیر معماری اهل ایران بر هنر اسلام را می اقتدار درگلهای دوازده مالامال، رزرو مسجد قبا مشهد ستونهای دکوری و نقوش گیاهی و هنری جان دار در آن مشاهده نمود ، گچبریهای جانور مسجدمتعلق به روزگار آل بویه بوده و نسبتاًً هزار سال سوای هیچ دخل و تصرفی هنوز هر بازدیدکننده را به خویش جذب می کند.
در نصیب بالای محراب و در گچبریهای شماره تلفن مسجد قبا مشهد آن دوکتیبه را به خط کوفی مشجری می اقتدار مراعات نمودکه آن مشمول آیهها قرآنی سوره نمل و توبه میباشد
۲- منبر:این منبر چوبی و تزئین گردیده با هنر منبت وبسیار قشنگ در جوار محراب میباشد.در سمت چپ منبر و در نصیب فوقانی آن کتیبه ای وجود دارااست با اسم فرمانروا محمود کرمانی و واقف آن به اسم ملک التجار به چشم میخورد و تاریخ منبر وابسته به ۷۱۱ هجری قمری( قرن هشتم و نسبتاًً هفتصد سال ) میباشد
تشکیل داد این منبر از تکنیک کام و زبانه و چفت و بست مستعمل و هیچ سیرتکامل میخ فلزی در آن بکار نرفته میباشد ولی در عصر های آینده بستهای فلزی را در برخی نقاط آن می قدرت مراعات نمود .
۳- معماری: مدل ایجاد کرد مسجد جامع نائین دارای اسم و رسم به مدل شبستانی و ستونه ای بوده و فاقد تراس و گنبد و به طور تک مناره میباشد. که با بیشتراز ۲۸ متر طول به طور هشت ضلعی از دورترین نقاط گوشه و کنار شهر قابل مشاهده میباشد .
صورت کلی سازه مشتمل بر صحن یا این که ایوان در راس بوده و ستونها و رواقها در نزدیکی آن است. از ویژگیهای اساسی معماری مسجد می شود به ستونهای متنوع آن با گونه های متعدد استوانه، مربع، یک سری ضلعی و … خاطر نمود که در سراسر مسجد قابل مراعات میباشد .
در برخی از قسمتهای مسجد مثال هایی از دیواره های مهم نیز یافته گردیده که مشمول خشتهای نپخته با ابعاد۳۸×۳۸×۱۰ است که در زمان های گوناگون با کاهگل ، گچ و گل سپید در یکسری دفعه نمای آن را صورت داده میباشد .
از ویژگیهای اساسی معماری مسجد جامع نائین کمر پوشهایی در طرف چپ و راست محراب بوده که در زمان های آینده بدین مسجد الحاق گردیدهاست که جهت به کار گیری بانوان در مراسم و مجالس تشکیل شده که از لحاظ ایجاد کرد به طور مسطح تاسیس شده است .
از ویژگیهای اصلی معماری مسجد پایین زمین و یا این که سرداب مسجد بوده که در تشکیل داد آن از تکنیک کنداستفاده گردیده و کاملاً در دل زمین حفرگردیده میباشد .
از سایر بخشهای معماری مسجد وجود پایاب ووضوخانه بوده که در قدیم از روش آب قنات تأمین می گردیده است .
این مسجد ۶ ورودی داشته که یکی ورودی های مهم آن دارنده تزئینات بسیار زیبائی بوده که وابسته به عصر ایلخانی میباشد .در شمال مسجد شبستان زیبائی وجود دارااست که بادر نظرگرفتن معماری زمان های پیشین در زمان قاجار با معماری به طور کاملً مختلف بهاین مسجد الحاق و اضافه شده است .
این مسجد به شماره ۱۴۴ در سال ۱۳۱۰ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده و سالیانه بیش تر از هزاران گردش گر داخلی و فرنگی از آن بازدید می کنند.
مسجد جامع نایین تحت عنوان یکیاز قدیمیترین مساجد مرز و بوم و وجود ویژگیهای خاص و معماری جان دار درآن ، این مسجد را در ستون مهمترین بناهای تاریخی مساجد میهن قرارداده میباشد مسجد قبا مشهد .
بنای نخستین مسجد جامع نایین وابسته به قرنها دوم تا چهارم هجری است در کتاب مرأۀ البلدان بیان شده ، این بنای تاریخی به دستورعمربن عبدالعزیزاموی تاسیس شده است . مدل ایجاد کرد این مسجد آدرس مسجد قبا مشهد شبستانی و بسیار مشابه و قابل مقایسه با مسجد تاریخانه دامغان است.
مسجد جامع نائین دارنده شاخصه های خاص و ویژه ای بوده که عبارتند از :
۱- گچبریها : گچبریهای بسیار زیبای محراب ، بالای محراب و سه ردیف روبروی آن کهاین گچبریها الگوی گچبری اهل ایران بوده و تأثیر معماری اهل ایران بر هنر اسلام را می اقتدار درگلهای دوازده مالامال، رزرو مسجد قبا مشهد ستونهای دکوری و نقوش گیاهی و هنری جان دار در آن مشاهده نمود ، گچبریهای جانور مسجدمتعلق به روزگار آل بویه بوده و نسبتاًً هزار سال سوای هیچ دخل و تصرفی هنوز هر بازدیدکننده را به خویش جذب می کند.
در نصیب بالای محراب و در گچبریهای شماره تلفن مسجد قبا مشهد آن دوکتیبه را به خط کوفی مشجری می اقتدار مراعات نمودکه آن مشمول آیهها قرآنی سوره نمل و توبه میباشد
۲- منبر:این منبر چوبی و تزئین گردیده با هنر منبت وبسیار قشنگ در جوار محراب میباشد.در سمت چپ منبر و در نصیب فوقانی آن کتیبه ای وجود دارااست با اسم فرمانروا محمود کرمانی و واقف آن به اسم ملک التجار به چشم میخورد و تاریخ منبر وابسته به ۷۱۱ هجری قمری( قرن هشتم و نسبتاًً هفتصد سال ) میباشد
تشکیل داد این منبر از تکنیک کام و زبانه و چفت و بست مستعمل و هیچ سیرتکامل میخ فلزی در آن بکار نرفته میباشد ولی در عصر های آینده بستهای فلزی را در برخی نقاط آن می قدرت مراعات نمود .
۳- معماری: مدل ایجاد کرد مسجد جامع نائین دارای اسم و رسم به مدل شبستانی و ستونه ای بوده و فاقد تراس و گنبد و به طور تک مناره میباشد. که با بیشتراز ۲۸ متر طول به طور هشت ضلعی از دورترین نقاط گوشه و کنار شهر قابل مشاهده میباشد .
صورت کلی سازه مشتمل بر صحن یا این که ایوان در راس بوده و ستونها و رواقها در نزدیکی آن است. از ویژگیهای اساسی معماری مسجد می شود به ستونهای متنوع آن با گونه های متعدد استوانه، مربع، یک سری ضلعی و … خاطر نمود که در سراسر مسجد قابل مراعات میباشد .
در برخی از قسمتهای مسجد مثال هایی از دیواره های مهم نیز یافته گردیده که مشمول خشتهای نپخته با ابعاد۳۸×۳۸×۱۰ است که در زمان های گوناگون با کاهگل ، گچ و گل سپید در یکسری دفعه نمای آن را صورت داده میباشد .
از ویژگیهای اساسی معماری مسجد جامع نائین کمر پوشهایی در طرف چپ و راست محراب بوده که در زمان های آینده بدین مسجد الحاق گردیدهاست که جهت به کار گیری بانوان در مراسم و مجالس تشکیل شده که از لحاظ ایجاد کرد به طور مسطح تاسیس شده است .
از ویژگیهای اصلی معماری مسجد پایین زمین و یا این که سرداب مسجد بوده که در تشکیل داد آن از تکنیک کنداستفاده گردیده و کاملاً در دل زمین حفرگردیده میباشد .
از سایر بخشهای معماری مسجد وجود پایاب ووضوخانه بوده که در قدیم از روش آب قنات تأمین می گردیده است .
این مسجد ۶ ورودی داشته که یکی ورودی های مهم آن دارنده تزئینات بسیار زیبائی بوده که وابسته به عصر ایلخانی میباشد .در شمال مسجد شبستان زیبائی وجود دارااست که بادر نظرگرفتن معماری زمان های پیشین در زمان قاجار با معماری به طور کاملً مختلف بهاین مسجد الحاق و اضافه شده است .
این مسجد به شماره ۱۴۴ در سال ۱۳۱۰ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده و سالیانه بیش تر از هزاران گردش گر داخلی و فرنگی از آن بازدید می کنند.

امکانات مورد نیاز برای برگزاری مراسم در مسجد قبا مشهد