حسینیه، یک کدام از فرقههای زیدیه قائل به رجعت حسین بن قاسم عِیانی (یکیاز امامان زیدیه یمن)میباشند. در تاریخ زیدیه درباره مهدی موعود و ظهور مدعیان مهدویت مشاجرههای جدّی وجود داراست که یک کدام از مهمترین این مورد ها، ادعای مهدویت حسین بن قاسم عیانی نخست قرن پنجم میباشد که به پیدایی فرقه حسینیه مسجد قبا مشهد انجامید.
حسین بن قاسم عیانی بعداز مرگ پدرش، جانشین وی و ذمه دار امامت زیدیان یمن شد و در سال ۴۰۴ هجری قمری در میدان مبارزه به قتل رسید. البته گروهی از رهروان وی مرگش را نپذیرفتند و مدعا شدند که وی به عبارتی مهدی موعودی میباشد که رسول اسلام(ص) ظهورش را وعده فرموده و بعداز یک زمان غایب بودن، برای اقامه عدل و داد بازخواهد آدرس مسجد قبا مشهد گشت.
باور به دانش غیب، اخذ وحی و اعمال دادن شغل های خارق العاده در زمینهی حسین بن قاسم و باورهای شگفتانگیزی همانند برتری او بر همگی پیامبران و مثلا نبی اسلام (ص) و ترجیح صحبت وی بر کلیه کتابهای آسمانی و برای مثال قرآن، از سایر عقاید این فرقه رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.
فرقه حسینیه از قرن پنجم تا هفتم، در کنار جریان سنتّی زیدیه در یمن، حضور داشته و یقین آنها به مهدویتِ حسین بن قاسم و بقیه باورها درباره وی، در طی بیشتراز سه قرن، معرکه آرای موافقان و معارضان زیدیه بوده میباشد. در قرن نهم خبری از این فرقه نبوده و منقرض شماره تلفن مسجد قبا مشهد گردیده بودند.
پیدایش
پیدایی فرقه حسینیه نتایج بخشی از تحولاتِ سیاسی یمن بوده میباشد. قبایل یمن در ۲۸۰ ه.ق از سادات بومی در مدینه برای اعزام برگزیدهای از قوم فرستاده(ص) به خواسته حل اختلافات داخلی و به دست تصاحب کردن زعامت آن دیار ــ که بر تاثیر کشمکشهای فامیلای دستخوش آشوب شده بودــ دعوت کردند که درپی مسافرت الهادی الی الحق، یحیی بن حسین به آنجا، عاقبت دولت زیدیان یمن تشکیل شد.[۱] فیض همت علمی الهادی، پدید داخل شدن مکتبی شرعی و کلامی میان زیدیه بود که، در انتساب به وی، هادَویه نامیده شدهاست.
بعداز وفات الهادی در سال ۲۹۸ ه.ق، دو فرزند وی، محمد ملقب به مرتضی لدین اللّه و احمد ملقب به ناصرلدین اللّه، که هر دو از امامان تبارک زیدیان یمن به شمار می روند، مبناهای این فرقه را مستحکم کردند، اما بعداز وفات ناصر لدین اللّه، حکومت امامان زیدی در یمن، به منجر تضاربهای داخلی و نبرد فرزندان ناصر بر رمز حکومت، رو به ضعف بنیان و به حوزه کوچکی در حوالی شهر صَعْده، در شمال یمن، محصور شد.[۲]
دراین زمان عالمان زیدی تعالیم دینی و کلامی الهادی را همچنان تحت عنوان اصولِ مورد قبول، تبیین و تعبیروتفسیر میکردند. اما از وسط قرن چهارم به آنگاه مجادلات کلامی میان زیدیه بالاگرفت که به مجموعهبندی نو رهروان الهادی در دو فرقه مُطَرِّفیه و مُختَرِعه[۳] و به دنبال آن، پیدایی فرقه سومین به اسم حسینیه انجامید.
قاسم بن علی
در واقع، زیرا هیچ یک از جانشینان ناصر نتوانستند خویش را تحت عنوان امامِ دارای شرایط و مورد قبول عموم و قبایل یمن مطرح نمایند، عملا حاکمان زیدی در شمال یمن تا تعدادی دهه نتوانستند توان روزگار الهادی و دو فرزندش را محافظت نمایند، تا اینکه در ۳۸۸ ه.ق، که منازعه در بین نوادگان الهادی بر راز حکومت به نقط ی اوج خویش رسیده بود،[۴] برخی قبایل یمن توشه دیگر به بیعت با سادات بومی در فارغ یمن گرایش نماد دادند و این توشه ابومحمد قاسم بن علی عیانی المنصور باللّه (۳۱۰ـ۳۹۳ ه.ق)، که فردی دانا و فاضل بود، دعوت آنهارا اجابت کرد و آنها به وی آرزو بستند تا تحت عنوان امام، انسجام قبل را بازگرداند.[۵]
معاش قاسم
مُحَلِّی[۶] نسب بدون نقصِ قاسم بن علی را، که از سادات حسنی مقیمِ حجاز بوده، اینگونه آورده میباشد:
قاسم بن علی بن عبداللّه بن محمد بن قاسم رَسّی بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب(ع)؛
بدین ترتیب، قاسم بن علی از نوادگان محمد بن قاسم رسّی، اخوی حسین بن قاسم، بود و برخلاف دیگر مدعیان زعامت زیدیه در آن زمانه، از نسل الهادی خلا، بلکه نسبش با دو واسطه به عموی الهادی، یعنی محمدبن قاسم رسّی، میرسید. این نکته، دست آویز برخی فرزندان الهادی برای مخالفت با وی شد.[۷]
قاسم بن علی عیانی المنصورباللّه در قسمتهایی از کتاب التنبیه و الدلائل[۸] به همین مورد پرداخته و از آمادگی خویش و حتی نیای اعلایش (محمدبن قاسم بن ابراهیم) برای امامت زیدیه، در مقابل دعاوی تسلط هادوی حمایت نموده است.
عیانی در ادامه بیماری شدیدی، در ۹ رمضان ۳۹۳ در عیان درگذشت. از بین شش پسر وی، با اسمهای جعفر، یحیی، عبداللّه، علی، سلیمان و حسین،[۹] خردترین آنان ابوعبداللّه حسین بن قاسم، ملقب به المهدی لدین اللّه، ذمه دار امامت زیدیه بعد از وی شد.
حسینیه، یک کدام از فرقههای زیدیه قائل به رجعت حسین بن قاسم عِیانی (یکیاز امامان زیدیه یمن)میباشند. در تاریخ زیدیه درباره مهدی موعود و ظهور مدعیان مهدویت مشاجرههای جدّی وجود داراست که یک کدام از مهمترین این مورد ها، ادعای مهدویت حسین بن قاسم عیانی نخست قرن پنجم میباشد که به پیدایی فرقه حسینیه مسجد قبا مشهد انجامید.
حسین بن قاسم عیانی بعداز مرگ پدرش، جانشین وی و ذمه دار امامت زیدیان یمن شد و در سال ۴۰۴ هجری قمری در میدان مبارزه به قتل رسید. البته گروهی از رهروان وی مرگش را نپذیرفتند و مدعا شدند که وی به عبارتی مهدی موعودی میباشد که رسول اسلام(ص) ظهورش را وعده فرموده و بعداز یک زمان غایب بودن، برای اقامه عدل و داد بازخواهد آدرس مسجد قبا مشهد گشت.
باور به دانش غیب، اخذ وحی و اعمال دادن شغل های خارق العاده در زمینهی حسین بن قاسم و باورهای شگفتانگیزی همانند برتری او بر همگی پیامبران و مثلا نبی اسلام (ص) و ترجیح صحبت وی بر کلیه کتابهای آسمانی و برای مثال قرآن، از سایر عقاید این فرقه رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.
فرقه حسینیه از قرن پنجم تا هفتم، در کنار جریان سنتّی زیدیه در یمن، حضور داشته و یقین آنها به مهدویتِ حسین بن قاسم و بقیه باورها درباره وی، در طی بیشتراز سه قرن، معرکه آرای موافقان و معارضان زیدیه بوده میباشد. در قرن نهم خبری از این فرقه نبوده و منقرض شماره تلفن مسجد قبا مشهد گردیده بودند.
پیدایش
پیدایی فرقه حسینیه نتایج بخشی از تحولاتِ سیاسی یمن بوده میباشد. قبایل یمن در ۲۸۰ ه.ق از سادات بومی در مدینه برای اعزام برگزیدهای از قوم فرستاده(ص) به خواسته حل اختلافات داخلی و به دست تصاحب کردن زعامت آن دیار ــ که بر تاثیر کشمکشهای فامیلای دستخوش آشوب شده بودــ دعوت کردند که درپی مسافرت الهادی الی الحق، یحیی بن حسین به آنجا، عاقبت دولت زیدیان یمن تشکیل شد.[۱] فیض همت علمی الهادی، پدید داخل شدن مکتبی شرعی و کلامی میان زیدیه بود که، در انتساب به وی، هادَویه نامیده شدهاست.
بعداز وفات الهادی در سال ۲۹۸ ه.ق، دو فرزند وی، محمد ملقب به مرتضی لدین اللّه و احمد ملقب به ناصرلدین اللّه، که هر دو از امامان تبارک زیدیان یمن به شمار می روند، مبناهای این فرقه را مستحکم کردند، اما بعداز وفات ناصر لدین اللّه، حکومت امامان زیدی در یمن، به منجر تضاربهای داخلی و نبرد فرزندان ناصر بر رمز حکومت، رو به ضعف بنیان و به حوزه کوچکی در حوالی شهر صَعْده، در شمال یمن، محصور شد.[۲]
دراین زمان عالمان زیدی تعالیم دینی و کلامی الهادی را همچنان تحت عنوان اصولِ مورد قبول، تبیین و تعبیروتفسیر میکردند. اما از وسط قرن چهارم به آنگاه مجادلات کلامی میان زیدیه بالاگرفت که به مجموعهبندی نو رهروان الهادی در دو فرقه مُطَرِّفیه و مُختَرِعه[۳] و به دنبال آن، پیدایی فرقه سومین به اسم حسینیه انجامید.
قاسم بن علی
در واقع، زیرا هیچ یک از جانشینان ناصر نتوانستند خویش را تحت عنوان امامِ دارای شرایط و مورد قبول عموم و قبایل یمن مطرح نمایند، عملا حاکمان زیدی در شمال یمن تا تعدادی دهه نتوانستند توان روزگار الهادی و دو فرزندش را محافظت نمایند، تا اینکه در ۳۸۸ ه.ق، که منازعه در بین نوادگان الهادی بر راز حکومت به نقط ی اوج خویش رسیده بود،[۴] برخی قبایل یمن توشه دیگر به بیعت با سادات بومی در فارغ یمن گرایش نماد دادند و این توشه ابومحمد قاسم بن علی عیانی المنصور باللّه (۳۱۰ـ۳۹۳ ه.ق)، که فردی دانا و فاضل بود، دعوت آنهارا اجابت کرد و آنها به وی آرزو بستند تا تحت عنوان امام، انسجام قبل را بازگرداند.[۵]
معاش قاسم
مُحَلِّی[۶] نسب بدون نقصِ قاسم بن علی را، که از سادات حسنی مقیمِ حجاز بوده، اینگونه آورده میباشد:
قاسم بن علی بن عبداللّه بن محمد بن قاسم رَسّی بن ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب(ع)؛
بدین ترتیب، قاسم بن علی از نوادگان محمد بن قاسم رسّی، اخوی حسین بن قاسم، بود و برخلاف دیگر مدعیان زعامت زیدیه در آن زمانه، از نسل الهادی خلا، بلکه نسبش با دو واسطه به عموی الهادی، یعنی محمدبن قاسم رسّی، میرسید. این نکته، دست آویز برخی فرزندان الهادی برای مخالفت با وی شد.[۷]
قاسم بن علی عیانی المنصورباللّه در قسمتهایی از کتاب التنبیه و الدلائل[۸] به همین مورد پرداخته و از آمادگی خویش و حتی نیای اعلایش (محمدبن قاسم بن ابراهیم) برای امامت زیدیه، در مقابل دعاوی تسلط هادوی حمایت نموده است.
عیانی در ادامه بیماری شدیدی، در ۹ رمضان ۳۹۳ در عیان درگذشت. از بین شش پسر وی، با اسمهای جعفر، یحیی، عبداللّه، علی، سلیمان و حسین،[۹] خردترین آنان ابوعبداللّه حسین بن قاسم، ملقب به المهدی لدین اللّه، ذمه دار امامت زیدیه بعد از وی شد.
رزرو مسجد قبا مشهد برای برگزاری مراسم