از یاران امام علی(ع) بود که در نبردهای جَمَل، صِفّین و نَهرَوان کمپانی کرد. صعصعه در سخنوری مهارت داشت و از این مهارت در حمایت از امام علی(ع) و عیب گیری به معاویه به کارگیری میکرد. امام علی(ع) صعصعه را از اصحاب والا خویش معرفی نموده است. امام درستگو(ع) هم اورا از کم اشخاصی دانسته میباشد که امام علی(ع) را آنسیرتکامل که سزاوار میباشد، آشنایی. مسجد صعصعه در کوفه به وی منسوب مسجد قبا مشهد میباشد.
نسب، صَعصَعة بن صَوحان از خویشاوندان و خویشان عبدالقیس بود.[۱] وی در حوالی قطیف چشم به جهان گشود و بعد از مدتی در کوفه سکنی گزید.[۲] به همین جهت اورا «کوفی» نیز خواندهاند.[۳] کُنیه صعصعه «اباطَلحة» بوده میباشد.[۴] برادران وی زید و صیَحان از شیعهها امام علی(ع) آدرس مسجد قبا مشهد بودند.[۵]
در طول خلفا، صعصعه در حین رسول(ص)، مسلمان شد، البته آن حضرت را ندید.[۶] در طول قدمت بن خَطّاب، خلیفه دوم، ابوموسی اشعری مالی را نزد خلیفه ارسال کرد. خلیفه آن را تقسیم کرد و پاره ای باقی ماند. وی حیث مسلمانها را در امر باقی آن جنس پرسید. صعصعه خاطرنشان رزرو مسجد قبا مشهد کرد:
«در مسائلی با عموم مشاوره کن که آفریدگار در قرآن راجعبه آن چیزی نگفته باشد. البته آنچه خدا در زمینهی آن حکمی داده میباشد، به به عبارتی کار کن.»[۷] صعصعه از معارضان خلیفه سوم در کوفه بود. خلیفه، اورا به یاروهمدم تنی چند از گزاره برادرش زید بن صوحان و صاحب و مالک اشتر به شام تبعید کرد.[۸] منابع تاریخی گفتگویی انتقادی از او با عثمان گزارش شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردهاند.[۹]
به گفته روضه خوان موثر، صعصعه از اصحاب تعالی امام علی(ع) بوده میباشد.[۱۱] ابنقتیبه دینوری دانشمند قرن سوم قمری نیز اسم صعصعه را در تیم اشخاص پر اسم و رسم شیعه آورده میباشد.[۱۲] به نقل از مسعودی در مُروج الذَّهَب، امام علی(ع) صعصعه را از بزرگان عرب و رؤسای اصحاب خویش معرفی نموده است.[۱۳] برپایه روایتی از کلینی، امام علی(ع) او را بر وصیت خویش شاهد گرفت.[۱۴] صعصعه امام علی(ع) را زینتدهنده خلافت میدانست و معتقد بود وی به خلافت قیمت و جایگاه داده و نیاز خلافت به امام علی(ع) بیشتراز نیاز وی به خلافت میباشد.[۱۵] صعصعه در خاک سپاری امام علی(ع) کمپانی داشت و بعداز دفن وی بر راز قبرش آمد و در حالیکه خاک بر سرش میسرازیر شد و فغان میکرد، سخنانی را به گویش آورد که در آنان خلال ذکر فضیلت ها امام علی(ع)، از آفریدگار میخواست اورا از دوستان امام علی(ع) قرار دهد و به وی یاری دهد روش اورا ادامه دهد.[۱۶]
حضور در جمل، صفین و نهروان
صعصعه در نزاعهای مجال حکومت امام علی(ع)، کمپانی کرد. در مبارزه جمل برادرش صیحان، درفشدار بستگان عبدالقیس بود. بعداز شهید شدن صیحان، اخوی دیگرش زید درفشدار شد و بعد از شهید شدن زید، صعصعه خویش درفش را به دست گرفت.[۱۷]
در پیکار صفین صعصعه فرمانده خویشاوندان عبدالقیس کوفه بود.[۱۸] قبل از استارت نبرد، سپاه معاویه بر آب مسلط گردیده بود و اذن دسترسی سپاه امام علی(ع) به آب را نمیاعطا کرد. امام علی(ع) صعصعه را برای گفتمان نزد معاویة بن ابیسفیان ارسال کرد.[۱۹]
قبل از استارت نزاع نهروان هم امام علی(ع) صعصعه را برای رای زنی و موعظه خوارج به در میان آنها ارسال کرد.[۲۰] وی درین مصاحبه به تبعیت از امام علی(ع) تأکید کرد. متن گفتگوی صعصعه با خوارج، در کتاب الاِختصاص نوشته روحانی اثر گذار آمده میباشد
به نقل از بِحارالانوار، مُنذِر بن جارود که از سوی امام علی(ع) به سر کردگی حیطهای پیامبر گردیده بود، مالی را از بیتالمال برداشت. امام علی اورا زندانی کرد؛ البته با واسطهگری صعصعه، منذر را آزاد کرد.[۲۲] مبتنی بر گزارش الغارات صعصعه به امام علی(ع) خاطرنشان کرد: خواهر منذر بن جارود هر روز برای برادرش شیون مینماید. اورا آزاد کن و اینجانب آنچه برداشته را تضمین می کنم. امام علی(ع) جواب اعطا کرد: نیازی به تضمین وجود ندارد. وی قسم و سوگند بخورد که مالی را برنداشته میباشد؛ آزادش میکنم.[۲۳]
از یاران امام علی(ع) بود که در نبردهای جَمَل، صِفّین و نَهرَوان کمپانی کرد. صعصعه در سخنوری مهارت داشت و از این مهارت در حمایت از امام علی(ع) و عیب گیری به معاویه به کارگیری میکرد. امام علی(ع) صعصعه را از اصحاب والا خویش معرفی نموده است. امام درستگو(ع) هم اورا از کم اشخاصی دانسته میباشد که امام علی(ع) را آنسیرتکامل که سزاوار میباشد، آشنایی. مسجد صعصعه در کوفه به وی منسوب مسجد قبا مشهد میباشد.
نسب، صَعصَعة بن صَوحان از خویشاوندان و خویشان عبدالقیس بود.[۱] وی در حوالی قطیف چشم به جهان گشود و بعد از مدتی در کوفه سکنی گزید.[۲] به همین جهت اورا «کوفی» نیز خواندهاند.[۳] کُنیه صعصعه «اباطَلحة» بوده میباشد.[۴] برادران وی زید و صیَحان از شیعهها امام علی(ع) آدرس مسجد قبا مشهد بودند.[۵]
در طول خلفا، صعصعه در حین رسول(ص)، مسلمان شد، البته آن حضرت را ندید.[۶] در طول قدمت بن خَطّاب، خلیفه دوم، ابوموسی اشعری مالی را نزد خلیفه ارسال کرد. خلیفه آن را تقسیم کرد و پاره ای باقی ماند. وی حیث مسلمانها را در امر باقی آن جنس پرسید. صعصعه خاطرنشان رزرو مسجد قبا مشهد کرد:
«در مسائلی با عموم مشاوره کن که آفریدگار در قرآن راجعبه آن چیزی نگفته باشد. البته آنچه خدا در زمینهی آن حکمی داده میباشد، به به عبارتی کار کن.»[۷] صعصعه از معارضان خلیفه سوم در کوفه بود. خلیفه، اورا به یاروهمدم تنی چند از گزاره برادرش زید بن صوحان و صاحب و مالک اشتر به شام تبعید کرد.[۸] منابع تاریخی گفتگویی انتقادی از او با عثمان گزارش شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردهاند.[۹]
به گفته روضه خوان موثر، صعصعه از اصحاب تعالی امام علی(ع) بوده میباشد.[۱۱] ابنقتیبه دینوری دانشمند قرن سوم قمری نیز اسم صعصعه را در تیم اشخاص پر اسم و رسم شیعه آورده میباشد.[۱۲] به نقل از مسعودی در مُروج الذَّهَب، امام علی(ع) صعصعه را از بزرگان عرب و رؤسای اصحاب خویش معرفی نموده است.[۱۳] برپایه روایتی از کلینی، امام علی(ع) او را بر وصیت خویش شاهد گرفت.[۱۴] صعصعه امام علی(ع) را زینتدهنده خلافت میدانست و معتقد بود وی به خلافت قیمت و جایگاه داده و نیاز خلافت به امام علی(ع) بیشتراز نیاز وی به خلافت میباشد.[۱۵] صعصعه در خاک سپاری امام علی(ع) کمپانی داشت و بعداز دفن وی بر راز قبرش آمد و در حالیکه خاک بر سرش میسرازیر شد و فغان میکرد، سخنانی را به گویش آورد که در آنان خلال ذکر فضیلت ها امام علی(ع)، از آفریدگار میخواست اورا از دوستان امام علی(ع) قرار دهد و به وی یاری دهد روش اورا ادامه دهد.[۱۶]
حضور در جمل، صفین و نهروان
صعصعه در نزاعهای مجال حکومت امام علی(ع)، کمپانی کرد. در مبارزه جمل برادرش صیحان، درفشدار بستگان عبدالقیس بود. بعداز شهید شدن صیحان، اخوی دیگرش زید درفشدار شد و بعد از شهید شدن زید، صعصعه خویش درفش را به دست گرفت.[۱۷]
در پیکار صفین صعصعه فرمانده خویشاوندان عبدالقیس کوفه بود.[۱۸] قبل از استارت نبرد، سپاه معاویه بر آب مسلط گردیده بود و اذن دسترسی سپاه امام علی(ع) به آب را نمیاعطا کرد. امام علی(ع) صعصعه را برای گفتمان نزد معاویة بن ابیسفیان ارسال کرد.[۱۹]
قبل از استارت نزاع نهروان هم امام علی(ع) صعصعه را برای رای زنی و موعظه خوارج به در میان آنها ارسال کرد.[۲۰] وی درین مصاحبه به تبعیت از امام علی(ع) تأکید کرد. متن گفتگوی صعصعه با خوارج، در کتاب الاِختصاص نوشته روحانی اثر گذار آمده میباشد
به نقل از بِحارالانوار، مُنذِر بن جارود که از سوی امام علی(ع) به سر کردگی حیطهای پیامبر گردیده بود، مالی را از بیتالمال برداشت. امام علی اورا زندانی کرد؛ البته با واسطهگری صعصعه، منذر را آزاد کرد.[۲۲] مبتنی بر گزارش الغارات صعصعه به امام علی(ع) خاطرنشان کرد: خواهر منذر بن جارود هر روز برای برادرش شیون مینماید. اورا آزاد کن و اینجانب آنچه برداشته را تضمین می کنم. امام علی(ع) جواب اعطا کرد: نیازی به تضمین وجود ندارد. وی قسم و سوگند بخورد که مالی را برنداشته میباشد؛ آزادش میکنم.[۲۳]
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه