مُحَمَّد بن عبدالفَتّاح تُنِکابُنی(۱۰۴۰-۱۱۲۴ق)، پر اسم و رسم به فاضل سراب، از حکیمان، فقیهان و محدّثان شیعه قرن یازدهم و اوایل قرن مسجد قبا مشهد دوازدهم قمری.
تنکابنی فقه و فلسفه را به ترتیب، نزد محمد باقر سبزواری و رجب علی تبریزی یادگرفت. او همینطور نزد محمد تقی مجلسی، آقا حسین خوانساری و... شاگردی کرد. بخش اعظمی مثلا میر محمد حسین خاتون آبادی از وی اذن داستان گرفتند. از او اثراتی در فلسفه و فقه بر مکان باقی مانده آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.
زندگینامه
تنکابنی، در ۱۰۴۰ق در سراب، از نواحی رامسر چشم به جهان گشود. مقدّمات علم ها اسلامی را در مدرسه ها تنکابن فرا گرفت، آنگاه به اصفهان رفت.[۱] ی در ۱۸ ذیالحجه سال ۱۱۴۴ق[۲] در اصفهان درگذشت و در محله خواجو همسایه تخت فولاد به خاک امانت شد. بر مزار وی گنبدی سازه شوید که به تکیة فاضل سراب (توکل جویبارهایها) رزرو مسجد قبا مشهد مشهور میباشد.[۳]
استادان و مشایخ
استادان
محمد تقی مجلسی
محمدباقر مجلسی
آقا حسین خوانساری[۴]
محمد باقر سبزواری، مؤلف ذخیرة المعاد، در فقه
رجب علی تبریزی، در فلسفه[۵]
مشایخ
محمدباقر سبزواری
محمدباقر مجلسی
محمدعلی استرآبادی
روحانی علی مشهدی دارای شهرت به علی صغیر
علی بن محمد دارای اسم و رسم به علی گسترده
محمد راست گو حسینی
تنکابنی خویش نیز اذن داستان میبخشید، و عالمانی زیرا محمد شفیع لاهیجی[۶]، میرمحمدحسین حسینی خاتون آبادی[۷]، محمدصادق[۸] محمدرضا فرزندان وی[۹] از او اذن داستان شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفتهاند.
اثرها
ثابت الصانع القدیم بالبرهان القاطع القویم، یا این که عامل ثابت الصانع، در ذکر اعتباری بودن وجود و درباره صفات معبود[۱۰]
رسالة فی تحریر شبهة التوحید، یا این که توحید واجب الوجود، تنکابنی دراین رساله با حیث به حاشیة ملاصدرا بر الاهیات شفا و رسالة ملاشمسای گیلانی و پیمان عبدالرزاق لاهیجی به کامل شدن سخنان آن ها در جواب به شبهه ابنکمونه پرداخته میباشد.[۱۱]
جواب به شبهة قائلین به وحدت وجود[۱۲]
رسالة وقوع تکان در «آن”[۱۳]
رسالة فی رسیدگی الحرکة فی المقولات یا این که ابطال بودن تکان در مقولهای از اشخاص این مقوله[۱۴]
رساله در شبهة جذر اصم[۱۵]
سفینة النجاة، در حرف[۱۶]
تعدادی رساله به فارسی و عربی در ثابت وجوب عینی نماز آدینه در غایب بودن امام فرصت (عج) و ردّ قائلان به حرمت آن[۱۷]
رسالة خبرها و اجماع[۱۸]
لبه بر ذخیرة المعاد ِ سبزواری
کناره بر معالم ِ شهید ثانی[۱۹]
لبه بر الروضة البهیة فی گستردن اللمعة الدمشقیة[۲۰]
لبه بر زبدة البیان فی تعبیر آیهها الاحکام احمد بن محمد مقدّس اردبیلی[۲۱]
تعبیروتفسیر آیة الکرسی[۲۲]
پانویس
سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۳؛ امین، ج۳، ص۲۳۶
قمی، اتفاق ها الایام، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۰.
امین، ج۳، ص۲۳۶؛ خوانساری، ج۷، ص۱۰۹؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۴۸؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۳؛ مهدوی، ص۱۰۰ـ۱۰۱
مجلسی، ج۱۰۲، ص۹۶؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۳ـ۱۳۴
افندی اصفهانی، ج۲، ص۲۸۴؛ خوانساری، ج۷، ص۱۰۶؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۱
خوانساری، ج ۷، ص ۱۰۷؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۲؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۵ـ۱۳۸
مُحَمَّد بن عبدالفَتّاح تُنِکابُنی(۱۰۴۰-۱۱۲۴ق)، پر اسم و رسم به فاضل سراب، از حکیمان، فقیهان و محدّثان شیعه قرن یازدهم و اوایل قرن مسجد قبا مشهد دوازدهم قمری.
تنکابنی فقه و فلسفه را به ترتیب، نزد محمد باقر سبزواری و رجب علی تبریزی یادگرفت. او همینطور نزد محمد تقی مجلسی، آقا حسین خوانساری و... شاگردی کرد. بخش اعظمی مثلا میر محمد حسین خاتون آبادی از وی اذن داستان گرفتند. از او اثراتی در فلسفه و فقه بر مکان باقی مانده آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.
زندگینامه
تنکابنی، در ۱۰۴۰ق در سراب، از نواحی رامسر چشم به جهان گشود. مقدّمات علم ها اسلامی را در مدرسه ها تنکابن فرا گرفت، آنگاه به اصفهان رفت.[۱] ی در ۱۸ ذیالحجه سال ۱۱۴۴ق[۲] در اصفهان درگذشت و در محله خواجو همسایه تخت فولاد به خاک امانت شد. بر مزار وی گنبدی سازه شوید که به تکیة فاضل سراب (توکل جویبارهایها) رزرو مسجد قبا مشهد مشهور میباشد.[۳]
استادان و مشایخ
استادان
محمد تقی مجلسی
محمدباقر مجلسی
آقا حسین خوانساری[۴]
محمد باقر سبزواری، مؤلف ذخیرة المعاد، در فقه
رجب علی تبریزی، در فلسفه[۵]
مشایخ
محمدباقر سبزواری
محمدباقر مجلسی
محمدعلی استرآبادی
روحانی علی مشهدی دارای شهرت به علی صغیر
علی بن محمد دارای اسم و رسم به علی گسترده
محمد راست گو حسینی
تنکابنی خویش نیز اذن داستان میبخشید، و عالمانی زیرا محمد شفیع لاهیجی[۶]، میرمحمدحسین حسینی خاتون آبادی[۷]، محمدصادق[۸] محمدرضا فرزندان وی[۹] از او اذن داستان شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفتهاند.
اثرها
ثابت الصانع القدیم بالبرهان القاطع القویم، یا این که عامل ثابت الصانع، در ذکر اعتباری بودن وجود و درباره صفات معبود[۱۰]
رسالة فی تحریر شبهة التوحید، یا این که توحید واجب الوجود، تنکابنی دراین رساله با حیث به حاشیة ملاصدرا بر الاهیات شفا و رسالة ملاشمسای گیلانی و پیمان عبدالرزاق لاهیجی به کامل شدن سخنان آن ها در جواب به شبهه ابنکمونه پرداخته میباشد.[۱۱]
جواب به شبهة قائلین به وحدت وجود[۱۲]
رسالة وقوع تکان در «آن”[۱۳]
رسالة فی رسیدگی الحرکة فی المقولات یا این که ابطال بودن تکان در مقولهای از اشخاص این مقوله[۱۴]
رساله در شبهة جذر اصم[۱۵]
سفینة النجاة، در حرف[۱۶]
تعدادی رساله به فارسی و عربی در ثابت وجوب عینی نماز آدینه در غایب بودن امام فرصت (عج) و ردّ قائلان به حرمت آن[۱۷]
رسالة خبرها و اجماع[۱۸]
لبه بر ذخیرة المعاد ِ سبزواری
کناره بر معالم ِ شهید ثانی[۱۹]
لبه بر الروضة البهیة فی گستردن اللمعة الدمشقیة[۲۰]
لبه بر زبدة البیان فی تعبیر آیهها الاحکام احمد بن محمد مقدّس اردبیلی[۲۱]
تعبیروتفسیر آیة الکرسی[۲۲]
پانویس
سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۳؛ امین، ج۳، ص۲۳۶
قمی، اتفاق ها الایام، ۱۳۸۹ش، ص۲۰۰.
امین، ج۳، ص۲۳۶؛ خوانساری، ج۷، ص۱۰۹؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۴۸؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۳؛ مهدوی، ص۱۰۰ـ۱۰۱
مجلسی، ج۱۰۲، ص۹۶؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۳ـ۱۳۴
افندی اصفهانی، ج۲، ص۲۸۴؛ خوانساری، ج۷، ص۱۰۶؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۱
خوانساری، ج ۷، ص ۱۰۷؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، ص۶۷۲؛ سمامی حائری، بخش۱، ص۱۳۵ـ۱۳۸

آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه