سفر به مدینه
نوشتهیعلمیهای مهم: سفر به مدینه و آیه لا تحزن
پررنگترین اتفاق معاش ابوبکر در مکه، ملازمت او با فرستاده(ص) در مهاجرت به مدینه و نهفته شدن در غار ثور میباشد.[۳۶] ابوبکر به همپا نبی(ص) در شب پنج شنبه نخستین ربیعالاول سال نخستین ق (سال ۱۴ بعداز بعثت، ۱۳ سپتامبر ۶۲۲) در غار ثور مخفی شد. عهد و پیمان معروف آن میباشد که هنگامی رسول(ص) از روش وحی از مکر قتل خود مطلع شد، با ابوبکر از مکه بیرون شد و از بیراهه به سوی یثرب رفتند تا به غار مسجد قبا مشهد رسیدند.[۳۷]
آیه غار به ماجرای اقامت رسول(ص) و ابوبکر در غار اشاره داراست. عالمان اهل سنت این آیه را دلیلی بر فضیلت ابوبکر دانستهاند البته درباره روش تعبیروتفسیر این آیه درباره او با نبی(ص) در غار ثور در میان مفسرین مسلمان اختلاف آدرس مسجد قبا مشهد م یباشد.[یادداشت ۱]
کیفیت ملازمت ابوبکر با نبی(ص) چندان مشخص و معلوم وجود ندارد و بعضی گفتهاند نبی(ص) در خط مش، به طور اتفاقی ابوبکر را روئت کرد و همدم خویش پیروزی.[۳۸] همینطور نقل دیگری میباشد که فرستاده(ص) در شب حمله مشرکان، به منزل ابوبکر رفت و از آنجا به همپا ابوبکر به طرف غار ثور رهسپار شد.[۳۹] عهد سوم ذکر می دارد ابوبکر به سراغ رسول(ص) آمد و علی(ع) اورا به مخفیگاهش ارشاد رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۴۰]
ابوبکر بعداز مسافرت به مدینه، در سُنْخ، محلهای از گوشه و کنار مدینه و یک میلی آن، در منزل خبیب بن اِساف (حبیب بن یساف) یا این که خارجه بن زید بن ابی زهیر (از بنی الحارث بن الخزرج) سکونت کرد.[۴۱] بر طبق بعضا منابع، وی در مدینه، در هر جا و هر شغل در کنار نبی(ص) بود و ۸ ماه آنگاه که فرستاده پروردگار، فی مابین مسلمانها مهاجر و انصار عهد و پیمان برادری بنیان، او را با قدمت اخوی خواند[۴۲]؛ ولی در ترجمه فارسی رفیعالدین همدانی از سیره ابن اسحاق، آمده میباشد که «ابوبکر... با خارجه بن (زید بن ابی) زهیر که از انصار بود، برادری شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفت».[۴۳]
ابوبکر در مدینه یک روز در بین با فرستاده(ص) دیدار می کرد، و بنابر بعضا از احادیث در تمامی غزوات در کنار او بود.[۴۴]
حضور در غزوات
واقدی به حضور ابوبکر در غزوات بدر[۴۵]، احد[۴۶]، حَمراءُ الاسد[۴۷]، بنی النضیر[۴۸]، بَدرُ المَوعِد[۴۹]، مُرَیسیع[۵۰]، خندق[۵۱]، بنی قُرَیظه[۵۲]، بنی لِحیان[۵۳]، حدیبیه[۵۴]، خیبر[۵۵]، فتح مکه[۵۶]، حُنَین[۵۷]،طائف[۵۸]، تَبوک[۵۹] و همینطور سرایای نجد[۶۰] و ذاتُ السَلاسِل[۶۱] تصریح نموده است.
بنابر نقل ابن ابیالحدید از استادش ابوجعفر اسکافی، «ابوبکر خیر تیری انداخت و خیر شمشیری کشید و خیر خونی جاری شد.»[۶۲]
رسول(ص) در غزوه خیبر، ابوبکر و همینطور قدمت بن خطاب را برای فتح خیبر ارسال کرد؛ البته هیچ کدام موفقیتی در فتح قلعه خیبر به دست نیاوردند. بعد فرستاده معبود(ص) فرمود: فردا درفش را به دست کسی خواهم اعطا کرد که خداوند و فرستاده را دوست داراست و معبود و پیامبر اورا دوست داراهستند که به دست او خیبر فتح گردد. بعد از آن امام علی(ع) را صدا زد و درفش را به دست او بخشید و امام علی(ع) توانست قلعه خیبر را فتح نماید.[۶۳]
نبی(ص) در اواخر حیات خویش، سپاهی را برای نزاع با رومیان مهیا کرد و در حالی که افراد مطرحی مانند ابوبکر بین سپاهیان بودند، فرماندهی سپاه را به اسامه بن زید سپرد.[۶۴]
سفر به مدینه
نوشتهیعلمیهای مهم: سفر به مدینه و آیه لا تحزن
پررنگترین اتفاق معاش ابوبکر در مکه، ملازمت او با فرستاده(ص) در مهاجرت به مدینه و نهفته شدن در غار ثور میباشد.[۳۶] ابوبکر به همپا نبی(ص) در شب پنج شنبه نخستین ربیعالاول سال نخستین ق (سال ۱۴ بعداز بعثت، ۱۳ سپتامبر ۶۲۲) در غار ثور مخفی شد. عهد و پیمان معروف آن میباشد که هنگامی رسول(ص) از روش وحی از مکر قتل خود مطلع شد، با ابوبکر از مکه بیرون شد و از بیراهه به سوی یثرب رفتند تا به غار مسجد قبا مشهد رسیدند.[۳۷]
آیه غار به ماجرای اقامت رسول(ص) و ابوبکر در غار اشاره داراست. عالمان اهل سنت این آیه را دلیلی بر فضیلت ابوبکر دانستهاند البته درباره روش تعبیروتفسیر این آیه درباره او با نبی(ص) در غار ثور در میان مفسرین مسلمان اختلاف آدرس مسجد قبا مشهد م یباشد.[یادداشت ۱]
کیفیت ملازمت ابوبکر با نبی(ص) چندان مشخص و معلوم وجود ندارد و بعضی گفتهاند نبی(ص) در خط مش، به طور اتفاقی ابوبکر را روئت کرد و همدم خویش پیروزی.[۳۸] همینطور نقل دیگری میباشد که فرستاده(ص) در شب حمله مشرکان، به منزل ابوبکر رفت و از آنجا به همپا ابوبکر به طرف غار ثور رهسپار شد.[۳۹] عهد سوم ذکر می دارد ابوبکر به سراغ رسول(ص) آمد و علی(ع) اورا به مخفیگاهش ارشاد رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۴۰]
ابوبکر بعداز مسافرت به مدینه، در سُنْخ، محلهای از گوشه و کنار مدینه و یک میلی آن، در منزل خبیب بن اِساف (حبیب بن یساف) یا این که خارجه بن زید بن ابی زهیر (از بنی الحارث بن الخزرج) سکونت کرد.[۴۱] بر طبق بعضا منابع، وی در مدینه، در هر جا و هر شغل در کنار نبی(ص) بود و ۸ ماه آنگاه که فرستاده پروردگار، فی مابین مسلمانها مهاجر و انصار عهد و پیمان برادری بنیان، او را با قدمت اخوی خواند[۴۲]؛ ولی در ترجمه فارسی رفیعالدین همدانی از سیره ابن اسحاق، آمده میباشد که «ابوبکر... با خارجه بن (زید بن ابی) زهیر که از انصار بود، برادری شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفت».[۴۳]
ابوبکر در مدینه یک روز در بین با فرستاده(ص) دیدار می کرد، و بنابر بعضا از احادیث در تمامی غزوات در کنار او بود.[۴۴]
حضور در غزوات
واقدی به حضور ابوبکر در غزوات بدر[۴۵]، احد[۴۶]، حَمراءُ الاسد[۴۷]، بنی النضیر[۴۸]، بَدرُ المَوعِد[۴۹]، مُرَیسیع[۵۰]، خندق[۵۱]، بنی قُرَیظه[۵۲]، بنی لِحیان[۵۳]، حدیبیه[۵۴]، خیبر[۵۵]، فتح مکه[۵۶]، حُنَین[۵۷]،طائف[۵۸]، تَبوک[۵۹] و همینطور سرایای نجد[۶۰] و ذاتُ السَلاسِل[۶۱] تصریح نموده است.
بنابر نقل ابن ابیالحدید از استادش ابوجعفر اسکافی، «ابوبکر خیر تیری انداخت و خیر شمشیری کشید و خیر خونی جاری شد.»[۶۲]
رسول(ص) در غزوه خیبر، ابوبکر و همینطور قدمت بن خطاب را برای فتح خیبر ارسال کرد؛ البته هیچ کدام موفقیتی در فتح قلعه خیبر به دست نیاوردند. بعد فرستاده معبود(ص) فرمود: فردا درفش را به دست کسی خواهم اعطا کرد که خداوند و فرستاده را دوست داراست و معبود و پیامبر اورا دوست داراهستند که به دست او خیبر فتح گردد. بعد از آن امام علی(ع) را صدا زد و درفش را به دست او بخشید و امام علی(ع) توانست قلعه خیبر را فتح نماید.[۶۳]
نبی(ص) در اواخر حیات خویش، سپاهی را برای نزاع با رومیان مهیا کرد و در حالی که افراد مطرحی مانند ابوبکر بین سپاهیان بودند، فرماندهی سپاه را به اسامه بن زید سپرد.[۶۴]
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه