تعداد متعددی از جاهای جالب یزد را اثر ها تاریخی تشکیل می دهند؛ مسجد قبا مشهد اثراتی با معماری بینظیر اهل ایران که هر یک روایتی شنیدنی را از تاریخ این شهر بازگو مینمایند. آدرس مسجد قبا مشهد از دارای شهرتترین این بناهای تاریخی که در راس شهر واقع گردیده است، میقدرت به مسجد جامع یزد اشاره نمود.
مسجد جامع یزد بهواقع ترکیبی میباشد از سه مسجد که در عصرهای تاریخی متفاوت صورت گرفتهاند. رزرو مسجد قبا مشهد بنای نخستین مسجد را نیز روی آتشکدهای ساسانی تاسیس کردهاند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد این پیشینه بی نیاز تاریخی و فرهنگی در کنار معماری جالب و تزیینات باشکوه مسجد، آن را به یکی از زیباترین مساجد تاریخی در جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند. با کجارو یاروهمدم باشید و از مسجد جامع یزد بیشتر بخوانید.
معرفی مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد با قدمتی ۹۰۰ ساله، از باشکوهترین و زیباترین بناهای تاریخی و جاهای جذاب استان یزد میباشد که با منارههایی رفیع در راءس شهر قراردارد. در روزگار پیشین، مسجد در اواسط شهر قدیم، در بین حصار واقع گردیده بود. مساحت زیربنای مسجد موازی با ۹۸۰۰ متر مربع میباشد و ۵۰۰ متر مربع آن مشمول کاشیها و کتیبهها می گردد. ارتفاع مسجد جامع یزد موازی با ۱۰۴ متر و پهنا آن ۹۹ متر میباشد و هفت ورودی داراست. این هفت ورودی به یکسری کوچه و طرق خروجی متصل می گردند.
مسجد جامع یزد سابقترین مثال معماری در قرن نهم هجری در معماری منطقه مذهبی یزد میباشد. بخش اعظمی از اهل یک محل یزد میگویند برای تنظیم خاک کاشیها و مصالح مسجد جامع از خاک کربلا و گلاب به کار گیری گردیدهاست. این تاثیر تاریخی در ۳۱ تیر ۱۳۱۳، با شماره ۲۰۶، در فهرست اثر ها ملی کشورایران به تصویب رسید.
مسجد جامع یزد کجاست؟
مسجد جامع یزد در ضلع غربی خیابان امام خمینی و در یکی محلههای سابق جایدارد. چهارسوق و بازار شاهی یزد، از بناهای تاریخی قرن هشتمی، در انتهای خیابان مسجد جامع و در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارا هستند. انتهای سه بازارچه سابق شهر یزد، به چهارسوق متصل میباشد. یکی این بازارچهها به مسجد جامع ختم میشود که با اتصال دو بازارچه دیگر به کوچه یهودیها و محله دارالشفا، دستهای تاریخی و حیرتانگیز را صورت میدهند.
تاریخچه مسجد جامع یزد
ایجاد کرد و کامل شدن مسجد جامع یزد در طی یک قرن و در زمانهای متعدد تاریخی صورت گرفته میباشد که از مهمترین آنها میاقتدار به سلطنت ایلخانی، صفویان، حکومت تیموریان، فرمانروایی آل مظفر و قاجاریان اشاره نمود. در واقع هر بخش از این بنای تاریخی به گذر زمان فرصت و بوسیله بانیان زیادی ایجاد کرد و تجدید بنا شدهاست.
شالوده مهم مسجد جامع یزد در بعدازظهر ساسانی، روی یک آتشکده سازه شد و بنای مدرن، از زمان قاجار بهمکان باقیمانده میباشد. در واقع در طول سلطنت فتحعلی پاد شاه قاجار، عملیات تخریب در سطح بزرگای برای مرمت و بازسازی این بنای تاریخی شکل گرفت که سبب ساز ساختوساز ظاهری تماما متعدد از مسجد نخستین بهشکل بنای مدرن آن شد.
مسجد جامع عتیق
مطابق مکتوبات تاریخی، بنای مدرن مسجد، در محل سه مسجدی قراردارد که در سالیان پیشین در کنار یکدیگر سازه گردیده بودند. اولی آنها با اسم مسجد جامع عتیق، در اواخر قرن سوم هجری قمری (فرصت حکومت عمرو لیث صفاری) پیاده سازی و ساخته شد. این نصیب از سازه، در قرن پنجم هجری قمری تعمیر و تجدید بنا شد و در کنار آن منارهای را سازه کردند که تا قرنها بعد از تاسیس آن، همچنان حضور داشت.
مسجد جامع قدیم
در قرن پنجم هجری قمری علاالدوله، از امرای وقت یزد، به تشکیل داد دومین مسجد به اسم مسجد جامع قدیم پرداخت و با تشکیل داد یک گنبدخانه و تعدادی حیاط، بناهای بیشتری را به مسجد نخستین اضافه کرد. بعداز او، دختران فرامرز بن کاکوئی، موجبات ایجاد کرد بخشهای جدیدی، به عنوان مثال یک شبستان و حرم را در کنار دومین مسجد مهیا کردند.
مسجد جامع تازه
سومین مسجد با اسم مسجد جامع جدید، در اوایل قرن هشتم هجری قمری با صحنی خرد، گنبدخانه و ایوانی بلندمرتبه، سازه شد. مسجد جامع تازه، بوسیله رکن الدین محمد بن قوام الدین محمد بن نظام حسینی یزدی حکم دهنده و با کاراییها و پیگیریهای بیوقفه او ساخته شد. اما قدمت سید رکن الدین کفاف نداد و پیش از اتمام سازه دارفانی را وداع گفت. ساختمان گنبد و حیاط نیمه تمام ماندند و در سال ۷۳۲ هجری قمری به دست شرفالدین علی یزدی کامل شدن شدند.
در سال ۷۷۷ هجری قمری، در طی امیر تیمور، گنبد و تراس مسجد کاشیکاری شد. خواجه جلالالدین محمود خوارزمی، پسر امیر تیمور، کتیبهای به خط نسخه ها در به دور گنبد و به تراس اضافه کرد. این کتیبه مشتمل بر سوره فتح می شد و به مداد قیمت الدین هزار اسب، از خوشنویسان دارای شهرت بعدازظهر، نوشته شد. کتیبه در طول محمود خوارزمی کامل شدن نشد و در سال ۸۱۹ هجری قمری، در طول شاهرخ میرزا، به دست نظام کرمانی اتمام یافت. در امسال شاهرخ امر کرد تا اسامی دوازده امام و القاب شاهرخ در کتیبهای نوشته و در محل سردر مدخل گران قدر نصب گردد.
معماری مسجد جامع یزد
طرح مسجد جامع، برنامه ای مرکب از یک مقصوره گنبددار و یک شبستان مستطیلی زمان بر میباشد. پلان اساسی مسجد چهارگوش میباشد که آن را تقلیدی از پلان کعبه میدانند. طرز معماری مسجد جامع با عقیده مرحوم پیرنیا، نحوه آذری میباشد. همینطور به اینراه، مدل مغول یا این که اهل ایران-مغول می گویند که مثالهایی از آن را میاقتدار در بناهایی در هرات و بخارا نیز دید.
نوروروشنایی مسجد جامع بهشکل غیرمستقیم بهوسیله منعکس شدن نور و روشنایی از گچ سپید گنبد و دیوارها میباشد. نمادهای شیعی اکثری در سراسر مسجد جامع چشم میگردد و بخش اعظمی از تزیینات سازه را آن ها تشکیل می دهند. برای مثال این نقوش میاقتدار به ستاره پنج لبریز (با مفاهیم پنج اصل آیین، پنج بدن آل عبا و پنج نبی اولوالعزم ) اشاره نمود. شمسه ۷۲پر و شمسههای ۱۲پر به عنوان مثال نقوشی میباشند که در قسمتهای متعددی از سازه چشم میگردد.
قسمتهای مسجد جامع یزد
جلوخان سردر شرقی
روبری سردر شرقی فضای جلوخان با حوضی هشتگوش جای دارد. دو ردیف مرمری نیز مشهود است که سطح زمان بالای آنها تا اندازهای گود میباشد و بیان کننده پیشتر شمعدان بودهاند. روی بدنه ردیفها میقدرت نقشهای حیوانی و گیاهی را مشاهده کرد که کندهکاری گردیدهاند. همینطور دو بیت شعر با خط نسخه ها روی آنها حک گردیدهاند که متاسفانه بهادله فساد قابل تلاوت نیستند.
سردر شرقی
دهلیز
بعد از سردر وارد فضایی چهارگوش میشویم که با اسمهای دهلیز و کریاس خوانده میگردد. روی دیوارهای این نصیب کتیبههایی مکان گرفتهاند که حاکی از اوامر حکما در عصرهای متفاوت تاریخی می شود. سقف دهلیز بهشکل گنبدی میباشد و آن را با گونه های هندسی و رنگهای جالب تر و تمیزاند.
صحن داخلی
صحن داخلی برای اقامه نماز گزینه به کارگیری قرار میگیرد. محراب دیگری نیز دراین صحن وجود دارااست که با کاشیهای آبیرنگ مزین به اسمهای الله، محمد، علی، حسن و حسین تر و تمیز گردیدهاست. دو قنات پیشتر دراین صحن وجود داشتند که امروزه کم آب گردیدهاند.
تراس مهم
حیاط مهم نیز بهصورت مستطیل میباشد. با ورود به تراس مهم، دو ردیف تبارک را در دو سو خواهید روئت کرد. این ردیفها مزین به خطاطیهایی با خطوط نسخه ها و کوفی میباشند. همینطور سقف تراس مزین به اسمهای خدا با خط کوفی میباشد.
گنبدخانه
شبستان شرقی
عمر شبستان شرقی به سال ۷۵۴ شمسی بازمیخواهد شد و به فرمان فرمان روا یحیی مظفری ایجاد شده است. محراب اساسی مسجد درین شبستان جایدارد.
محراب
از جذابترین قسمتهای مسجد جامع یزد، محراب آن میباشد. در تشکیل داد محراب از کاشیهای معرقکاری به کارگیری کردهاند که طرحهایی نظیر گلوبوته را روی آنان میقدرت دید. در بخش بالای محراب، گچکاری و مقرنس چشم می شود. در دو سوی محراب نیز تاریخ نقطه پايان شغل و اسم معمار را تصویب کردهاند.
شبستان غربی
شبستان غربی مستطیلی با بعد ها ۳۸ متر در ۹ متر میباشد و با پنجرههای مشبک و کاشیکاری آن را تزیین کردهاند. ازآنجاکه شبستان در طول حکومت امیر غیاث تاسیس شده است، آن را با اسم غیاثیه نیز میشناختند. فعلا درین نصیب موزه مسجد جامع یزد جای دارد.
شبستان شاهزاده
شبستان شاهزاده در غرب صحن شمالی جایدارد و اسم آن از شاهزاده محمد اما میرزا، آفریننده سازه، گرفته گردیده است. ۴۸ ردیف با تزیین کاشی فیروزهای دراین شبستان مکان گرفتهاند.
منارهها
باشکوهترین قسمتهای مسجد را منارههای آن تشکیل می دهند. این منارهها ۵۲ متر طول و هشت متر قطر دارا هستند. کاشیکاریهای جالب منارهها مزین به ذکرها معبود و معصومین میباشند. یکی منارهها دارنده یک روشپله میباشد و دیگری دو روشپله دارااست. منارههای سردر به دست آقا جمالالدین محمد، پر اسم و رسم به مهتر جمال سازه گردیدهاند که وزیر بعدازظهر صفوی بود. این منارهها در سال ۱۳۱۳ فروریختند و مجدد نوسازی شدند.
موزه گنجینه مسجد جامع یزد
موزه مسجد جامع یزد عمل خویش را از سال ۱۳۹۳ شمسی با مقصود اکران اثرها تاریخی مربوط به آئین و فرهنگ وتمدن زمان قدیم، بهخصوص عصر اسلامی شروع کرد. از سایر هدف ها موزه، معرفی تاریخچه مسجد و نظارت فرآیند نوسازیها و نوسازیهای آن بوده میباشد. دسته موزه مشتمل بر ۳۵۰ قطعه می شود که به عصر ایلخانی تا زمان معاصر وابستگی دارا هستند. بعضا از پررنگترین این اثرها مشمول مورد ها تحت میگردد:
تصاویری از مسجد جامع از سال ۱۳۱۲ شمسی به سپس
بعضی از قطعات بهمکانباقیمانده از مرمتها
کاشیهایی طلایی عصر ایلخانی با عمر قرن هشتم شمسی
کاشیهای معرق عصر تیموری با عمر قرن نهم شمسی
کاشیهای هفترنگ زمان قاجار
کاشیهای معرق عصر پهلوی اولیه
منبر سنگی مرمری با عمر زمان قاجار
ساعت چوبی مسجد، اهدایی حاج محمد علی وزیری در سال ۱۳۲۴ شمسی
تیمای از زیلوها
قطعهای از پرده کعبه، اهدایی سلطان ایالات متحده عربی در سال ۱۳۴۵ شمسی
در چوب گردو با تزیینات منبتکاری از زمان افشاریه
نکات بازدید از مسجد جامع یزد
برای اتباع اهل ایران بازدید از مسجد مجانی میباشد و بهای بلیط موزه (در سال ۱۴۰۰) دو هزار تومان میباشد.
بهای بلیط مسجد جامع یزد (در سال ۱۴۰۰) برای اتباع فرنگی ۲۰۰۰۰ تومان میباشد.
ساعتها بازدید مسجد از ۸ تا ۱۹:۳۰ و ساعتها بازدید از موزه در فصل تابستانها از ۹ تا ۱۴ و در فصل زمستانها از ۹ تا ۱۸ میباشد.
درصورتیکه قصد دارید تا نازکیهای مسجد را بهاعتنا ببینید، سفارش می کنیم در ساعتها نور روز راهی مسجد گردید.
هنگام ظلمات هوا بنای مسجد جامع با نورپردازی، جلوهای دیگر می یابد. همینطور هوای خنک فضایی مطبوعخیس را برای بازدید مهیا میآورد.
مساجد از اماکن مذهبی میباشند؛ به این ترتیب در بازدید از آنها پوشش متناسب با مقصد را در حیث داشته باشید.
اثرها تاریخی بعداز قرنها به بعد از ظهر ما رسیدهاند. آن ها را پاس بداریم و در مدد آنان کوشاو سخت کوش باشیم. َ
مسجد جامع یزد بهواقع ترکیبی میباشد از سه مسجد که در عصرهای تاریخی متفاوت صورت گرفتهاند. رزرو مسجد قبا مشهد بنای نخستین مسجد را نیز روی آتشکدهای ساسانی تاسیس کردهاند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد این پیشینه بی نیاز تاریخی و فرهنگی در کنار معماری جالب و تزیینات باشکوه مسجد، آن را به یکی از زیباترین مساجد تاریخی در جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند. با کجارو یاروهمدم باشید و از مسجد جامع یزد بیشتر بخوانید.
معرفی مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد با قدمتی ۹۰۰ ساله، از باشکوهترین و زیباترین بناهای تاریخی و جاهای جذاب استان یزد میباشد که با منارههایی رفیع در راءس شهر قراردارد. در روزگار پیشین، مسجد در اواسط شهر قدیم، در بین حصار واقع گردیده بود. مساحت زیربنای مسجد موازی با ۹۸۰۰ متر مربع میباشد و ۵۰۰ متر مربع آن مشمول کاشیها و کتیبهها می گردد. ارتفاع مسجد جامع یزد موازی با ۱۰۴ متر و پهنا آن ۹۹ متر میباشد و هفت ورودی داراست. این هفت ورودی به یکسری کوچه و طرق خروجی متصل می گردند.
مسجد جامع یزد سابقترین مثال معماری در قرن نهم هجری در معماری منطقه مذهبی یزد میباشد. بخش اعظمی از اهل یک محل یزد میگویند برای تنظیم خاک کاشیها و مصالح مسجد جامع از خاک کربلا و گلاب به کار گیری گردیدهاست. این تاثیر تاریخی در ۳۱ تیر ۱۳۱۳، با شماره ۲۰۶، در فهرست اثر ها ملی کشورایران به تصویب رسید.
مسجد جامع یزد کجاست؟
مسجد جامع یزد در ضلع غربی خیابان امام خمینی و در یکی محلههای سابق جایدارد. چهارسوق و بازار شاهی یزد، از بناهای تاریخی قرن هشتمی، در انتهای خیابان مسجد جامع و در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارا هستند. انتهای سه بازارچه سابق شهر یزد، به چهارسوق متصل میباشد. یکی این بازارچهها به مسجد جامع ختم میشود که با اتصال دو بازارچه دیگر به کوچه یهودیها و محله دارالشفا، دستهای تاریخی و حیرتانگیز را صورت میدهند.
تاریخچه مسجد جامع یزد
ایجاد کرد و کامل شدن مسجد جامع یزد در طی یک قرن و در زمانهای متعدد تاریخی صورت گرفته میباشد که از مهمترین آنها میاقتدار به سلطنت ایلخانی، صفویان، حکومت تیموریان، فرمانروایی آل مظفر و قاجاریان اشاره نمود. در واقع هر بخش از این بنای تاریخی به گذر زمان فرصت و بوسیله بانیان زیادی ایجاد کرد و تجدید بنا شدهاست.
شالوده مهم مسجد جامع یزد در بعدازظهر ساسانی، روی یک آتشکده سازه شد و بنای مدرن، از زمان قاجار بهمکان باقیمانده میباشد. در واقع در طول سلطنت فتحعلی پاد شاه قاجار، عملیات تخریب در سطح بزرگای برای مرمت و بازسازی این بنای تاریخی شکل گرفت که سبب ساز ساختوساز ظاهری تماما متعدد از مسجد نخستین بهشکل بنای مدرن آن شد.
مسجد جامع عتیق
مطابق مکتوبات تاریخی، بنای مدرن مسجد، در محل سه مسجدی قراردارد که در سالیان پیشین در کنار یکدیگر سازه گردیده بودند. اولی آنها با اسم مسجد جامع عتیق، در اواخر قرن سوم هجری قمری (فرصت حکومت عمرو لیث صفاری) پیاده سازی و ساخته شد. این نصیب از سازه، در قرن پنجم هجری قمری تعمیر و تجدید بنا شد و در کنار آن منارهای را سازه کردند که تا قرنها بعد از تاسیس آن، همچنان حضور داشت.
مسجد جامع قدیم
در قرن پنجم هجری قمری علاالدوله، از امرای وقت یزد، به تشکیل داد دومین مسجد به اسم مسجد جامع قدیم پرداخت و با تشکیل داد یک گنبدخانه و تعدادی حیاط، بناهای بیشتری را به مسجد نخستین اضافه کرد. بعداز او، دختران فرامرز بن کاکوئی، موجبات ایجاد کرد بخشهای جدیدی، به عنوان مثال یک شبستان و حرم را در کنار دومین مسجد مهیا کردند.
مسجد جامع تازه
سومین مسجد با اسم مسجد جامع جدید، در اوایل قرن هشتم هجری قمری با صحنی خرد، گنبدخانه و ایوانی بلندمرتبه، سازه شد. مسجد جامع تازه، بوسیله رکن الدین محمد بن قوام الدین محمد بن نظام حسینی یزدی حکم دهنده و با کاراییها و پیگیریهای بیوقفه او ساخته شد. اما قدمت سید رکن الدین کفاف نداد و پیش از اتمام سازه دارفانی را وداع گفت. ساختمان گنبد و حیاط نیمه تمام ماندند و در سال ۷۳۲ هجری قمری به دست شرفالدین علی یزدی کامل شدن شدند.
در سال ۷۷۷ هجری قمری، در طی امیر تیمور، گنبد و تراس مسجد کاشیکاری شد. خواجه جلالالدین محمود خوارزمی، پسر امیر تیمور، کتیبهای به خط نسخه ها در به دور گنبد و به تراس اضافه کرد. این کتیبه مشتمل بر سوره فتح می شد و به مداد قیمت الدین هزار اسب، از خوشنویسان دارای شهرت بعدازظهر، نوشته شد. کتیبه در طول محمود خوارزمی کامل شدن نشد و در سال ۸۱۹ هجری قمری، در طول شاهرخ میرزا، به دست نظام کرمانی اتمام یافت. در امسال شاهرخ امر کرد تا اسامی دوازده امام و القاب شاهرخ در کتیبهای نوشته و در محل سردر مدخل گران قدر نصب گردد.
معماری مسجد جامع یزد
طرح مسجد جامع، برنامه ای مرکب از یک مقصوره گنبددار و یک شبستان مستطیلی زمان بر میباشد. پلان اساسی مسجد چهارگوش میباشد که آن را تقلیدی از پلان کعبه میدانند. طرز معماری مسجد جامع با عقیده مرحوم پیرنیا، نحوه آذری میباشد. همینطور به اینراه، مدل مغول یا این که اهل ایران-مغول می گویند که مثالهایی از آن را میاقتدار در بناهایی در هرات و بخارا نیز دید.
نوروروشنایی مسجد جامع بهشکل غیرمستقیم بهوسیله منعکس شدن نور و روشنایی از گچ سپید گنبد و دیوارها میباشد. نمادهای شیعی اکثری در سراسر مسجد جامع چشم میگردد و بخش اعظمی از تزیینات سازه را آن ها تشکیل می دهند. برای مثال این نقوش میاقتدار به ستاره پنج لبریز (با مفاهیم پنج اصل آیین، پنج بدن آل عبا و پنج نبی اولوالعزم ) اشاره نمود. شمسه ۷۲پر و شمسههای ۱۲پر به عنوان مثال نقوشی میباشند که در قسمتهای متعددی از سازه چشم میگردد.
قسمتهای مسجد جامع یزد
جلوخان سردر شرقی
روبری سردر شرقی فضای جلوخان با حوضی هشتگوش جای دارد. دو ردیف مرمری نیز مشهود است که سطح زمان بالای آنها تا اندازهای گود میباشد و بیان کننده پیشتر شمعدان بودهاند. روی بدنه ردیفها میقدرت نقشهای حیوانی و گیاهی را مشاهده کرد که کندهکاری گردیدهاند. همینطور دو بیت شعر با خط نسخه ها روی آنها حک گردیدهاند که متاسفانه بهادله فساد قابل تلاوت نیستند.
سردر شرقی
دهلیز
بعد از سردر وارد فضایی چهارگوش میشویم که با اسمهای دهلیز و کریاس خوانده میگردد. روی دیوارهای این نصیب کتیبههایی مکان گرفتهاند که حاکی از اوامر حکما در عصرهای متفاوت تاریخی می شود. سقف دهلیز بهشکل گنبدی میباشد و آن را با گونه های هندسی و رنگهای جالب تر و تمیزاند.
صحن داخلی
صحن داخلی برای اقامه نماز گزینه به کارگیری قرار میگیرد. محراب دیگری نیز دراین صحن وجود دارااست که با کاشیهای آبیرنگ مزین به اسمهای الله، محمد، علی، حسن و حسین تر و تمیز گردیدهاست. دو قنات پیشتر دراین صحن وجود داشتند که امروزه کم آب گردیدهاند.
تراس مهم
حیاط مهم نیز بهصورت مستطیل میباشد. با ورود به تراس مهم، دو ردیف تبارک را در دو سو خواهید روئت کرد. این ردیفها مزین به خطاطیهایی با خطوط نسخه ها و کوفی میباشند. همینطور سقف تراس مزین به اسمهای خدا با خط کوفی میباشد.
گنبدخانه
شبستان شرقی
عمر شبستان شرقی به سال ۷۵۴ شمسی بازمیخواهد شد و به فرمان فرمان روا یحیی مظفری ایجاد شده است. محراب اساسی مسجد درین شبستان جایدارد.
محراب
از جذابترین قسمتهای مسجد جامع یزد، محراب آن میباشد. در تشکیل داد محراب از کاشیهای معرقکاری به کارگیری کردهاند که طرحهایی نظیر گلوبوته را روی آنان میقدرت دید. در بخش بالای محراب، گچکاری و مقرنس چشم می شود. در دو سوی محراب نیز تاریخ نقطه پايان شغل و اسم معمار را تصویب کردهاند.
شبستان غربی
شبستان غربی مستطیلی با بعد ها ۳۸ متر در ۹ متر میباشد و با پنجرههای مشبک و کاشیکاری آن را تزیین کردهاند. ازآنجاکه شبستان در طول حکومت امیر غیاث تاسیس شده است، آن را با اسم غیاثیه نیز میشناختند. فعلا درین نصیب موزه مسجد جامع یزد جای دارد.
شبستان شاهزاده
شبستان شاهزاده در غرب صحن شمالی جایدارد و اسم آن از شاهزاده محمد اما میرزا، آفریننده سازه، گرفته گردیده است. ۴۸ ردیف با تزیین کاشی فیروزهای دراین شبستان مکان گرفتهاند.
منارهها
باشکوهترین قسمتهای مسجد را منارههای آن تشکیل می دهند. این منارهها ۵۲ متر طول و هشت متر قطر دارا هستند. کاشیکاریهای جالب منارهها مزین به ذکرها معبود و معصومین میباشند. یکی منارهها دارنده یک روشپله میباشد و دیگری دو روشپله دارااست. منارههای سردر به دست آقا جمالالدین محمد، پر اسم و رسم به مهتر جمال سازه گردیدهاند که وزیر بعدازظهر صفوی بود. این منارهها در سال ۱۳۱۳ فروریختند و مجدد نوسازی شدند.
موزه گنجینه مسجد جامع یزد
موزه مسجد جامع یزد عمل خویش را از سال ۱۳۹۳ شمسی با مقصود اکران اثرها تاریخی مربوط به آئین و فرهنگ وتمدن زمان قدیم، بهخصوص عصر اسلامی شروع کرد. از سایر هدف ها موزه، معرفی تاریخچه مسجد و نظارت فرآیند نوسازیها و نوسازیهای آن بوده میباشد. دسته موزه مشتمل بر ۳۵۰ قطعه می شود که به عصر ایلخانی تا زمان معاصر وابستگی دارا هستند. بعضا از پررنگترین این اثرها مشمول مورد ها تحت میگردد:
تصاویری از مسجد جامع از سال ۱۳۱۲ شمسی به سپس
بعضی از قطعات بهمکانباقیمانده از مرمتها
کاشیهایی طلایی عصر ایلخانی با عمر قرن هشتم شمسی
کاشیهای معرق عصر تیموری با عمر قرن نهم شمسی
کاشیهای هفترنگ زمان قاجار
کاشیهای معرق عصر پهلوی اولیه
منبر سنگی مرمری با عمر زمان قاجار
ساعت چوبی مسجد، اهدایی حاج محمد علی وزیری در سال ۱۳۲۴ شمسی
تیمای از زیلوها
قطعهای از پرده کعبه، اهدایی سلطان ایالات متحده عربی در سال ۱۳۴۵ شمسی
در چوب گردو با تزیینات منبتکاری از زمان افشاریه
نکات بازدید از مسجد جامع یزد
برای اتباع اهل ایران بازدید از مسجد مجانی میباشد و بهای بلیط موزه (در سال ۱۴۰۰) دو هزار تومان میباشد.
بهای بلیط مسجد جامع یزد (در سال ۱۴۰۰) برای اتباع فرنگی ۲۰۰۰۰ تومان میباشد.
ساعتها بازدید مسجد از ۸ تا ۱۹:۳۰ و ساعتها بازدید از موزه در فصل تابستانها از ۹ تا ۱۴ و در فصل زمستانها از ۹ تا ۱۸ میباشد.
درصورتیکه قصد دارید تا نازکیهای مسجد را بهاعتنا ببینید، سفارش می کنیم در ساعتها نور روز راهی مسجد گردید.
هنگام ظلمات هوا بنای مسجد جامع با نورپردازی، جلوهای دیگر می یابد. همینطور هوای خنک فضایی مطبوعخیس را برای بازدید مهیا میآورد.
مساجد از اماکن مذهبی میباشند؛ به این ترتیب در بازدید از آنها پوشش متناسب با مقصد را در حیث داشته باشید.
اثرها تاریخی بعداز قرنها به بعد از ظهر ما رسیدهاند. آن ها را پاس بداریم و در مدد آنان کوشاو سخت کوش باشیم. َ
تعداد متعددی از جاهای جالب یزد را اثر ها تاریخی تشکیل می دهند؛ مسجد قبا مشهد اثراتی با معماری بینظیر اهل ایران که هر یک روایتی شنیدنی را از تاریخ این شهر بازگو مینمایند. آدرس مسجد قبا مشهد از دارای شهرتترین این بناهای تاریخی که در راس شهر واقع گردیده است، میقدرت به مسجد جامع یزد اشاره نمود.
مسجد جامع یزد بهواقع ترکیبی میباشد از سه مسجد که در عصرهای تاریخی متفاوت صورت گرفتهاند. رزرو مسجد قبا مشهد بنای نخستین مسجد را نیز روی آتشکدهای ساسانی تاسیس کردهاند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد این پیشینه بی نیاز تاریخی و فرهنگی در کنار معماری جالب و تزیینات باشکوه مسجد، آن را به یکی از زیباترین مساجد تاریخی در جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند. با کجارو یاروهمدم باشید و از مسجد جامع یزد بیشتر بخوانید.
معرفی مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد با قدمتی ۹۰۰ ساله، از باشکوهترین و زیباترین بناهای تاریخی و جاهای جذاب استان یزد میباشد که با منارههایی رفیع در راءس شهر قراردارد. در روزگار پیشین، مسجد در اواسط شهر قدیم، در بین حصار واقع گردیده بود. مساحت زیربنای مسجد موازی با ۹۸۰۰ متر مربع میباشد و ۵۰۰ متر مربع آن مشمول کاشیها و کتیبهها می گردد. ارتفاع مسجد جامع یزد موازی با ۱۰۴ متر و پهنا آن ۹۹ متر میباشد و هفت ورودی داراست. این هفت ورودی به یکسری کوچه و طرق خروجی متصل می گردند.
مسجد جامع یزد سابقترین مثال معماری در قرن نهم هجری در معماری منطقه مذهبی یزد میباشد. بخش اعظمی از اهل یک محل یزد میگویند برای تنظیم خاک کاشیها و مصالح مسجد جامع از خاک کربلا و گلاب به کار گیری گردیدهاست. این تاثیر تاریخی در ۳۱ تیر ۱۳۱۳، با شماره ۲۰۶، در فهرست اثر ها ملی کشورایران به تصویب رسید.
مسجد جامع یزد کجاست؟
مسجد جامع یزد در ضلع غربی خیابان امام خمینی و در یکی محلههای سابق جایدارد. چهارسوق و بازار شاهی یزد، از بناهای تاریخی قرن هشتمی، در انتهای خیابان مسجد جامع و در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارا هستند. انتهای سه بازارچه سابق شهر یزد، به چهارسوق متصل میباشد. یکی این بازارچهها به مسجد جامع ختم میشود که با اتصال دو بازارچه دیگر به کوچه یهودیها و محله دارالشفا، دستهای تاریخی و حیرتانگیز را صورت میدهند.
تاریخچه مسجد جامع یزد
ایجاد کرد و کامل شدن مسجد جامع یزد در طی یک قرن و در زمانهای متعدد تاریخی صورت گرفته میباشد که از مهمترین آنها میاقتدار به سلطنت ایلخانی، صفویان، حکومت تیموریان، فرمانروایی آل مظفر و قاجاریان اشاره نمود. در واقع هر بخش از این بنای تاریخی به گذر زمان فرصت و بوسیله بانیان زیادی ایجاد کرد و تجدید بنا شدهاست.
شالوده مهم مسجد جامع یزد در بعدازظهر ساسانی، روی یک آتشکده سازه شد و بنای مدرن، از زمان قاجار بهمکان باقیمانده میباشد. در واقع در طول سلطنت فتحعلی پاد شاه قاجار، عملیات تخریب در سطح بزرگای برای مرمت و بازسازی این بنای تاریخی شکل گرفت که سبب ساز ساختوساز ظاهری تماما متعدد از مسجد نخستین بهشکل بنای مدرن آن شد.
مسجد جامع عتیق
مطابق مکتوبات تاریخی، بنای مدرن مسجد، در محل سه مسجدی قراردارد که در سالیان پیشین در کنار یکدیگر سازه گردیده بودند. اولی آنها با اسم مسجد جامع عتیق، در اواخر قرن سوم هجری قمری (فرصت حکومت عمرو لیث صفاری) پیاده سازی و ساخته شد. این نصیب از سازه، در قرن پنجم هجری قمری تعمیر و تجدید بنا شد و در کنار آن منارهای را سازه کردند که تا قرنها بعد از تاسیس آن، همچنان حضور داشت.
مسجد جامع قدیم
در قرن پنجم هجری قمری علاالدوله، از امرای وقت یزد، به تشکیل داد دومین مسجد به اسم مسجد جامع قدیم پرداخت و با تشکیل داد یک گنبدخانه و تعدادی حیاط، بناهای بیشتری را به مسجد نخستین اضافه کرد. بعداز او، دختران فرامرز بن کاکوئی، موجبات ایجاد کرد بخشهای جدیدی، به عنوان مثال یک شبستان و حرم را در کنار دومین مسجد مهیا کردند.
مسجد جامع تازه
سومین مسجد با اسم مسجد جامع جدید، در اوایل قرن هشتم هجری قمری با صحنی خرد، گنبدخانه و ایوانی بلندمرتبه، سازه شد. مسجد جامع تازه، بوسیله رکن الدین محمد بن قوام الدین محمد بن نظام حسینی یزدی حکم دهنده و با کاراییها و پیگیریهای بیوقفه او ساخته شد. اما قدمت سید رکن الدین کفاف نداد و پیش از اتمام سازه دارفانی را وداع گفت. ساختمان گنبد و حیاط نیمه تمام ماندند و در سال ۷۳۲ هجری قمری به دست شرفالدین علی یزدی کامل شدن شدند.
در سال ۷۷۷ هجری قمری، در طی امیر تیمور، گنبد و تراس مسجد کاشیکاری شد. خواجه جلالالدین محمود خوارزمی، پسر امیر تیمور، کتیبهای به خط نسخه ها در به دور گنبد و به تراس اضافه کرد. این کتیبه مشتمل بر سوره فتح می شد و به مداد قیمت الدین هزار اسب، از خوشنویسان دارای شهرت بعدازظهر، نوشته شد. کتیبه در طول محمود خوارزمی کامل شدن نشد و در سال ۸۱۹ هجری قمری، در طول شاهرخ میرزا، به دست نظام کرمانی اتمام یافت. در امسال شاهرخ امر کرد تا اسامی دوازده امام و القاب شاهرخ در کتیبهای نوشته و در محل سردر مدخل گران قدر نصب گردد.
معماری مسجد جامع یزد
طرح مسجد جامع، برنامه ای مرکب از یک مقصوره گنبددار و یک شبستان مستطیلی زمان بر میباشد. پلان اساسی مسجد چهارگوش میباشد که آن را تقلیدی از پلان کعبه میدانند. طرز معماری مسجد جامع با عقیده مرحوم پیرنیا، نحوه آذری میباشد. همینطور به اینراه، مدل مغول یا این که اهل ایران-مغول می گویند که مثالهایی از آن را میاقتدار در بناهایی در هرات و بخارا نیز دید.
نوروروشنایی مسجد جامع بهشکل غیرمستقیم بهوسیله منعکس شدن نور و روشنایی از گچ سپید گنبد و دیوارها میباشد. نمادهای شیعی اکثری در سراسر مسجد جامع چشم میگردد و بخش اعظمی از تزیینات سازه را آن ها تشکیل می دهند. برای مثال این نقوش میاقتدار به ستاره پنج لبریز (با مفاهیم پنج اصل آیین، پنج بدن آل عبا و پنج نبی اولوالعزم ) اشاره نمود. شمسه ۷۲پر و شمسههای ۱۲پر به عنوان مثال نقوشی میباشند که در قسمتهای متعددی از سازه چشم میگردد.
قسمتهای مسجد جامع یزد
جلوخان سردر شرقی
روبری سردر شرقی فضای جلوخان با حوضی هشتگوش جای دارد. دو ردیف مرمری نیز مشهود است که سطح زمان بالای آنها تا اندازهای گود میباشد و بیان کننده پیشتر شمعدان بودهاند. روی بدنه ردیفها میقدرت نقشهای حیوانی و گیاهی را مشاهده کرد که کندهکاری گردیدهاند. همینطور دو بیت شعر با خط نسخه ها روی آنها حک گردیدهاند که متاسفانه بهادله فساد قابل تلاوت نیستند.
سردر شرقی
دهلیز
بعد از سردر وارد فضایی چهارگوش میشویم که با اسمهای دهلیز و کریاس خوانده میگردد. روی دیوارهای این نصیب کتیبههایی مکان گرفتهاند که حاکی از اوامر حکما در عصرهای متفاوت تاریخی می شود. سقف دهلیز بهشکل گنبدی میباشد و آن را با گونه های هندسی و رنگهای جالب تر و تمیزاند.
صحن داخلی
صحن داخلی برای اقامه نماز گزینه به کارگیری قرار میگیرد. محراب دیگری نیز دراین صحن وجود دارااست که با کاشیهای آبیرنگ مزین به اسمهای الله، محمد، علی، حسن و حسین تر و تمیز گردیدهاست. دو قنات پیشتر دراین صحن وجود داشتند که امروزه کم آب گردیدهاند.
تراس مهم
حیاط مهم نیز بهصورت مستطیل میباشد. با ورود به تراس مهم، دو ردیف تبارک را در دو سو خواهید روئت کرد. این ردیفها مزین به خطاطیهایی با خطوط نسخه ها و کوفی میباشند. همینطور سقف تراس مزین به اسمهای خدا با خط کوفی میباشد.
گنبدخانه
شبستان شرقی
عمر شبستان شرقی به سال ۷۵۴ شمسی بازمیخواهد شد و به فرمان فرمان روا یحیی مظفری ایجاد شده است. محراب اساسی مسجد درین شبستان جایدارد.
محراب
از جذابترین قسمتهای مسجد جامع یزد، محراب آن میباشد. در تشکیل داد محراب از کاشیهای معرقکاری به کارگیری کردهاند که طرحهایی نظیر گلوبوته را روی آنان میقدرت دید. در بخش بالای محراب، گچکاری و مقرنس چشم می شود. در دو سوی محراب نیز تاریخ نقطه پايان شغل و اسم معمار را تصویب کردهاند.
شبستان غربی
شبستان غربی مستطیلی با بعد ها ۳۸ متر در ۹ متر میباشد و با پنجرههای مشبک و کاشیکاری آن را تزیین کردهاند. ازآنجاکه شبستان در طول حکومت امیر غیاث تاسیس شده است، آن را با اسم غیاثیه نیز میشناختند. فعلا درین نصیب موزه مسجد جامع یزد جای دارد.
شبستان شاهزاده
شبستان شاهزاده در غرب صحن شمالی جایدارد و اسم آن از شاهزاده محمد اما میرزا، آفریننده سازه، گرفته گردیده است. ۴۸ ردیف با تزیین کاشی فیروزهای دراین شبستان مکان گرفتهاند.
منارهها
باشکوهترین قسمتهای مسجد را منارههای آن تشکیل می دهند. این منارهها ۵۲ متر طول و هشت متر قطر دارا هستند. کاشیکاریهای جالب منارهها مزین به ذکرها معبود و معصومین میباشند. یکی منارهها دارنده یک روشپله میباشد و دیگری دو روشپله دارااست. منارههای سردر به دست آقا جمالالدین محمد، پر اسم و رسم به مهتر جمال سازه گردیدهاند که وزیر بعدازظهر صفوی بود. این منارهها در سال ۱۳۱۳ فروریختند و مجدد نوسازی شدند.
موزه گنجینه مسجد جامع یزد
موزه مسجد جامع یزد عمل خویش را از سال ۱۳۹۳ شمسی با مقصود اکران اثرها تاریخی مربوط به آئین و فرهنگ وتمدن زمان قدیم، بهخصوص عصر اسلامی شروع کرد. از سایر هدف ها موزه، معرفی تاریخچه مسجد و نظارت فرآیند نوسازیها و نوسازیهای آن بوده میباشد. دسته موزه مشتمل بر ۳۵۰ قطعه می شود که به عصر ایلخانی تا زمان معاصر وابستگی دارا هستند. بعضا از پررنگترین این اثرها مشمول مورد ها تحت میگردد:
تصاویری از مسجد جامع از سال ۱۳۱۲ شمسی به سپس
بعضی از قطعات بهمکانباقیمانده از مرمتها
کاشیهایی طلایی عصر ایلخانی با عمر قرن هشتم شمسی
کاشیهای معرق عصر تیموری با عمر قرن نهم شمسی
کاشیهای هفترنگ زمان قاجار
کاشیهای معرق عصر پهلوی اولیه
منبر سنگی مرمری با عمر زمان قاجار
ساعت چوبی مسجد، اهدایی حاج محمد علی وزیری در سال ۱۳۲۴ شمسی
تیمای از زیلوها
قطعهای از پرده کعبه، اهدایی سلطان ایالات متحده عربی در سال ۱۳۴۵ شمسی
در چوب گردو با تزیینات منبتکاری از زمان افشاریه
نکات بازدید از مسجد جامع یزد
برای اتباع اهل ایران بازدید از مسجد مجانی میباشد و بهای بلیط موزه (در سال ۱۴۰۰) دو هزار تومان میباشد.
بهای بلیط مسجد جامع یزد (در سال ۱۴۰۰) برای اتباع فرنگی ۲۰۰۰۰ تومان میباشد.
ساعتها بازدید مسجد از ۸ تا ۱۹:۳۰ و ساعتها بازدید از موزه در فصل تابستانها از ۹ تا ۱۴ و در فصل زمستانها از ۹ تا ۱۸ میباشد.
درصورتیکه قصد دارید تا نازکیهای مسجد را بهاعتنا ببینید، سفارش می کنیم در ساعتها نور روز راهی مسجد گردید.
هنگام ظلمات هوا بنای مسجد جامع با نورپردازی، جلوهای دیگر می یابد. همینطور هوای خنک فضایی مطبوعخیس را برای بازدید مهیا میآورد.
مساجد از اماکن مذهبی میباشند؛ به این ترتیب در بازدید از آنها پوشش متناسب با مقصد را در حیث داشته باشید.
اثرها تاریخی بعداز قرنها به بعد از ظهر ما رسیدهاند. آن ها را پاس بداریم و در مدد آنان کوشاو سخت کوش باشیم. َ
مسجد جامع یزد بهواقع ترکیبی میباشد از سه مسجد که در عصرهای تاریخی متفاوت صورت گرفتهاند. رزرو مسجد قبا مشهد بنای نخستین مسجد را نیز روی آتشکدهای ساسانی تاسیس کردهاند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد این پیشینه بی نیاز تاریخی و فرهنگی در کنار معماری جالب و تزیینات باشکوه مسجد، آن را به یکی از زیباترین مساجد تاریخی در جمهوری اسلامی ایران بدل کردهاند. با کجارو یاروهمدم باشید و از مسجد جامع یزد بیشتر بخوانید.
معرفی مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد با قدمتی ۹۰۰ ساله، از باشکوهترین و زیباترین بناهای تاریخی و جاهای جذاب استان یزد میباشد که با منارههایی رفیع در راءس شهر قراردارد. در روزگار پیشین، مسجد در اواسط شهر قدیم، در بین حصار واقع گردیده بود. مساحت زیربنای مسجد موازی با ۹۸۰۰ متر مربع میباشد و ۵۰۰ متر مربع آن مشمول کاشیها و کتیبهها می گردد. ارتفاع مسجد جامع یزد موازی با ۱۰۴ متر و پهنا آن ۹۹ متر میباشد و هفت ورودی داراست. این هفت ورودی به یکسری کوچه و طرق خروجی متصل می گردند.
مسجد جامع یزد سابقترین مثال معماری در قرن نهم هجری در معماری منطقه مذهبی یزد میباشد. بخش اعظمی از اهل یک محل یزد میگویند برای تنظیم خاک کاشیها و مصالح مسجد جامع از خاک کربلا و گلاب به کار گیری گردیدهاست. این تاثیر تاریخی در ۳۱ تیر ۱۳۱۳، با شماره ۲۰۶، در فهرست اثر ها ملی کشورایران به تصویب رسید.
مسجد جامع یزد کجاست؟
مسجد جامع یزد در ضلع غربی خیابان امام خمینی و در یکی محلههای سابق جایدارد. چهارسوق و بازار شاهی یزد، از بناهای تاریخی قرن هشتمی، در انتهای خیابان مسجد جامع و در ضلع جنوب شرقی آن قرار دارا هستند. انتهای سه بازارچه سابق شهر یزد، به چهارسوق متصل میباشد. یکی این بازارچهها به مسجد جامع ختم میشود که با اتصال دو بازارچه دیگر به کوچه یهودیها و محله دارالشفا، دستهای تاریخی و حیرتانگیز را صورت میدهند.
تاریخچه مسجد جامع یزد
ایجاد کرد و کامل شدن مسجد جامع یزد در طی یک قرن و در زمانهای متعدد تاریخی صورت گرفته میباشد که از مهمترین آنها میاقتدار به سلطنت ایلخانی، صفویان، حکومت تیموریان، فرمانروایی آل مظفر و قاجاریان اشاره نمود. در واقع هر بخش از این بنای تاریخی به گذر زمان فرصت و بوسیله بانیان زیادی ایجاد کرد و تجدید بنا شدهاست.
شالوده مهم مسجد جامع یزد در بعدازظهر ساسانی، روی یک آتشکده سازه شد و بنای مدرن، از زمان قاجار بهمکان باقیمانده میباشد. در واقع در طول سلطنت فتحعلی پاد شاه قاجار، عملیات تخریب در سطح بزرگای برای مرمت و بازسازی این بنای تاریخی شکل گرفت که سبب ساز ساختوساز ظاهری تماما متعدد از مسجد نخستین بهشکل بنای مدرن آن شد.
مسجد جامع عتیق
مطابق مکتوبات تاریخی، بنای مدرن مسجد، در محل سه مسجدی قراردارد که در سالیان پیشین در کنار یکدیگر سازه گردیده بودند. اولی آنها با اسم مسجد جامع عتیق، در اواخر قرن سوم هجری قمری (فرصت حکومت عمرو لیث صفاری) پیاده سازی و ساخته شد. این نصیب از سازه، در قرن پنجم هجری قمری تعمیر و تجدید بنا شد و در کنار آن منارهای را سازه کردند که تا قرنها بعد از تاسیس آن، همچنان حضور داشت.
مسجد جامع قدیم
در قرن پنجم هجری قمری علاالدوله، از امرای وقت یزد، به تشکیل داد دومین مسجد به اسم مسجد جامع قدیم پرداخت و با تشکیل داد یک گنبدخانه و تعدادی حیاط، بناهای بیشتری را به مسجد نخستین اضافه کرد. بعداز او، دختران فرامرز بن کاکوئی، موجبات ایجاد کرد بخشهای جدیدی، به عنوان مثال یک شبستان و حرم را در کنار دومین مسجد مهیا کردند.
مسجد جامع تازه
سومین مسجد با اسم مسجد جامع جدید، در اوایل قرن هشتم هجری قمری با صحنی خرد، گنبدخانه و ایوانی بلندمرتبه، سازه شد. مسجد جامع تازه، بوسیله رکن الدین محمد بن قوام الدین محمد بن نظام حسینی یزدی حکم دهنده و با کاراییها و پیگیریهای بیوقفه او ساخته شد. اما قدمت سید رکن الدین کفاف نداد و پیش از اتمام سازه دارفانی را وداع گفت. ساختمان گنبد و حیاط نیمه تمام ماندند و در سال ۷۳۲ هجری قمری به دست شرفالدین علی یزدی کامل شدن شدند.
در سال ۷۷۷ هجری قمری، در طی امیر تیمور، گنبد و تراس مسجد کاشیکاری شد. خواجه جلالالدین محمود خوارزمی، پسر امیر تیمور، کتیبهای به خط نسخه ها در به دور گنبد و به تراس اضافه کرد. این کتیبه مشتمل بر سوره فتح می شد و به مداد قیمت الدین هزار اسب، از خوشنویسان دارای شهرت بعدازظهر، نوشته شد. کتیبه در طول محمود خوارزمی کامل شدن نشد و در سال ۸۱۹ هجری قمری، در طول شاهرخ میرزا، به دست نظام کرمانی اتمام یافت. در امسال شاهرخ امر کرد تا اسامی دوازده امام و القاب شاهرخ در کتیبهای نوشته و در محل سردر مدخل گران قدر نصب گردد.
معماری مسجد جامع یزد
طرح مسجد جامع، برنامه ای مرکب از یک مقصوره گنبددار و یک شبستان مستطیلی زمان بر میباشد. پلان اساسی مسجد چهارگوش میباشد که آن را تقلیدی از پلان کعبه میدانند. طرز معماری مسجد جامع با عقیده مرحوم پیرنیا، نحوه آذری میباشد. همینطور به اینراه، مدل مغول یا این که اهل ایران-مغول می گویند که مثالهایی از آن را میاقتدار در بناهایی در هرات و بخارا نیز دید.
نوروروشنایی مسجد جامع بهشکل غیرمستقیم بهوسیله منعکس شدن نور و روشنایی از گچ سپید گنبد و دیوارها میباشد. نمادهای شیعی اکثری در سراسر مسجد جامع چشم میگردد و بخش اعظمی از تزیینات سازه را آن ها تشکیل می دهند. برای مثال این نقوش میاقتدار به ستاره پنج لبریز (با مفاهیم پنج اصل آیین، پنج بدن آل عبا و پنج نبی اولوالعزم ) اشاره نمود. شمسه ۷۲پر و شمسههای ۱۲پر به عنوان مثال نقوشی میباشند که در قسمتهای متعددی از سازه چشم میگردد.
قسمتهای مسجد جامع یزد
جلوخان سردر شرقی
روبری سردر شرقی فضای جلوخان با حوضی هشتگوش جای دارد. دو ردیف مرمری نیز مشهود است که سطح زمان بالای آنها تا اندازهای گود میباشد و بیان کننده پیشتر شمعدان بودهاند. روی بدنه ردیفها میقدرت نقشهای حیوانی و گیاهی را مشاهده کرد که کندهکاری گردیدهاند. همینطور دو بیت شعر با خط نسخه ها روی آنها حک گردیدهاند که متاسفانه بهادله فساد قابل تلاوت نیستند.
سردر شرقی
دهلیز
بعد از سردر وارد فضایی چهارگوش میشویم که با اسمهای دهلیز و کریاس خوانده میگردد. روی دیوارهای این نصیب کتیبههایی مکان گرفتهاند که حاکی از اوامر حکما در عصرهای متفاوت تاریخی می شود. سقف دهلیز بهشکل گنبدی میباشد و آن را با گونه های هندسی و رنگهای جالب تر و تمیزاند.
صحن داخلی
صحن داخلی برای اقامه نماز گزینه به کارگیری قرار میگیرد. محراب دیگری نیز دراین صحن وجود دارااست که با کاشیهای آبیرنگ مزین به اسمهای الله، محمد، علی، حسن و حسین تر و تمیز گردیدهاست. دو قنات پیشتر دراین صحن وجود داشتند که امروزه کم آب گردیدهاند.
تراس مهم
حیاط مهم نیز بهصورت مستطیل میباشد. با ورود به تراس مهم، دو ردیف تبارک را در دو سو خواهید روئت کرد. این ردیفها مزین به خطاطیهایی با خطوط نسخه ها و کوفی میباشند. همینطور سقف تراس مزین به اسمهای خدا با خط کوفی میباشد.
گنبدخانه
شبستان شرقی
عمر شبستان شرقی به سال ۷۵۴ شمسی بازمیخواهد شد و به فرمان فرمان روا یحیی مظفری ایجاد شده است. محراب اساسی مسجد درین شبستان جایدارد.
محراب
از جذابترین قسمتهای مسجد جامع یزد، محراب آن میباشد. در تشکیل داد محراب از کاشیهای معرقکاری به کارگیری کردهاند که طرحهایی نظیر گلوبوته را روی آنان میقدرت دید. در بخش بالای محراب، گچکاری و مقرنس چشم می شود. در دو سوی محراب نیز تاریخ نقطه پايان شغل و اسم معمار را تصویب کردهاند.
شبستان غربی
شبستان غربی مستطیلی با بعد ها ۳۸ متر در ۹ متر میباشد و با پنجرههای مشبک و کاشیکاری آن را تزیین کردهاند. ازآنجاکه شبستان در طول حکومت امیر غیاث تاسیس شده است، آن را با اسم غیاثیه نیز میشناختند. فعلا درین نصیب موزه مسجد جامع یزد جای دارد.
شبستان شاهزاده
شبستان شاهزاده در غرب صحن شمالی جایدارد و اسم آن از شاهزاده محمد اما میرزا، آفریننده سازه، گرفته گردیده است. ۴۸ ردیف با تزیین کاشی فیروزهای دراین شبستان مکان گرفتهاند.
منارهها
باشکوهترین قسمتهای مسجد را منارههای آن تشکیل می دهند. این منارهها ۵۲ متر طول و هشت متر قطر دارا هستند. کاشیکاریهای جالب منارهها مزین به ذکرها معبود و معصومین میباشند. یکی منارهها دارنده یک روشپله میباشد و دیگری دو روشپله دارااست. منارههای سردر به دست آقا جمالالدین محمد، پر اسم و رسم به مهتر جمال سازه گردیدهاند که وزیر بعدازظهر صفوی بود. این منارهها در سال ۱۳۱۳ فروریختند و مجدد نوسازی شدند.
موزه گنجینه مسجد جامع یزد
موزه مسجد جامع یزد عمل خویش را از سال ۱۳۹۳ شمسی با مقصود اکران اثرها تاریخی مربوط به آئین و فرهنگ وتمدن زمان قدیم، بهخصوص عصر اسلامی شروع کرد. از سایر هدف ها موزه، معرفی تاریخچه مسجد و نظارت فرآیند نوسازیها و نوسازیهای آن بوده میباشد. دسته موزه مشتمل بر ۳۵۰ قطعه می شود که به عصر ایلخانی تا زمان معاصر وابستگی دارا هستند. بعضا از پررنگترین این اثرها مشمول مورد ها تحت میگردد:
تصاویری از مسجد جامع از سال ۱۳۱۲ شمسی به سپس
بعضی از قطعات بهمکانباقیمانده از مرمتها
کاشیهایی طلایی عصر ایلخانی با عمر قرن هشتم شمسی
کاشیهای معرق عصر تیموری با عمر قرن نهم شمسی
کاشیهای هفترنگ زمان قاجار
کاشیهای معرق عصر پهلوی اولیه
منبر سنگی مرمری با عمر زمان قاجار
ساعت چوبی مسجد، اهدایی حاج محمد علی وزیری در سال ۱۳۲۴ شمسی
تیمای از زیلوها
قطعهای از پرده کعبه، اهدایی سلطان ایالات متحده عربی در سال ۱۳۴۵ شمسی
در چوب گردو با تزیینات منبتکاری از زمان افشاریه
نکات بازدید از مسجد جامع یزد
برای اتباع اهل ایران بازدید از مسجد مجانی میباشد و بهای بلیط موزه (در سال ۱۴۰۰) دو هزار تومان میباشد.
بهای بلیط مسجد جامع یزد (در سال ۱۴۰۰) برای اتباع فرنگی ۲۰۰۰۰ تومان میباشد.
ساعتها بازدید مسجد از ۸ تا ۱۹:۳۰ و ساعتها بازدید از موزه در فصل تابستانها از ۹ تا ۱۴ و در فصل زمستانها از ۹ تا ۱۸ میباشد.
درصورتیکه قصد دارید تا نازکیهای مسجد را بهاعتنا ببینید، سفارش می کنیم در ساعتها نور روز راهی مسجد گردید.
هنگام ظلمات هوا بنای مسجد جامع با نورپردازی، جلوهای دیگر می یابد. همینطور هوای خنک فضایی مطبوعخیس را برای بازدید مهیا میآورد.
مساجد از اماکن مذهبی میباشند؛ به این ترتیب در بازدید از آنها پوشش متناسب با مقصد را در حیث داشته باشید.
اثرها تاریخی بعداز قرنها به بعد از ظهر ما رسیدهاند. آن ها را پاس بداریم و در مدد آنان کوشاو سخت کوش باشیم. َ
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه