مسجدالنبی یا این که مسجد نَبوی یا شماره تلفن مسجد قبا مشهد این که مسجد پیغمبر، یک کدام از سه مسجد اساسی مسلمان ها میباشد. دو مسجد دیگر به ترتیب مداقه مسجدالحرام و مسجدالاقصی میباشند. به نظریه مسلمان ها آرامگاه محمد، رسول اسلام دراین جا واقع شده است. به همین استدلال به بقاع محمد یا این که بقعه نبوی نیز پر اسم و رسم میباشد. مسجدالنبی از زیارتگاههای اساسی مسلمانها بهشمار میرود.
مسجد نبوی مسجدی تاریخی در مدینه میباشد که در شرق شهر مدینه سازه شده است. رزرو مسجد قبا مشهد در منابع اسلامی ماجرا گردیده این مسجد را محمد در سال ابتدا هجری و در اولیه روزهای ورود به مدینه به دست خویش و به ملازمت و همراهی مهاجرین و انصار تشکیل داد و آرامگاه محمد، که در خانه وی واقع بود، بعد از توسعه و گسترش مسجد در آن قرار گرفت. آدرس مسجد قبا مشهد
تاریخچه
آوا ایجاد کرد مسجد
بر پایه ی احادیث، بعد از نقطه نهایی بنای مسجد مسجد قبا مشهد قبا، محمد و مهاجران مکی، در بین استقبال انصار و مدینه، راهی مدینه شدند. کلیهٔ قبایل مسلمانگردیدهٔ یثرب و پیرامون آن خلال خوشآمدگویی به محمد، از وی میخواستند تا در منزل و قوم و قبیله آن ها سکنی نماید. اما محمد خلال سپاس، تعیین محل معاش را به قضای الهی حواله کرد. ستور (مرکب)، کنار منزلٔ ابوایوب انصاری زانو زد و محمد آنجا بومی شد و دعایی بهاین مضمون خواند:
«رَبِّ اَنزلنی مُنزَلاً مُتوشهَکاً، وَاَنتَ خَیرُالمُنزلینَ» یعنی «پروردگارا! در فرودگاهی خوش یمن فرودم آور، و تو شایسته ترین فرودآورندگانی»[۱]
ایجاد کرد اول بنای مسجد
محمد از سهیل و سهل و آسان، یا این که سرپرست آنها، یا این که طایفهٔ بنونجار خواهان تهیه نمودن مربد شد. تا در آنجا منزل و مسجدی را سازه نهد. تاریخنگاران به گواه منابع دارای اعتبار همحیث اند که در تشکیل داد در آغاز مسجد، محمد همدوش با دیگر صحابهٔ گران قدر مهاجرین و انصار، فعالیت میکردهمیباشد. بیهقی به ماجرا عبدالله بن قدمت که آیتم تصریح محمد بخاری در درست قرار گرفته، اشارهٔ خاصی مینماید که: «مسجد نبی دارنده دیوارها و شالودههایی از آجر نپخته بود و سقف آن با شاخههای درخت پوشیده و ردیفهایش تنههای رطب بود.»
از بینش الاقشهری، به استناد گفتهٔ عبداللهَ قدمت، بنای مسجد در آن دوران، سه درب داشتهمیباشد: دربی سوی دیوار جنوبی مسجد، دربی به اسم «عاتکه» در شمال دیوار باختری -که به بابالرحمة دارای اسم و رسم میباشد- و درب سوم به عبارتی درب جبرئیل فعلی میباشد که وسطٔ دیوار خاوری مسجد قرار داشتهمیباشد.
نوحه نبوی
مدیحه نبوی یا این که نوحه شریفه یا این که نوحه مبارکه مکانی در حیطه جنوب شرقی مسجد و مسافتٔ دربین آرامگاه محمد و منبر وی میباشد که ارتفاع آن ۲۲ متر و پهنا آن ۱۵ متر میباشد. در این جا فرش سبز رنگی پهن گردیده و آرامگاه، منبر و محراب در محدودهٔ آن قرار داراهستند. این جای برای مسلمانها به انگیزه سخنی از محمد مکانی مقدس و پرفضیلت میباشد.[۲]
محمد راجعبه این جای گفتهمیباشد:
«فی مابین منبر و منزل اینجانب باغی میباشد از گلشنهای پردیس و منبر اینجانب بر دری از درهای پردیس قراردارد.»[۳]
ردیفها
نوشته ی علمیٔ اساسی: ردیفهای مسجد النبی
در مسجد نبوی از استارت ردیفهایی شناخته گردیده و دارای اسم و رسم وجود داشتند. برای مثال ردیف مُخَلَّقه (نمازگاه محمد) و ردیف مهاجران یا این که ردیف عایشه، ردیف توبه، ردیف السّریر، ردیف مَحْرَسْ (منسوب به علی)، ردیف وُفود، رده جبرئیل (در منزل علی و فاطمه زهرا)، ردیف تهجد، و ردیف حنّانه[۴] میباشند.[۵]
تغییر تحول قبله
بعد از تغییر تحول سوی قبله از بیتالمقدس (شمال غربی مسجد) به کعبه (جنوب مسجد)، محمد دربِ باز در دیوار جنوبی را مسدود کرد و درب دیگری گشود که شاید گفتهٔ حافظ محمد بن محمود بن نجار[۶] با حقیقت بر پایه ی باشد که درب در دیوار شمالی و روبروی دربی بوده که بعد از تغییر و تحول قبله بسته گردیدهبود.
بیهقی[۷] از عباده قصه مینماید که: «انصار مالی را گرد آورده به حضور محمد آوردند و پیشنهادند که مسجد را بازساخته بیارایند، و گفتند تا کی بایستی ذیل این سقف که پوشال رطب میباشد، نماز بگزاریم؟». محمد خاطرنشان کرد: «سقف مسجد برادرم موسی نیز همینطور بود و اینجانب از طریق وی برنمیگردم».
اولیه پیشرفتها
بنای مسجد همچنان ادغام و صورت نخستش را تا ۷ (قمری) نگه داشت و درین زمانه تغییری نکرد. در سال هفتم هجری بعداز فتح دژهای خیبر به دست مسلمانها به سوی مدینه بازگشتند. بایستگی گسترشٔ مسجد بهخیال ارتقاء روزمرهٔ جمعیت مسلمانها، در حیث پیغمبر و اصحابش آمد. به گفتهٔ جعفر راستگو[۸] محمد مسجد را از درازا و عرض چنان فراخ کرد که زیرا مربع ۱۰۰× ۱۰۰ اَرَشی درآمد.
با اعتنا به برابری نسبی اَرَش با متر، مساحت مسجد در سال هفتم بایستی ۲۴۳۳ متر مربع گردیدهباشد. این متراژ عینی از بنای مسجد، طبق معیارهای نقشهای که کارشناسان شکاف در اواخر سدهٔ ششم شمسی که ۲۴۷۵ متر مربع ارائه دادهاند، منطبق داراست.
خاک سپاری محمد
بارگاه محمد، ابوبکر و قدمت
به اعتقادوباور مسلمانها، بعد از درگذشت محمد اورا در منزلاش (اتاق عایشه) به خاک سپردند. در جریان پیشرفت مسجد النبی، این جای در مسجد واقع شد.[۹] بعد از مرگ ابوبکر و قدمت آن ها را کنار آرامگاه محمد به خاک سپردند.
مقبره در طی قدمت بن خطاب
پیشرفت
قدمت بن خطاب با دقت به فراوانی و انبوهی مسلمانها در مسجد النبی و عدم وجود مکان کافی برای برگزاری فرایض و اعتکاف و نیایش و زیارت، تصمیم گرفت تنی چند از منزلهای محیط مسجد را برای بسطٔ مسجد ویران نماید. وی برای این عمل موردنیاز مشاهده کرد که منزلٔ عباس بن عبدالمطلب را حاد کرده به مسجد اضافه کند. البته عباس راضی به فروش یا این که عفو منزل نشد، پس مشغول شدند. بعداز این که ابی بن کعب در حکمیت خویش حق را به عباس بن عبدالمطلب بخشید او اذعان کرد «در حال حاضر که دستور خداوند پرنور شد منزلام را به مسلمانها میبخشم». در هر شکل، خلیفهٔ دوم بعد از دستیابی به منزلٔ عباس و خریداری بخشی از منزلٔ جعفر بن ابیطالب اخوی علی مسجد را بسط اعطا کرد.
مورخان مدینه عموماً با اعتنا به حدیث پسر قدمت که گفتهمیباشد: «درازای مسجدالنبی بعداز بسط در حین خلیفهٔ دوم، از قبله به شام، ۱۴۰ اَرَش و از شرق به غرب ۱۲۰ اَرَش بودهمیباشد.» اینگونه سود گرفتهاند که قدمت تقریباً به سمت جنوبی مسجد ۲۰ اَرَش و به سمت شامی یا این که شمالی مسجد ۴۰ اَرَش افزوده میباشد. زیرا در نصیب خاوری دیوار مسجد، حجرههای همسران قرار داشته، قدمت در آنجا تصرف و تغیری بهوجود نیاورد. پس آحاد تک تک مساحت پیشرفتیافته، حدود ۱۲۱۶ مترمربع بودهمیباشد. این مساحت مطابق ذرع ید با آنچه را که مهندسان با متراژ بنای فعلی برای گزینش حدود مسجد در حین خلیفه دوم ارائه دادهاند، یعنی ۱۱۰۰ مترمربع چندان اختلافی ندارد و میقدرت آن مستندات تاریخی را صحیح دانست.
درها
مسجدالنبی یا این که مسجد نَبوی یا شماره تلفن مسجد قبا مشهد این که مسجد پیغمبر، یک کدام از سه مسجد اساسی مسلمان ها میباشد. دو مسجد دیگر به ترتیب مداقه مسجدالحرام و مسجدالاقصی میباشند. به نظریه مسلمان ها آرامگاه محمد، رسول اسلام دراین جا واقع شده است. به همین استدلال به بقاع محمد یا این که بقعه نبوی نیز پر اسم و رسم میباشد. مسجدالنبی از زیارتگاههای اساسی مسلمانها بهشمار میرود.
مسجد نبوی مسجدی تاریخی در مدینه میباشد که در شرق شهر مدینه سازه شده است. رزرو مسجد قبا مشهد در منابع اسلامی ماجرا گردیده این مسجد را محمد در سال ابتدا هجری و در اولیه روزهای ورود به مدینه به دست خویش و به ملازمت و همراهی مهاجرین و انصار تشکیل داد و آرامگاه محمد، که در خانه وی واقع بود، بعد از توسعه و گسترش مسجد در آن قرار گرفت. آدرس مسجد قبا مشهد
تاریخچه
آوا ایجاد کرد مسجد
بر پایه ی احادیث، بعد از نقطه نهایی بنای مسجد مسجد قبا مشهد قبا، محمد و مهاجران مکی، در بین استقبال انصار و مدینه، راهی مدینه شدند. کلیهٔ قبایل مسلمانگردیدهٔ یثرب و پیرامون آن خلال خوشآمدگویی به محمد، از وی میخواستند تا در منزل و قوم و قبیله آن ها سکنی نماید. اما محمد خلال سپاس، تعیین محل معاش را به قضای الهی حواله کرد. ستور (مرکب)، کنار منزلٔ ابوایوب انصاری زانو زد و محمد آنجا بومی شد و دعایی بهاین مضمون خواند:
«رَبِّ اَنزلنی مُنزَلاً مُتوشهَکاً، وَاَنتَ خَیرُالمُنزلینَ» یعنی «پروردگارا! در فرودگاهی خوش یمن فرودم آور، و تو شایسته ترین فرودآورندگانی»[۱]
ایجاد کرد اول بنای مسجد
محمد از سهیل و سهل و آسان، یا این که سرپرست آنها، یا این که طایفهٔ بنونجار خواهان تهیه نمودن مربد شد. تا در آنجا منزل و مسجدی را سازه نهد. تاریخنگاران به گواه منابع دارای اعتبار همحیث اند که در تشکیل داد در آغاز مسجد، محمد همدوش با دیگر صحابهٔ گران قدر مهاجرین و انصار، فعالیت میکردهمیباشد. بیهقی به ماجرا عبدالله بن قدمت که آیتم تصریح محمد بخاری در درست قرار گرفته، اشارهٔ خاصی مینماید که: «مسجد نبی دارنده دیوارها و شالودههایی از آجر نپخته بود و سقف آن با شاخههای درخت پوشیده و ردیفهایش تنههای رطب بود.»
از بینش الاقشهری، به استناد گفتهٔ عبداللهَ قدمت، بنای مسجد در آن دوران، سه درب داشتهمیباشد: دربی سوی دیوار جنوبی مسجد، دربی به اسم «عاتکه» در شمال دیوار باختری -که به بابالرحمة دارای اسم و رسم میباشد- و درب سوم به عبارتی درب جبرئیل فعلی میباشد که وسطٔ دیوار خاوری مسجد قرار داشتهمیباشد.
نوحه نبوی
مدیحه نبوی یا این که نوحه شریفه یا این که نوحه مبارکه مکانی در حیطه جنوب شرقی مسجد و مسافتٔ دربین آرامگاه محمد و منبر وی میباشد که ارتفاع آن ۲۲ متر و پهنا آن ۱۵ متر میباشد. در این جا فرش سبز رنگی پهن گردیده و آرامگاه، منبر و محراب در محدودهٔ آن قرار داراهستند. این جای برای مسلمانها به انگیزه سخنی از محمد مکانی مقدس و پرفضیلت میباشد.[۲]
محمد راجعبه این جای گفتهمیباشد:
«فی مابین منبر و منزل اینجانب باغی میباشد از گلشنهای پردیس و منبر اینجانب بر دری از درهای پردیس قراردارد.»[۳]
ردیفها
نوشته ی علمیٔ اساسی: ردیفهای مسجد النبی
در مسجد نبوی از استارت ردیفهایی شناخته گردیده و دارای اسم و رسم وجود داشتند. برای مثال ردیف مُخَلَّقه (نمازگاه محمد) و ردیف مهاجران یا این که ردیف عایشه، ردیف توبه، ردیف السّریر، ردیف مَحْرَسْ (منسوب به علی)، ردیف وُفود، رده جبرئیل (در منزل علی و فاطمه زهرا)، ردیف تهجد، و ردیف حنّانه[۴] میباشند.[۵]
تغییر تحول قبله
بعد از تغییر تحول سوی قبله از بیتالمقدس (شمال غربی مسجد) به کعبه (جنوب مسجد)، محمد دربِ باز در دیوار جنوبی را مسدود کرد و درب دیگری گشود که شاید گفتهٔ حافظ محمد بن محمود بن نجار[۶] با حقیقت بر پایه ی باشد که درب در دیوار شمالی و روبروی دربی بوده که بعد از تغییر و تحول قبله بسته گردیدهبود.
بیهقی[۷] از عباده قصه مینماید که: «انصار مالی را گرد آورده به حضور محمد آوردند و پیشنهادند که مسجد را بازساخته بیارایند، و گفتند تا کی بایستی ذیل این سقف که پوشال رطب میباشد، نماز بگزاریم؟». محمد خاطرنشان کرد: «سقف مسجد برادرم موسی نیز همینطور بود و اینجانب از طریق وی برنمیگردم».
اولیه پیشرفتها
بنای مسجد همچنان ادغام و صورت نخستش را تا ۷ (قمری) نگه داشت و درین زمانه تغییری نکرد. در سال هفتم هجری بعداز فتح دژهای خیبر به دست مسلمانها به سوی مدینه بازگشتند. بایستگی گسترشٔ مسجد بهخیال ارتقاء روزمرهٔ جمعیت مسلمانها، در حیث پیغمبر و اصحابش آمد. به گفتهٔ جعفر راستگو[۸] محمد مسجد را از درازا و عرض چنان فراخ کرد که زیرا مربع ۱۰۰× ۱۰۰ اَرَشی درآمد.
با اعتنا به برابری نسبی اَرَش با متر، مساحت مسجد در سال هفتم بایستی ۲۴۳۳ متر مربع گردیدهباشد. این متراژ عینی از بنای مسجد، طبق معیارهای نقشهای که کارشناسان شکاف در اواخر سدهٔ ششم شمسی که ۲۴۷۵ متر مربع ارائه دادهاند، منطبق داراست.
خاک سپاری محمد
بارگاه محمد، ابوبکر و قدمت
به اعتقادوباور مسلمانها، بعد از درگذشت محمد اورا در منزلاش (اتاق عایشه) به خاک سپردند. در جریان پیشرفت مسجد النبی، این جای در مسجد واقع شد.[۹] بعد از مرگ ابوبکر و قدمت آن ها را کنار آرامگاه محمد به خاک سپردند.
مقبره در طی قدمت بن خطاب
پیشرفت
قدمت بن خطاب با دقت به فراوانی و انبوهی مسلمانها در مسجد النبی و عدم وجود مکان کافی برای برگزاری فرایض و اعتکاف و نیایش و زیارت، تصمیم گرفت تنی چند از منزلهای محیط مسجد را برای بسطٔ مسجد ویران نماید. وی برای این عمل موردنیاز مشاهده کرد که منزلٔ عباس بن عبدالمطلب را حاد کرده به مسجد اضافه کند. البته عباس راضی به فروش یا این که عفو منزل نشد، پس مشغول شدند. بعداز این که ابی بن کعب در حکمیت خویش حق را به عباس بن عبدالمطلب بخشید او اذعان کرد «در حال حاضر که دستور خداوند پرنور شد منزلام را به مسلمانها میبخشم». در هر شکل، خلیفهٔ دوم بعد از دستیابی به منزلٔ عباس و خریداری بخشی از منزلٔ جعفر بن ابیطالب اخوی علی مسجد را بسط اعطا کرد.
مورخان مدینه عموماً با اعتنا به حدیث پسر قدمت که گفتهمیباشد: «درازای مسجدالنبی بعداز بسط در حین خلیفهٔ دوم، از قبله به شام، ۱۴۰ اَرَش و از شرق به غرب ۱۲۰ اَرَش بودهمیباشد.» اینگونه سود گرفتهاند که قدمت تقریباً به سمت جنوبی مسجد ۲۰ اَرَش و به سمت شامی یا این که شمالی مسجد ۴۰ اَرَش افزوده میباشد. زیرا در نصیب خاوری دیوار مسجد، حجرههای همسران قرار داشته، قدمت در آنجا تصرف و تغیری بهوجود نیاورد. پس آحاد تک تک مساحت پیشرفتیافته، حدود ۱۲۱۶ مترمربع بودهمیباشد. این مساحت مطابق ذرع ید با آنچه را که مهندسان با متراژ بنای فعلی برای گزینش حدود مسجد در حین خلیفه دوم ارائه دادهاند، یعنی ۱۱۰۰ مترمربع چندان اختلافی ندارد و میقدرت آن مستندات تاریخی را صحیح دانست.
درها
قبل از رزرو مسجد قبا چه مواردی را بررسی کنیم؟