قضیه چیستی "ایمان و معضلهای آن"، یک کدام از مهم ترین گرفتاری آیین پژوه هان دوران پیشین و نیز جژو اهم مسایل گفتگو های کلامی بعد از ظهر حاضر بهحساب میآید.
لیوان عالمنما ایمان زوایای ناشناختهی بسیار داراست كه همتهای شماره تلفن مسجد قبا مشهد علمی دور از شوخی و بیشتری را میطلبد.
ایمان در قرآن جایگاهی ویژه داراست؛ به سیرتکاملای كه پیام وحی، آن را پایه همگیی بهاها ساخته میباشد، و میگوید: «قول به بعد از ظهر، همگی بشرها اهل خسارتاند مگر اهل ایمان».[1]
این ایمان میباشد كه آدمی را شایسته خطاب و مواجهه با خدا عالمیان كرده میباشد؛ چنان كه در قرآن كریم بارها میخوانیم: "یا این که أیُها الّذین آمنوُا".
در اینگونه وضعیتی طبعاً سوالهای گزنده برای آدم آییندار مطرح میگردد؛ سوالهایی از قبیل: نسبت ایمان آدرس مسجد قبا مشهد شرعی با عقلانیت، با شكاكیت، با عیب گیری، با هرمنوتیك و مجربی فقاهتی.
در این مورد چند و یکسری بینش و عقیده مطرح گردیده و میخواهد شد كه هر یك قابل اندیشه و تأمل میباشد.
درین محیط لایق میباشد كه به تكتك این سوالها دقت كرد و وزن طریقهها را در هر مسجد قبا مشهد باره سنجید و خلاصه آن كه طریقه اسلام و قرآن را به صورت بدیهی، آشكار تشکیل داد.
سلسله مقاله ها "ایمان و چالشهای معاصر" که انشاء الله از این پس آرام و پیوسته در آینه نگاهتان خواهد گردهمایی حاوی جواب به اهم مسائل برانگیخته در حوزه های متفاوت آیین پزوهی در بعدازظهر حاضر میباشد که با روآورد داخل شرعی و عمدتا از منظر قرآن تحقیق و تبیین میشود.
-------------------------
«از نشانهها قران كریم به روشنی میاقتدار استنباط كرد كه دربین ایمان و عقل، ایمان و دانش و دربین ایمان و معرفت، ارتباطی نزدیك و تنگاتنگ وجود دارااست، برای مثال میاقتدار به آیه لا إِكْرویکردَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى اشاره كرد كه در ترجمه آن میخوانیم: در آئین زور وجود ندارد. منش هدایت و ضلالت بر کلیه كس پرنور شد. پس هر كه از شیوه كفر و سركشی برگردد و به منش ایمان و پرستش معبود گراید، به حرفه محكم و استواری چنگ زده میباشد.»
ایمان از سنخ اطمینان و معرفت میباشد، ولی صرف معرفت وجود ندارد. ایمان معرفتی میباشد كه به دل نشسته باشد و در قلب آدم وارداتی، وجود اورا فرا گیرد، و به همین ادله به آن «نظریه یا این که اطمینان» گویند؛
از آیهها قران كریم به روشنی میاقتدار استنباط كرد كه در میان ایمان و عقل، ایمان و دانش و در بین ایمان و معرفت، ارتباطی نزدیك و تنگاتنگ وجود داراست، برای مثال میقدرت به مورد ها ذیل اشاره كرد:
1. لا إِكْراه و روشَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى ...[1] «در آئین تحمیل وجود ندارد. رویه هدایت و ضلالت بر همگی كس پرنور شوید. پس هر كه از شیوه كفر و سركشی برگردد و به رویه ایمان و پرستش معبود گراید، به حرفه محكم و استواری چنگ زده میباشد».
این آیه در آغاز اكراه و تحمیل در آئین را نفی میكند؛ بعد علاوه بر اشاره به تمایز آشكار فی مابین حق و فسخ، یا این که پرورش و غیّ، موردی كفر و ایمان را مطرح میفرماید. نتایج آنكه آدم با تأمل و تفكر و به كار بستن عقلانیت در ارتباط حق و فسخ، میتواند فارغ از هیچ اكراه و تحمیل، یكی را برگزیده، خویش را بدان بامسئولیت سازد و به آن ایمان آورد. دراینصورت، به دستور مقابل، كفر خواهد ورزید؛ به این ترتیب كفر و ایمان پس از استحصال معرفت و مکث میباشد؛
2. در سورهی طه، پس از نقل قصه موسی ـ علیه السّلام ـ به روایت ساحران فرعون میبرسد و در نقطه پايان اینگونه میفرماید: فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ سُجَّداً قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى؛[2] «ساحران (زیرا اعجازی موسی را دیدند) رمز به سجده فرود آورده گفتند: ما به خدای موسی و هارون ایمان آوردیم».
میدانیم كه ساحران فرعون از دور و بری ها و نزدیكان فرعون بودهاند و سالیان درازی در فضای فرعونی معاش میكردند. به ناگاه با دعوت موسی ـ علیه السّلام ـ مواجه شدند و بعداز حوادثی، کل سعی خویش را برای شكست موسی عده كردند؛ ولی خدا به دست رسول خویش، بیّخیرای آشكار ارسال کرد، و ساحران فرعون پس از مشاهدهی آن، موسی را برحق دیدند؛ براین اساس به رغم مخالفتها و انذارهای فرعون، به آفریدگار هارون و موسی ایمان آوردند. این ایمان در آن دور و اطراف و حال و روز دورانی فرعون فارغ از هیچ شكی، پس از تأمل و قانع شدن عقلانی میباشد و این سیرتکامل ایمان میباشد كه قیمت والایی داراست.
3. وَ إِذا یُتْلى عَلَیْهِمْ قالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا؛[3] «و زیرا آیهها ما بر آن ها قرائت گردد، گویند ایمان آوردیم كه این قرآن، به حق از جانب خداوند ما نازل گردیدهاست».
با دقت بهاین آیه، آیاتی از قرآن برای بعضا خواندن گردیده و آنها دراین آیهها، حق و واقعیت را یافتند؛ پس بدن به ایمان دادند و به آن سرسپردند. دراین آیه، به روشنی آنچه موجب ایمان آوردن وی شدهاست. تأمل در آیه ها و مشاهده برحق بودن آنها دانسته گردیده است. همین معنی و مضمون، در جایگاه توبیخ و ملامت كفار گفته شده میباشد: وَ كَیْفَ تَكْفُرُونَ وَ أَنْتُمْ تُتْلى عَلَیْكُمْ آیههاُ اللَّهِ؛[4] «و چهطور كافر خواهید شد، درصورتیکه كه برای شما نشانهها معبود قرائت میخواهد شد؟»
هرچند دانش و معرفت، برهان و دخیل در ایمان میباشد، ولی معرفت مجموع ایمان وجود ندارد. ایمانْ سوای معرفت نتایج نمیگردد، البته کاسه آن را فقط دانش و علم مالامال نمیكند. آیهای از قرآن كریم بهاین دستور اشارهای بیان کننده دارااست: وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَیْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ؛[5] «با آنكه پیش خویش به اعتقاد دانستند كه اعجازی خداست، گشوده آن را انكار كردند. اینان با وجود این كه باور داشتند كفر ورزیدند».
قضیه چیستی "ایمان و معضلهای آن"، یک کدام از مهم ترین گرفتاری آیین پژوه هان دوران پیشین و نیز جژو اهم مسایل گفتگو های کلامی بعد از ظهر حاضر بهحساب میآید.
لیوان عالمنما ایمان زوایای ناشناختهی بسیار داراست كه همتهای شماره تلفن مسجد قبا مشهد علمی دور از شوخی و بیشتری را میطلبد.
ایمان در قرآن جایگاهی ویژه داراست؛ به سیرتکاملای كه پیام وحی، آن را پایه همگیی بهاها ساخته میباشد، و میگوید: «قول به بعد از ظهر، همگی بشرها اهل خسارتاند مگر اهل ایمان».[1]
این ایمان میباشد كه آدمی را شایسته خطاب و مواجهه با خدا عالمیان كرده میباشد؛ چنان كه در قرآن كریم بارها میخوانیم: "یا این که أیُها الّذین آمنوُا".
در اینگونه وضعیتی طبعاً سوالهای گزنده برای آدم آییندار مطرح میگردد؛ سوالهایی از قبیل: نسبت ایمان آدرس مسجد قبا مشهد شرعی با عقلانیت، با شكاكیت، با عیب گیری، با هرمنوتیك و مجربی فقاهتی.
در این مورد چند و یکسری بینش و عقیده مطرح گردیده و میخواهد شد كه هر یك قابل اندیشه و تأمل میباشد.
درین محیط لایق میباشد كه به تكتك این سوالها دقت كرد و وزن طریقهها را در هر مسجد قبا مشهد باره سنجید و خلاصه آن كه طریقه اسلام و قرآن را به صورت بدیهی، آشكار تشکیل داد.
سلسله مقاله ها "ایمان و چالشهای معاصر" که انشاء الله از این پس آرام و پیوسته در آینه نگاهتان خواهد گردهمایی حاوی جواب به اهم مسائل برانگیخته در حوزه های متفاوت آیین پزوهی در بعدازظهر حاضر میباشد که با روآورد داخل شرعی و عمدتا از منظر قرآن تحقیق و تبیین میشود.
-------------------------
«از نشانهها قران كریم به روشنی میاقتدار استنباط كرد كه دربین ایمان و عقل، ایمان و دانش و دربین ایمان و معرفت، ارتباطی نزدیك و تنگاتنگ وجود دارااست، برای مثال میاقتدار به آیه لا إِكْرویکردَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى اشاره كرد كه در ترجمه آن میخوانیم: در آئین زور وجود ندارد. منش هدایت و ضلالت بر کلیه كس پرنور شد. پس هر كه از شیوه كفر و سركشی برگردد و به منش ایمان و پرستش معبود گراید، به حرفه محكم و استواری چنگ زده میباشد.»
ایمان از سنخ اطمینان و معرفت میباشد، ولی صرف معرفت وجود ندارد. ایمان معرفتی میباشد كه به دل نشسته باشد و در قلب آدم وارداتی، وجود اورا فرا گیرد، و به همین ادله به آن «نظریه یا این که اطمینان» گویند؛
از آیهها قران كریم به روشنی میاقتدار استنباط كرد كه در میان ایمان و عقل، ایمان و دانش و در بین ایمان و معرفت، ارتباطی نزدیك و تنگاتنگ وجود داراست، برای مثال میقدرت به مورد ها ذیل اشاره كرد:
1. لا إِكْراه و روشَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى ...[1] «در آئین تحمیل وجود ندارد. رویه هدایت و ضلالت بر همگی كس پرنور شوید. پس هر كه از شیوه كفر و سركشی برگردد و به رویه ایمان و پرستش معبود گراید، به حرفه محكم و استواری چنگ زده میباشد».
این آیه در آغاز اكراه و تحمیل در آئین را نفی میكند؛ بعد علاوه بر اشاره به تمایز آشكار فی مابین حق و فسخ، یا این که پرورش و غیّ، موردی كفر و ایمان را مطرح میفرماید. نتایج آنكه آدم با تأمل و تفكر و به كار بستن عقلانیت در ارتباط حق و فسخ، میتواند فارغ از هیچ اكراه و تحمیل، یكی را برگزیده، خویش را بدان بامسئولیت سازد و به آن ایمان آورد. دراینصورت، به دستور مقابل، كفر خواهد ورزید؛ به این ترتیب كفر و ایمان پس از استحصال معرفت و مکث میباشد؛
2. در سورهی طه، پس از نقل قصه موسی ـ علیه السّلام ـ به روایت ساحران فرعون میبرسد و در نقطه پايان اینگونه میفرماید: فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ سُجَّداً قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى؛[2] «ساحران (زیرا اعجازی موسی را دیدند) رمز به سجده فرود آورده گفتند: ما به خدای موسی و هارون ایمان آوردیم».
میدانیم كه ساحران فرعون از دور و بری ها و نزدیكان فرعون بودهاند و سالیان درازی در فضای فرعونی معاش میكردند. به ناگاه با دعوت موسی ـ علیه السّلام ـ مواجه شدند و بعداز حوادثی، کل سعی خویش را برای شكست موسی عده كردند؛ ولی خدا به دست رسول خویش، بیّخیرای آشكار ارسال کرد، و ساحران فرعون پس از مشاهدهی آن، موسی را برحق دیدند؛ براین اساس به رغم مخالفتها و انذارهای فرعون، به آفریدگار هارون و موسی ایمان آوردند. این ایمان در آن دور و اطراف و حال و روز دورانی فرعون فارغ از هیچ شكی، پس از تأمل و قانع شدن عقلانی میباشد و این سیرتکامل ایمان میباشد كه قیمت والایی داراست.
3. وَ إِذا یُتْلى عَلَیْهِمْ قالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا؛[3] «و زیرا آیهها ما بر آن ها قرائت گردد، گویند ایمان آوردیم كه این قرآن، به حق از جانب خداوند ما نازل گردیدهاست».
با دقت بهاین آیه، آیاتی از قرآن برای بعضا خواندن گردیده و آنها دراین آیهها، حق و واقعیت را یافتند؛ پس بدن به ایمان دادند و به آن سرسپردند. دراین آیه، به روشنی آنچه موجب ایمان آوردن وی شدهاست. تأمل در آیه ها و مشاهده برحق بودن آنها دانسته گردیده است. همین معنی و مضمون، در جایگاه توبیخ و ملامت كفار گفته شده میباشد: وَ كَیْفَ تَكْفُرُونَ وَ أَنْتُمْ تُتْلى عَلَیْكُمْ آیههاُ اللَّهِ؛[4] «و چهطور كافر خواهید شد، درصورتیکه كه برای شما نشانهها معبود قرائت میخواهد شد؟»
هرچند دانش و معرفت، برهان و دخیل در ایمان میباشد، ولی معرفت مجموع ایمان وجود ندارد. ایمانْ سوای معرفت نتایج نمیگردد، البته کاسه آن را فقط دانش و علم مالامال نمیكند. آیهای از قرآن كریم بهاین دستور اشارهای بیان کننده دارااست: وَ جَحَدُوا بِها وَ اسْتَیْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ؛[5] «با آنكه پیش خویش به اعتقاد دانستند كه اعجازی خداست، گشوده آن را انكار كردند. اینان با وجود این كه باور داشتند كفر ورزیدند».
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه