ضمن مساجد منزل علما اهالی برای تشکیل مجالس درس و آموزش علم ها فقهی و مادی بود اشاره نمود، ناصر خسرو به منزل ابوالعلا معری اشاره مینماید که در منزل وی بیشتراز دویست نفر ر مسجد قبا مشهد ا برای فراگیری شعر و متانت به حضور میعهده دار شد[۵]
بعضی ازائمه هم در منزل خویش مجالس علمی تشکیل میدادند و به آدرس مسجد قبا مشهد یاد دادن سرگرم میشدند؛ و از سویی دیگر سلاطین و حکام هم برای فرزندان خویش استاد سرخانه میآوردند که درین ارتباط میقدرت به خلیفه عباسی مهدی اشاره نمود که بسیاربه درس دادن فرزندان خویش عنایت میاعطا کرد.
کتابفروشیها هم در موضوعٔ مکانی برای آموزشی حائز اهمیت بودند که پیش شماره تلفن مسجد قبا مشهد از تشکیل کتابخانههای والا و همگانی در مورد یادگرفتن اجرای نقش میکردند، در سرگذشت جاحظ آمده میباشد که او گاهی مغازه کتابفروشی را کرایه میکرد و شبها را به قرائت کتاب در آنجا می گذراند؛ بعداز تأسیس کتابخانههای گرانقدر و به واسطه ارتباط کتاب و یادگرفتن کتابخانههای اسلامی به جایگاهی برای یادگرفتن تبدیل شدند؛ درین ارتباط میقدرت به کتابخانههای شخصی یا این که سری که دربرگیرنده کتابخانههای ادباء مانند ابوعمرو بن العلاء میباشد که راجعبه وی گفتهاند که کتابخانه وی مالامال میباشد از کتابهای که روی چرم سپید رنگ یا این که پوست جانوران یا این که منسوجات نگاشتهاند، به نحوی که سقف منزلٔ اورا مالامال میکردهمیباشد و نظایر همین مطالب را هم دربارهٔ بعضی دیگرمانند اصمعی و حماد و ابو عبیده گفتهاند؛ نوع دیگر کتابخانههای همگانی میباشد، کتابخانههای بودند که رجال دولت یا این که علمای ثروتمند شرعی یا این که مردمان با فرهنگ و خیرخواه تأسیس میکردند[۶] که مهمترین آن ها بیت الحکمه هارون الرشید در بغداد میباشد که به جرات میقدرت اظهارکرد: همگیٔ کتابهای که به عربی ترجمه شده است را دربردارد.
کم کم دراواخرقرن سوم و اوایل قرن چهارم دارالعلومهای توسط علما و امرا تأسیس شد که تفاوتشان با کتابخانهها (دارالکتب یا این که خزانة الحکمه درین بود که دارالعلومها در شکل نیاز امداد هزینهای برای طلاب در حیث گرفته می شد وآنهایی هم که از مکانی بدور میآمدند محل اقامتی برای آنان در حیث گرفته می شد، مانند دارالعلوم ابوالقاسم جعفر بن محمد بن حمدان فقید شافعی (متوفی ۳۲۳) در موصل دارالعلومی تاسیس کرد و در آن یاری هزینهای برای طلاب مستلزم در حیث گرفته بود[۷] بهاین شکل و با سپری شد مجال و ارتقاء عشق عموم به یاددادن و فراهم نمودن موقعیت آن به وسیله سلاطین و حاکمان معدودنادر مراحل یادگرفتن و یاددادن پیشرفت یافت و بستر را برای ساخت و ساز مدرسه های به طور سازماندهی خیس مهیا کرد.
مدرسه ها
در قرن سوم با بسط قلمرو اسلام وآشنایی مسلمانها با اصول ادیان مذهبها و مکاتب دیگر و عیب گیری رهروان آن ها از بعضی عقاید و آداب و ضرورت پاسخگویی و حل مشکلات و تعبیروتفسیر اعتقادات و شناخت و نیاز به علم ها همچون طب و نجوم – قضیه اجتماعی و فرهنگی موردنیاز برای تبادل درنگها از روش تدوین و ترجمه کتاب و مشاجره و مناظره آماده شد و در دربار تعدادی از خلفای عباسی محل تردد مترجمین_فلاسفه و اطبا شوید (فرمان روا زاده، ۱۳۶۴: ۹۰)
متن فوق آرم دهنده این مسئله میباشد که اجتماع استعداد بی نقص را برای تایید این قضیه که یادگرفتن بایستی متمرکز باشد و احتیاج به مکان متمرکز جهت فراگیری و علم آموزی مورد نیاز و ضروری میباشد و خلا آن در جامعه آن روز حس می شود؛ تعدد مدرسههای فلسفی و مذهبی و بایستگی تعلیمات کلاسیک و بلند مقطع سبب ساز به گستر یاددادن و تربیت و انباشته شدن طلاب شوید و لزوم ساخت فضاهای خاص برای این مراد که هم مشاجره و جدل و غوغای طلاب مزاحم عابدین نشود و هم آمد و شد عوام سبب ساز ساخت مشکل در درس دادن نگردد (به عبارتی: ۹۴)
پیدایش مدرسه ها دگرگونی بزرگی را در نصیب دنیا اسلام به وجود آورد بوسیلهٔ آنان نهاد یادگرفتن در اسلام گذارده شد و ضمن علتهای فقاهتی که قصد آنان از قرائت و تایپ کردن آشنایی مسائل فقهی میباشد، علتهای علمی هم بر آن افزوده شد و آشنایی بقیه علم ها در رأس قرار گرفت؛ در مباحث پیشین بهاین زمینه اشاره شده است که اولین مدرسه های به وسیله اشخاص نیکوکار یا این که پژوهشگران درست شدهمیباشد که بوسیله هزینههای فردی آنان اداره میشد و ابعاد مدارسی تأسیس شد که ذیل حیث حکومت وقت اداره میشد این مدرسه ها به اسم مدرسه های دولتی شناخته گردیدهاند.
ضمن مساجد منزل علما اهالی برای تشکیل مجالس درس و آموزش علم ها فقهی و مادی بود اشاره نمود، ناصر خسرو به منزل ابوالعلا معری اشاره مینماید که در منزل وی بیشتراز دویست نفر ر مسجد قبا مشهد ا برای فراگیری شعر و متانت به حضور میعهده دار شد[۵]
بعضی ازائمه هم در منزل خویش مجالس علمی تشکیل میدادند و به آدرس مسجد قبا مشهد یاد دادن سرگرم میشدند؛ و از سویی دیگر سلاطین و حکام هم برای فرزندان خویش استاد سرخانه میآوردند که درین ارتباط میقدرت به خلیفه عباسی مهدی اشاره نمود که بسیاربه درس دادن فرزندان خویش عنایت میاعطا کرد.
کتابفروشیها هم در موضوعٔ مکانی برای آموزشی حائز اهمیت بودند که پیش شماره تلفن مسجد قبا مشهد از تشکیل کتابخانههای والا و همگانی در مورد یادگرفتن اجرای نقش میکردند، در سرگذشت جاحظ آمده میباشد که او گاهی مغازه کتابفروشی را کرایه میکرد و شبها را به قرائت کتاب در آنجا می گذراند؛ بعداز تأسیس کتابخانههای گرانقدر و به واسطه ارتباط کتاب و یادگرفتن کتابخانههای اسلامی به جایگاهی برای یادگرفتن تبدیل شدند؛ درین ارتباط میقدرت به کتابخانههای شخصی یا این که سری که دربرگیرنده کتابخانههای ادباء مانند ابوعمرو بن العلاء میباشد که راجعبه وی گفتهاند که کتابخانه وی مالامال میباشد از کتابهای که روی چرم سپید رنگ یا این که پوست جانوران یا این که منسوجات نگاشتهاند، به نحوی که سقف منزلٔ اورا مالامال میکردهمیباشد و نظایر همین مطالب را هم دربارهٔ بعضی دیگرمانند اصمعی و حماد و ابو عبیده گفتهاند؛ نوع دیگر کتابخانههای همگانی میباشد، کتابخانههای بودند که رجال دولت یا این که علمای ثروتمند شرعی یا این که مردمان با فرهنگ و خیرخواه تأسیس میکردند[۶] که مهمترین آن ها بیت الحکمه هارون الرشید در بغداد میباشد که به جرات میقدرت اظهارکرد: همگیٔ کتابهای که به عربی ترجمه شده است را دربردارد.
کم کم دراواخرقرن سوم و اوایل قرن چهارم دارالعلومهای توسط علما و امرا تأسیس شد که تفاوتشان با کتابخانهها (دارالکتب یا این که خزانة الحکمه درین بود که دارالعلومها در شکل نیاز امداد هزینهای برای طلاب در حیث گرفته می شد وآنهایی هم که از مکانی بدور میآمدند محل اقامتی برای آنان در حیث گرفته می شد، مانند دارالعلوم ابوالقاسم جعفر بن محمد بن حمدان فقید شافعی (متوفی ۳۲۳) در موصل دارالعلومی تاسیس کرد و در آن یاری هزینهای برای طلاب مستلزم در حیث گرفته بود[۷] بهاین شکل و با سپری شد مجال و ارتقاء عشق عموم به یاددادن و فراهم نمودن موقعیت آن به وسیله سلاطین و حاکمان معدودنادر مراحل یادگرفتن و یاددادن پیشرفت یافت و بستر را برای ساخت و ساز مدرسه های به طور سازماندهی خیس مهیا کرد.
مدرسه ها
در قرن سوم با بسط قلمرو اسلام وآشنایی مسلمانها با اصول ادیان مذهبها و مکاتب دیگر و عیب گیری رهروان آن ها از بعضی عقاید و آداب و ضرورت پاسخگویی و حل مشکلات و تعبیروتفسیر اعتقادات و شناخت و نیاز به علم ها همچون طب و نجوم – قضیه اجتماعی و فرهنگی موردنیاز برای تبادل درنگها از روش تدوین و ترجمه کتاب و مشاجره و مناظره آماده شد و در دربار تعدادی از خلفای عباسی محل تردد مترجمین_فلاسفه و اطبا شوید (فرمان روا زاده، ۱۳۶۴: ۹۰)
متن فوق آرم دهنده این مسئله میباشد که اجتماع استعداد بی نقص را برای تایید این قضیه که یادگرفتن بایستی متمرکز باشد و احتیاج به مکان متمرکز جهت فراگیری و علم آموزی مورد نیاز و ضروری میباشد و خلا آن در جامعه آن روز حس می شود؛ تعدد مدرسههای فلسفی و مذهبی و بایستگی تعلیمات کلاسیک و بلند مقطع سبب ساز به گستر یاددادن و تربیت و انباشته شدن طلاب شوید و لزوم ساخت فضاهای خاص برای این مراد که هم مشاجره و جدل و غوغای طلاب مزاحم عابدین نشود و هم آمد و شد عوام سبب ساز ساخت مشکل در درس دادن نگردد (به عبارتی: ۹۴)
پیدایش مدرسه ها دگرگونی بزرگی را در نصیب دنیا اسلام به وجود آورد بوسیلهٔ آنان نهاد یادگرفتن در اسلام گذارده شد و ضمن علتهای فقاهتی که قصد آنان از قرائت و تایپ کردن آشنایی مسائل فقهی میباشد، علتهای علمی هم بر آن افزوده شد و آشنایی بقیه علم ها در رأس قرار گرفت؛ در مباحث پیشین بهاین زمینه اشاره شده است که اولین مدرسه های به وسیله اشخاص نیکوکار یا این که پژوهشگران درست شدهمیباشد که بوسیله هزینههای فردی آنان اداره میشد و ابعاد مدارسی تأسیس شد که ذیل حیث حکومت وقت اداره میشد این مدرسه ها به اسم مدرسه های دولتی شناخته گردیدهاند.
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه