از آیه ها قرآن به کارگیری میشود که پس از ایمان به معبود، کار باتقوا، وسیله تکامل نفس و تقرب به آفریدگار و نیل به درجات بهتر انسانیت و معاش تمیز و پاکیزه اخروی میباشد.
«کسی که فعالیت لایقای اعمال دهد، خواه مرد باشد یا این که زن، در مسجد قبا مشهد حالی که مؤمن میباشد، اورا به حیاتی تمیز زنده میداریم و مشوق آنها را به شایسته ترین اعمالی که ایفا میدادند، خواهیم بخشید؛ [۲۰]»
غرض از شغل با تقوا، عملی میباشد که در شرع تحت عنوان واجب یا این که مستحب معرفی آدرس مسجد قبا مشهد گردیدهاست و سالک از روش اعمال آن می تواند سیر و سلوک نماید و به جایگاه قرب نائل خواهد شد. صرفا شیوه همین میباشد و هر روش دیگری بیراهه میباشد و سالک را به مقصد نمیرساند. سالک می بایست به طور کامل فرمان بردار شرع باشد و برای سیر و سلوک جز خط مش شرع راه و روش دیگری را طی نکند. البته آنکس که میخواهد رضایت شماره تلفن مسجد قبا مشهد تولیدکننده را جلب نماید در سکوی نخستین بایستی عملکرد نماید واجبات و فرائض فقهی را صحیح مبتنی بر قانون ها شرع اعمال دهد که با شکاف فرائض و واجبات نمیقدرت به مقامات بهتر نائل گشت، گرچه در اعمال مستحبات و ذکر ها و اوراد کوشاو سخت کوش باشد. [۲۱]
از اینرو توصیه نبی آفریدگار (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به امیرمومنان (علیهالسّلام) این میباشد: ای علی! هر گاه دیدی عموم به مستحبّات اشتغال داراهستند تو به بدون نقص ساختن واجبات بپرداز.[۲۲] و امیرمومنان علی (علیهالسّلام) نیز فرمود: مستحبات، موجب قربت بندگان به آفریدگار نمی شود زمانی که به واجبات ضرروزیان برساند. [۲۳]
۵ - سالک و ادای فرایض
[بازنویسی]
یکی مهم ترین نقاط استارت سالک، اداء فرایض و اهتمام به واجبات میباشد، بهویژه نماز، روزه، زکات، حج، جهاد، دستور به دارای شهرت و نهی از منکر.
مؤمن می بایست نماز را در وقت بخواند، خیر صرفا در وقت که در اولیه وقت و مدام بایستی قبل از وقت خویش را فراهم نماید تا در اولیه وقت به نماز برخیزد، که امام راست گو (علیهالسّلام) فرمود: «ویَّل الْوقْتِ رِضْوانُ اللهِ و اخرُهُ عَفْوُاللهِ و الْعفْوُ لا یکونُ الا اینجانبْ ذَنبٍ؛[۲۴] نماز اولیه وقت سرشار از خشنودی آفریدگار و در نقطه پايان وقت دربرگیرنده عفو و بخشش و عفو وبخشش معبود می گردد. اشکار میباشد بخشش و رحمت جز در خصوص گناه صحت نمینماید.» (پس معین می شود که ژرف اندیشی نماز به انتها وقت گناه میباشد و حتی المقدور بایستی کارایی کرد که سوای عذر و بهانه، نماز از نخستین وقت به ژرف اندیشی نیفتد.)
سالک الی الله قبل از استارت به هر فعالیت بایستی وظیفه و حکم شرع را بشناسد و بعداز دانش، خلق و رفتار خود را با موازین شریعت مطابقت سازد. ادای وظیفه و تادّب به آداب فارغ از دانش به وظایف و قانون ها دینی قابلیتپذیر وجود ندارد. بدین ترتیب، بر همگی مورد نیاز میباشد که احکام فقاهتی خویش را بهاندازه لزوم و نیاز (تقلیداً یا این که اجتهاداً) بدانند و حدّاقل گروهی میبایست در تفقّه (فهم و شعور و فهم و شعور عمیق) در آیین و یادگیری مسائل و معارف فقاهتی پیشگام باشند تا بتوانند بقیه افراد را نسبت به وظایف فقاهتی با خبر سازند.
پروردگار متعال میفرماید:«فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَة لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ اِذا رَجَعُوا اِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ؛[۲۵] چرا از هر فرقهای گروهی بسیج نمیشوند تا اینکه معارف شرعی را عالی خاطر بگیرند و آن گاه که به وطن خود برگشتند خاندان خویش (قوم و قوم) را به وظایفشان مطلع سازند؟ (و آنانرا از بی تفاوتی در قبال مسئولیتها بر حذر داراهستند، باشد که آنها متنّبه شوند و از بیراهه بازگردند.)»
در حدیث آمده میباشد: «عَنِ الصّادق (علیهالسّلام) انَّه سُئِل عن قوْلِهِ تبارک «فَللّهِ الْحُجَّةُ الْبالغةُ.» فقال: انَّ اللهَ بلندمرتبه یقولُ لِلْمخلوقِ یوْم القیمَةِ عبدی اکُنْتَ عالماً؟ فانْ قال نَعَمْ قال لَهُ افلا عَمِلْتَبما علِمتَ و انَ کانَ جاهلاً قالَ لهُ افلا تَعَلَّمْتَ حتی تَعْمَلَ؟[۲۶][۲۷]
از امام درست گو (علیهالسّلام) درباره مضمون این آیه که می فرماید «برای معبود برهان رسا (و قاطع) میباشد.» سؤال شد، فرمود: پروردگار در روز رستاخیز به عبد گنهکار خویش میگوید: عبد اینجانب! چرا تکالیف خویش را عالی جاری ساختن ندادی؟ آیا میدانستی و گناه کردی؟ درحالتی که بگوید بله، می فرماید: چرا به آنچه میدانستی فعالیت نکردی؟ و در حالتیکه بگوید نمیدانستم، میگوید: چرا حافظه نگرفتی تا کار کنی؟»
۶ - التفات تشخیص واجب در هر فرصت
[دستکاری]
حضرت امام سجاد (علیهالسّلام) میفرماید: تعجب می کنم از هر کس در جستجوی علم آموزی فضیلت میباشد، البته از ایفا فرائض واجب کوتاهی مینماید و اینگونه آدمی از معرفت واقعیت فرمان و از تشخیص وظیفه خویش محروم بوده، واقعیت را مدل و حقیر شمرده و غفلت نموده است از آنچه معبود متعال اورا برای آن ساخته و از او آن را مراد میباشد. [۲۸]
تشخیص وظیفه از کارها بسیار اساسی میباشد بهطوریکه سالکین شغل کرده و متدینین پرنور ضمیر و حتی آن ها که دارنده مکاشفه می باشند از تشخیص این دستور اساسی عاجز بوده و درین مرحله انحرافات و گمراهیهایی پیدا مینمایند.
یک کدام از وظیفهاش دستیابی و حمایت زندگی خویش و عائله میباشد و از این جهت تسامح میورزد. دیگری وظیفهاش علم آموزی دانش به فرائض و آداب و سنن میباشد اما مدل میشمارد. یک کدام از دیگر ملزم میباشد که غایت اهتمام به واجبات و محرمات داشته باشد اما به کارها غیر موردنیاز و شغل های مستحبی می پردازد. آن یکی از نماز نمیخواند، و دم از دینداری میزند. یا این که روزه نمیگیرد و از خاصیت ها روزه سخن مینماید یا این که به کتاب و سنت شغل نکرده و به صحبت پروردگار و پیغمبر گوش نمیدهد و خویش را فقید به واقعیت تصور مینماید. یا این که اهل دانش و علم را مضحک کرده و عقل و عامل را خرد شمرده و به صحبت هر مدعا دروغگو تسلیم می گردد، یا این که مرتکب صدها دسیسه و جنایت و بیانصافی و رباخواری و ظلم و لاف و دسیسه و تزویر و افترا و غایب بودن و بدگویی میگردد و در صف اولیه جماعت جا می گیرد.
اکثر اوقات عموم متدین در جایگاه تشخیص وظیفه در گیر خطا و انحراف می گردند و چه بسیار به خیال و خاطر بجا آوردن امری مستحب، سوراخ تکلیف واجب مینمایند، یعنی آناندازه که به کارها مستحبی و یا این که مرسوم و عرفی و متداول التفات می دهند، به وظائف و فرائض ما یحتاج خویش اهتمام ندارند.[۲۹]
۷ - ابزار تشخیص وظیفه
[دستکاری]
در آئین اسلام برای تشخیص آنچه که بر آدم در حینها و جای های گوناگون واجب و فرض هست، دو وسیله و ابزار رقم خورده میباشد که مراجعه به آنان و به کارگیریی درست و صحیح از آنان قادر است آدم را به سوی مسیر صحیح هدایت نماید. این دو وسیله عبارتند ار: عقل و وحی.
آن ها که با آیه ها قرآنی شناخت داراهستند به خیر و خوبی می دانند که در هیچ کتاب آسمانی بهاندازه قرآن به عقل و دلایل عقلی قیمت داده نشده میباشد.[۳۰] با مراجعه به روایات و احادیث نیز می بینیم که موضوع حجیّت عقل برای بشرها از مسلّمات میباشد.
در روایتی امام راستگو (علیهالسّلام) میفرمایند: حجت پروردگار بر بندگان پیغمبر میباشد و حجت فی مابین بندگان و خداوند عقل میباشد. [۳۱] یعنی خداوند دو ابزار برای شناسایی مسیر درست قرار داده که عبارتند از پیامبران تحت عنوان رسانندگان وحی الهی به بندگان و عقل که وسیله مطلوب تشخیص صحیح از غلط و بهره از ضرروزیان هست. ولی طبق این ماجرا عقل از دو سو حجت و استدلال است، نخستین ادله و حجت پروردگار بر بندگان و دوم استدلال و حجت بندگان بر پروردگار. به عبارت دیگر آفریدگار به منجر وجود عقل می تواند از بندگانش این سوال را داشته باشد که چرا اینگونه و چنان کردی و بندگان نیز با دلایل عقلی میتوانند علّت شغل های خود را برای آفریدگار توضیح دهند و از معبود درخواست جزای مطلوب با اجرا خود را کنند.
امام باقر (علیهالسّلام) فرمود: زیرا خدا متعال عقل را آفرید به وی فرمود پیش بیا، پیش آمد فرمود برگرد، رجوع و برگشت فرمود بعزت و جلالم مخلوقی خوب از تو نیافریدم، فرمان و نهی و جایزه و کیفرم متوجه تو میباشد. [۳۲]
از آیه ها قرآن به کارگیری میشود که پس از ایمان به معبود، کار باتقوا، وسیله تکامل نفس و تقرب به آفریدگار و نیل به درجات بهتر انسانیت و معاش تمیز و پاکیزه اخروی میباشد.
«کسی که فعالیت لایقای اعمال دهد، خواه مرد باشد یا این که زن، در مسجد قبا مشهد حالی که مؤمن میباشد، اورا به حیاتی تمیز زنده میداریم و مشوق آنها را به شایسته ترین اعمالی که ایفا میدادند، خواهیم بخشید؛ [۲۰]»
غرض از شغل با تقوا، عملی میباشد که در شرع تحت عنوان واجب یا این که مستحب معرفی آدرس مسجد قبا مشهد گردیدهاست و سالک از روش اعمال آن می تواند سیر و سلوک نماید و به جایگاه قرب نائل خواهد شد. صرفا شیوه همین میباشد و هر روش دیگری بیراهه میباشد و سالک را به مقصد نمیرساند. سالک می بایست به طور کامل فرمان بردار شرع باشد و برای سیر و سلوک جز خط مش شرع راه و روش دیگری را طی نکند. البته آنکس که میخواهد رضایت شماره تلفن مسجد قبا مشهد تولیدکننده را جلب نماید در سکوی نخستین بایستی عملکرد نماید واجبات و فرائض فقهی را صحیح مبتنی بر قانون ها شرع اعمال دهد که با شکاف فرائض و واجبات نمیقدرت به مقامات بهتر نائل گشت، گرچه در اعمال مستحبات و ذکر ها و اوراد کوشاو سخت کوش باشد. [۲۱]
از اینرو توصیه نبی آفریدگار (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به امیرمومنان (علیهالسّلام) این میباشد: ای علی! هر گاه دیدی عموم به مستحبّات اشتغال داراهستند تو به بدون نقص ساختن واجبات بپرداز.[۲۲] و امیرمومنان علی (علیهالسّلام) نیز فرمود: مستحبات، موجب قربت بندگان به آفریدگار نمی شود زمانی که به واجبات ضرروزیان برساند. [۲۳]
۵ - سالک و ادای فرایض
[بازنویسی]
یکی مهم ترین نقاط استارت سالک، اداء فرایض و اهتمام به واجبات میباشد، بهویژه نماز، روزه، زکات، حج، جهاد، دستور به دارای شهرت و نهی از منکر.
مؤمن می بایست نماز را در وقت بخواند، خیر صرفا در وقت که در اولیه وقت و مدام بایستی قبل از وقت خویش را فراهم نماید تا در اولیه وقت به نماز برخیزد، که امام راست گو (علیهالسّلام) فرمود: «ویَّل الْوقْتِ رِضْوانُ اللهِ و اخرُهُ عَفْوُاللهِ و الْعفْوُ لا یکونُ الا اینجانبْ ذَنبٍ؛[۲۴] نماز اولیه وقت سرشار از خشنودی آفریدگار و در نقطه پايان وقت دربرگیرنده عفو و بخشش و عفو وبخشش معبود می گردد. اشکار میباشد بخشش و رحمت جز در خصوص گناه صحت نمینماید.» (پس معین می شود که ژرف اندیشی نماز به انتها وقت گناه میباشد و حتی المقدور بایستی کارایی کرد که سوای عذر و بهانه، نماز از نخستین وقت به ژرف اندیشی نیفتد.)
سالک الی الله قبل از استارت به هر فعالیت بایستی وظیفه و حکم شرع را بشناسد و بعداز دانش، خلق و رفتار خود را با موازین شریعت مطابقت سازد. ادای وظیفه و تادّب به آداب فارغ از دانش به وظایف و قانون ها دینی قابلیتپذیر وجود ندارد. بدین ترتیب، بر همگی مورد نیاز میباشد که احکام فقاهتی خویش را بهاندازه لزوم و نیاز (تقلیداً یا این که اجتهاداً) بدانند و حدّاقل گروهی میبایست در تفقّه (فهم و شعور و فهم و شعور عمیق) در آیین و یادگیری مسائل و معارف فقاهتی پیشگام باشند تا بتوانند بقیه افراد را نسبت به وظایف فقاهتی با خبر سازند.
پروردگار متعال میفرماید:«فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَة لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ اِذا رَجَعُوا اِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ؛[۲۵] چرا از هر فرقهای گروهی بسیج نمیشوند تا اینکه معارف شرعی را عالی خاطر بگیرند و آن گاه که به وطن خود برگشتند خاندان خویش (قوم و قوم) را به وظایفشان مطلع سازند؟ (و آنانرا از بی تفاوتی در قبال مسئولیتها بر حذر داراهستند، باشد که آنها متنّبه شوند و از بیراهه بازگردند.)»
در حدیث آمده میباشد: «عَنِ الصّادق (علیهالسّلام) انَّه سُئِل عن قوْلِهِ تبارک «فَللّهِ الْحُجَّةُ الْبالغةُ.» فقال: انَّ اللهَ بلندمرتبه یقولُ لِلْمخلوقِ یوْم القیمَةِ عبدی اکُنْتَ عالماً؟ فانْ قال نَعَمْ قال لَهُ افلا عَمِلْتَبما علِمتَ و انَ کانَ جاهلاً قالَ لهُ افلا تَعَلَّمْتَ حتی تَعْمَلَ؟[۲۶][۲۷]
از امام درست گو (علیهالسّلام) درباره مضمون این آیه که می فرماید «برای معبود برهان رسا (و قاطع) میباشد.» سؤال شد، فرمود: پروردگار در روز رستاخیز به عبد گنهکار خویش میگوید: عبد اینجانب! چرا تکالیف خویش را عالی جاری ساختن ندادی؟ آیا میدانستی و گناه کردی؟ درحالتی که بگوید بله، می فرماید: چرا به آنچه میدانستی فعالیت نکردی؟ و در حالتیکه بگوید نمیدانستم، میگوید: چرا حافظه نگرفتی تا کار کنی؟»
۶ - التفات تشخیص واجب در هر فرصت
[دستکاری]
حضرت امام سجاد (علیهالسّلام) میفرماید: تعجب می کنم از هر کس در جستجوی علم آموزی فضیلت میباشد، البته از ایفا فرائض واجب کوتاهی مینماید و اینگونه آدمی از معرفت واقعیت فرمان و از تشخیص وظیفه خویش محروم بوده، واقعیت را مدل و حقیر شمرده و غفلت نموده است از آنچه معبود متعال اورا برای آن ساخته و از او آن را مراد میباشد. [۲۸]
تشخیص وظیفه از کارها بسیار اساسی میباشد بهطوریکه سالکین شغل کرده و متدینین پرنور ضمیر و حتی آن ها که دارنده مکاشفه می باشند از تشخیص این دستور اساسی عاجز بوده و درین مرحله انحرافات و گمراهیهایی پیدا مینمایند.
یک کدام از وظیفهاش دستیابی و حمایت زندگی خویش و عائله میباشد و از این جهت تسامح میورزد. دیگری وظیفهاش علم آموزی دانش به فرائض و آداب و سنن میباشد اما مدل میشمارد. یک کدام از دیگر ملزم میباشد که غایت اهتمام به واجبات و محرمات داشته باشد اما به کارها غیر موردنیاز و شغل های مستحبی می پردازد. آن یکی از نماز نمیخواند، و دم از دینداری میزند. یا این که روزه نمیگیرد و از خاصیت ها روزه سخن مینماید یا این که به کتاب و سنت شغل نکرده و به صحبت پروردگار و پیغمبر گوش نمیدهد و خویش را فقید به واقعیت تصور مینماید. یا این که اهل دانش و علم را مضحک کرده و عقل و عامل را خرد شمرده و به صحبت هر مدعا دروغگو تسلیم می گردد، یا این که مرتکب صدها دسیسه و جنایت و بیانصافی و رباخواری و ظلم و لاف و دسیسه و تزویر و افترا و غایب بودن و بدگویی میگردد و در صف اولیه جماعت جا می گیرد.
اکثر اوقات عموم متدین در جایگاه تشخیص وظیفه در گیر خطا و انحراف می گردند و چه بسیار به خیال و خاطر بجا آوردن امری مستحب، سوراخ تکلیف واجب مینمایند، یعنی آناندازه که به کارها مستحبی و یا این که مرسوم و عرفی و متداول التفات می دهند، به وظائف و فرائض ما یحتاج خویش اهتمام ندارند.[۲۹]
۷ - ابزار تشخیص وظیفه
[دستکاری]
در آئین اسلام برای تشخیص آنچه که بر آدم در حینها و جای های گوناگون واجب و فرض هست، دو وسیله و ابزار رقم خورده میباشد که مراجعه به آنان و به کارگیریی درست و صحیح از آنان قادر است آدم را به سوی مسیر صحیح هدایت نماید. این دو وسیله عبارتند ار: عقل و وحی.
آن ها که با آیه ها قرآنی شناخت داراهستند به خیر و خوبی می دانند که در هیچ کتاب آسمانی بهاندازه قرآن به عقل و دلایل عقلی قیمت داده نشده میباشد.[۳۰] با مراجعه به روایات و احادیث نیز می بینیم که موضوع حجیّت عقل برای بشرها از مسلّمات میباشد.
در روایتی امام راستگو (علیهالسّلام) میفرمایند: حجت پروردگار بر بندگان پیغمبر میباشد و حجت فی مابین بندگان و خداوند عقل میباشد. [۳۱] یعنی خداوند دو ابزار برای شناسایی مسیر درست قرار داده که عبارتند از پیامبران تحت عنوان رسانندگان وحی الهی به بندگان و عقل که وسیله مطلوب تشخیص صحیح از غلط و بهره از ضرروزیان هست. ولی طبق این ماجرا عقل از دو سو حجت و استدلال است، نخستین ادله و حجت پروردگار بر بندگان و دوم استدلال و حجت بندگان بر پروردگار. به عبارت دیگر آفریدگار به منجر وجود عقل می تواند از بندگانش این سوال را داشته باشد که چرا اینگونه و چنان کردی و بندگان نیز با دلایل عقلی میتوانند علّت شغل های خود را برای آفریدگار توضیح دهند و از معبود درخواست جزای مطلوب با اجرا خود را کنند.
امام باقر (علیهالسّلام) فرمود: زیرا خدا متعال عقل را آفرید به وی فرمود پیش بیا، پیش آمد فرمود برگرد، رجوع و برگشت فرمود بعزت و جلالم مخلوقی خوب از تو نیافریدم، فرمان و نهی و جایزه و کیفرم متوجه تو میباشد. [۳۲]
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه