شهید شدن
سید محمد به همپا پاد شاهلامپ و تعداد دیگری از شیعه ها و بنیهاشم، از مدینه به قصد دیدار با امام رضا(ع)، به سوی جمهوری اسلامی ایران حركت کردند، زیرا خبر ورود قافله آنها به مامون رسید، به امر مأمون کاروان در شیراز توقیف شد و بعداز شنیدن خبر شهید شدن امام رضا(ع) در سراسر جمهوری اسلامی ایران پراکنده شدند.[۷] ولی سید محمد در شیراز ماند. بعضا از منابع از شهیدشدن او به همپا برادرش سلطانلامپ در تضارب که در بین آن ها و کارگزار مامون به اسم قتلغ خان در شیراز چهره اعطا کرد، خبر دادهاند.[۸] با این وجود بعضی از منابع از درگذشت او با مرگ طبیعی حکایت مسجد قبا مشهد مینمایند.[مستلزم منبع]
مدفن محمد بن موسی(ع)
شیراز: مجلسی در بحارالانوار به گزارش حمدالله مستوفی در نزهة القلوب و جزایری در النعمانیة، مدفن محمد بن موسی(ع) را در شیراز بیان کردهاند.[۹] در مسافت ۲۰۰متری شرق امامزاده شاهچراغ قراردارد.[۱۰]
اراک:در روستای میقان اراک، امامزادهای به اسم محمد عبادت کننده مدفون میباشد که به اعتقاد و باور اهل محل، مدفن محمد بن موسی(ع) میباشد،[۱۱] ولی سود قمی این نظر را دارد دراین بقاع محمد بن احمد بن هارون بن موسی(ع) دفن آدرس مسجد قبا مشهد شده است.[۱۲]
گناباد: در شهر کاخک ۲۴ کیلومتری شهر گناباد، امامزادهای مدفون میباشد که به اعتقادوباور بعضا وابسته به محمد بن موسی(ع) میباشد ولی سازه بر اقوال پی در پی مدفون دراین بقاع محمد بن موسی بن احمد بن محمد بن قاسم بن حمزه بن موسی(ع) رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۱۳]
تفرش: بقاعای در تفرش نزد هم محلی آن به امامزاده محمد بن موسی(ع) دارای اسم و رسم میباشد، ولی سازه بر قراینی شخصیت مدفون در آنجا یکی نوادگان امام سجاد(ع) میباشد.[۱۴]
دیگر شهرها: همینطور در شهرهای شهرضا، شهرستان فروغ و روشنایی، دامغان، خرمآباد، همدان، دزفول (دارای اسم و رسم به سبز قبا)، ساوه و بابل امامزادگانی مدفونند که نزد اهل یک محل منتسب به محمد بن موسی(ع) شماره تلفن مسجد قبا مشهد می باشند.[مستلزم منبع]
مقبره محمد بن موسی در شیراز
بقعه محمد بن موسی پیش از اینً دارنده صحن و ایوان غیروابسته بوده میباشد که از روش بازار فی مابین الحرمین به صحن مطهر حضرت شاهچراغ(ع) رابطه داشته میباشد. از اوایل دهه شصت، به مقبره وی نیز اعتنا خاص معطوف شوید و تعمیرات اصلی در آن اجرا شد. با اعتنا به کمبود فضای سرپوشیده بقاع مطهر حضرت سید میر محمد(ع)، تالار تازه بالای رمز بارگاه مطهر تاسیس شوید و گزینه بهرهبرداری قرار گرفت.هماینگونه بازار دربین این دو بقعه نیز تخریب شد و آرامگاه سید میر محمد(ع)، اخوی شاهچراغ(ع)، در ضلع شمال شرقی بقاع احمد بن موسی(ع) قرار گرفت.[مستلزم منبع] حیاط مقبره محمد بن موسی نیز حجم یافت و بازسازی شد. این حیاط چهار ردیف دارااست و حیاط بقاع فرمانروا لامپ ۱۰ ردیف داراست.[مستلزم منبع]
ایجاد کرد اولین گنبد را به فرصت ظهیرالدوله نسبت میدهند و در قول کم فرمانروا افشار زیرا بنای فساد داشته میباشد به طور همزمان با مقبره بازسازی میخواهد شد. سطح گنبد حدود ۲۵۲ متر مربع، طول آن ۱۲ متر و حداکثر قطرش ۱۰ متر میباشد که به صورت بسیار زیبایی با کاشی تزیین شدهاست.[مستلزم منبع]
در سمت چپ قبر وی، مرقد کوچکی میباشد و در آن لوحی که بر روی آن نقش میباشد: ابراهیم بن محمد بن موسی و میگویند فرزند آن حضرت میباشد.[مستلزم منبع]
فرزندان
نسبشناسان برای محمد بن موسی(ع) هفت فرزند مذکوراند، که عبارتنداز:
جعفر، محمد، مومن و ابراهیم پسران او بودند.[۱۵] ولی در سلسله گواهی برخی از احادیث از فرزندی دیگری به اسم علی نیز حافظه گردیده است.[۱۶]
دختران: حکمیه، کلثوم، بریهه و فاطمه[۱۷]
به گفته برخی از علما نسل متعددی از او باقیماندهمیباشد.[۱۸]
دارای شهرتترین فرزند او ابراهیم دارای شهرت به ابراهیم مجاب میباشد که در بقاع امام حسین(ع) مدفون میباشد.[۱۹]
پانویس
ابن عنبه، عمده الطالب، ص۱۹۷؛ روضه خوان اثرگذار، الارشاد، ج۲، ص۲۴۴.
امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۲۴.
اثر گذار، الارشاد، ج۲، ص۲۴۵.
طبرسی، اعلام الوری، ج۲، ص۳۶.
مامقانی، تنقیح المقال، ص۱۹۳.
مجلسی، بحار الانوار، ج۴۸، ص۲۸۵، پاورقی
امین،اعیان الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۱۱، ص۲۸۶.
امین، اعیان الشیعه، ج۱۱، ص۲۸۶؛ مجلسی، بحار، ج۸، ص۳۰۸؛ جعفر مرتضی عاملی، معاش سیاسی هشتمین، ص۲۱۴.
مجلسی، بحار الانوار، ج۴۸، ص۳۱۰
عرفانی راه، مهاجران موسوی، ص۶۴۲.
عرفانی رویکرد، مهاجران موسوی، ص۶۴۴.
نتیجه قمی، گنجینه آثارقم، ج۲، ص۱۹۴.
عرفانیروش، مهاجران موسوی، ص۶۴۵-۶۴۶.
سیفی قمی تفرشی، سیری کوتاه در جغرافیای تفرش وآشتیان، ص۹۵.
جمهرةأنساب العرب، ص۶۵؛ المجدی، ابن الصوفی، ص۳۱۳
برای مثال نگاه فرمائید به: بحار الأنوار، المجلسی، ج۷۴، ص۲۹۸؛ تاریخ الخمیس، دیار البکری، ج۲، ص۳۸۶.
شهید شدن
سید محمد به همپا پاد شاهلامپ و تعداد دیگری از شیعه ها و بنیهاشم، از مدینه به قصد دیدار با امام رضا(ع)، به سوی جمهوری اسلامی ایران حركت کردند، زیرا خبر ورود قافله آنها به مامون رسید، به امر مأمون کاروان در شیراز توقیف شد و بعداز شنیدن خبر شهید شدن امام رضا(ع) در سراسر جمهوری اسلامی ایران پراکنده شدند.[۷] ولی سید محمد در شیراز ماند. بعضا از منابع از شهیدشدن او به همپا برادرش سلطانلامپ در تضارب که در بین آن ها و کارگزار مامون به اسم قتلغ خان در شیراز چهره اعطا کرد، خبر دادهاند.[۸] با این وجود بعضی از منابع از درگذشت او با مرگ طبیعی حکایت مسجد قبا مشهد مینمایند.[مستلزم منبع]
مدفن محمد بن موسی(ع)
شیراز: مجلسی در بحارالانوار به گزارش حمدالله مستوفی در نزهة القلوب و جزایری در النعمانیة، مدفن محمد بن موسی(ع) را در شیراز بیان کردهاند.[۹] در مسافت ۲۰۰متری شرق امامزاده شاهچراغ قراردارد.[۱۰]
اراک:در روستای میقان اراک، امامزادهای به اسم محمد عبادت کننده مدفون میباشد که به اعتقاد و باور اهل محل، مدفن محمد بن موسی(ع) میباشد،[۱۱] ولی سود قمی این نظر را دارد دراین بقاع محمد بن احمد بن هارون بن موسی(ع) دفن آدرس مسجد قبا مشهد شده است.[۱۲]
گناباد: در شهر کاخک ۲۴ کیلومتری شهر گناباد، امامزادهای مدفون میباشد که به اعتقادوباور بعضا وابسته به محمد بن موسی(ع) میباشد ولی سازه بر اقوال پی در پی مدفون دراین بقاع محمد بن موسی بن احمد بن محمد بن قاسم بن حمزه بن موسی(ع) رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۱۳]
تفرش: بقاعای در تفرش نزد هم محلی آن به امامزاده محمد بن موسی(ع) دارای اسم و رسم میباشد، ولی سازه بر قراینی شخصیت مدفون در آنجا یکی نوادگان امام سجاد(ع) میباشد.[۱۴]
دیگر شهرها: همینطور در شهرهای شهرضا، شهرستان فروغ و روشنایی، دامغان، خرمآباد، همدان، دزفول (دارای اسم و رسم به سبز قبا)، ساوه و بابل امامزادگانی مدفونند که نزد اهل یک محل منتسب به محمد بن موسی(ع) شماره تلفن مسجد قبا مشهد می باشند.[مستلزم منبع]
مقبره محمد بن موسی در شیراز
بقعه محمد بن موسی پیش از اینً دارنده صحن و ایوان غیروابسته بوده میباشد که از روش بازار فی مابین الحرمین به صحن مطهر حضرت شاهچراغ(ع) رابطه داشته میباشد. از اوایل دهه شصت، به مقبره وی نیز اعتنا خاص معطوف شوید و تعمیرات اصلی در آن اجرا شد. با اعتنا به کمبود فضای سرپوشیده بقاع مطهر حضرت سید میر محمد(ع)، تالار تازه بالای رمز بارگاه مطهر تاسیس شوید و گزینه بهرهبرداری قرار گرفت.هماینگونه بازار دربین این دو بقعه نیز تخریب شد و آرامگاه سید میر محمد(ع)، اخوی شاهچراغ(ع)، در ضلع شمال شرقی بقاع احمد بن موسی(ع) قرار گرفت.[مستلزم منبع] حیاط مقبره محمد بن موسی نیز حجم یافت و بازسازی شد. این حیاط چهار ردیف دارااست و حیاط بقاع فرمانروا لامپ ۱۰ ردیف داراست.[مستلزم منبع]
ایجاد کرد اولین گنبد را به فرصت ظهیرالدوله نسبت میدهند و در قول کم فرمانروا افشار زیرا بنای فساد داشته میباشد به طور همزمان با مقبره بازسازی میخواهد شد. سطح گنبد حدود ۲۵۲ متر مربع، طول آن ۱۲ متر و حداکثر قطرش ۱۰ متر میباشد که به صورت بسیار زیبایی با کاشی تزیین شدهاست.[مستلزم منبع]
در سمت چپ قبر وی، مرقد کوچکی میباشد و در آن لوحی که بر روی آن نقش میباشد: ابراهیم بن محمد بن موسی و میگویند فرزند آن حضرت میباشد.[مستلزم منبع]
فرزندان
نسبشناسان برای محمد بن موسی(ع) هفت فرزند مذکوراند، که عبارتنداز:
جعفر، محمد، مومن و ابراهیم پسران او بودند.[۱۵] ولی در سلسله گواهی برخی از احادیث از فرزندی دیگری به اسم علی نیز حافظه گردیده است.[۱۶]
دختران: حکمیه، کلثوم، بریهه و فاطمه[۱۷]
به گفته برخی از علما نسل متعددی از او باقیماندهمیباشد.[۱۸]
دارای شهرتترین فرزند او ابراهیم دارای شهرت به ابراهیم مجاب میباشد که در بقاع امام حسین(ع) مدفون میباشد.[۱۹]
پانویس
ابن عنبه، عمده الطالب، ص۱۹۷؛ روضه خوان اثرگذار، الارشاد، ج۲، ص۲۴۴.
امین، اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۲۴.
اثر گذار، الارشاد، ج۲، ص۲۴۵.
طبرسی، اعلام الوری، ج۲، ص۳۶.
مامقانی، تنقیح المقال، ص۱۹۳.
مجلسی، بحار الانوار، ج۴۸، ص۲۸۵، پاورقی
امین،اعیان الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۱۱، ص۲۸۶.
امین، اعیان الشیعه، ج۱۱، ص۲۸۶؛ مجلسی، بحار، ج۸، ص۳۰۸؛ جعفر مرتضی عاملی، معاش سیاسی هشتمین، ص۲۱۴.
مجلسی، بحار الانوار، ج۴۸، ص۳۱۰
عرفانی راه، مهاجران موسوی، ص۶۴۲.
عرفانی رویکرد، مهاجران موسوی، ص۶۴۴.
نتیجه قمی، گنجینه آثارقم، ج۲، ص۱۹۴.
عرفانیروش، مهاجران موسوی، ص۶۴۵-۶۴۶.
سیفی قمی تفرشی، سیری کوتاه در جغرافیای تفرش وآشتیان، ص۹۵.
جمهرةأنساب العرب، ص۶۵؛ المجدی، ابن الصوفی، ص۳۱۳
برای مثال نگاه فرمائید به: بحار الأنوار، المجلسی، ج۷۴، ص۲۹۸؛ تاریخ الخمیس، دیار البکری، ج۲، ص۳۸۶.
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه