دارای شهرت به امام حسن مجتبی (۳-۵۰ق) دومی امام شیعه ها که ۱۰ سال (۴۰-۵۰ق) امام و حدود هفت ماه خلیفه مسلمانها بود. اهلسنت اورا واپسین خلیفه از خلفای اولیه می دانند.حسن بن علی اول فرزند امام علی(ع) و فاطمه(س) و اول نوه رسول(ص) میباشد. بنابر گزارشهای تاریخی، اسم «حسن» را رسول(ص) برای وی برگزید و اورا بسیار دوست داشت. وی هفت سال از قدمت خویش را با رسول(ص) هم پا بود و در بیعت رضوان و ماجرای مباهله با مسیحیان نجران حضور مسجد قبا مشهد داشت.
فضیلت ها امام حسن(ع) در منابع شیعه و اهلسنت آمده میباشد. وی یکیاز اصحاب کسا میباشد که آیه پاکسازی درباره آنها نازل شد و شیعهها آنهارا معصوم میدانند. آیه اطعام، آیه مَوَدَّت، و آیه مُباهله نیز درباره وی و والدین و برادرش نازل گردیدهاست. وی دو توشه کل میزان داراییاش را در رویکرد معبود اعطا کرد و سه توشه نیمی از اموالش را به نیازمندان اعطا کرد. گفتهاند به باعث همین مهربانیها، اورا «کریم و مهربان اهلبیت» خواندهاند. وی ۲۰ یا این که ۲۵ توشه پیاده به حج آدرس مسجد قبا مشهد رفت.
از معاش وی در زمان ابوبکر و قدمت بن خطاب خبر چندانی در دسترس وجود ندارد. به امر قدمت تحت عنوان شاهد، در شورای ششنفره انتخاب خلیفه سوم حاضر بود. گزارشهایی نیز از کمپانی وی در برخی پیکارها در عصر عثمان وجود دارااست. وی در کودتاهای اواخر خلافت عثمان، به امر امام علی(ع) به مراقبت از منزل خلیفه پرداخت. در زمان خلافت امام علی(ع) هم پا وی به کوفه رفت و در نبردهای جمل و صفین از فرماندهان سپاه رزرو مسجد قبا مشهد بود.
حسن بن علی در ۲۱ رمضان سال ۴۰ قمری، و بعداز شهیدشدن امام علی(ع)، به امامت رسید و در به عبارتی روز، بیشتراز چهل هزار نفر با وی برای خلافت بیعت کردند. معاویه، خلافت اورا نپذیرفت و با لشکری از شام به سوی عراق تکان کرد. امام مجتبی(ع) سپاهی به فرماندهی عبیدالله بن عباس به سمت معاویه ارسال کرد و خویش به یاور یک دسته دیگر به ساباط رفت. معاویه کارایی کرد با طرح شایعاتی بین سپاهیان امام حسن(ع)، مسئله را برای برقراری صلح مهیا نماید. دراین موقعیت، امام حسن(ع) آیتم سوءقصد یکی خوارج قرار گرفت و زخمی شد و برای مداوا به مدائن جابجایی شماره تلفن مسجد قبا مشهد یافت.
هم زمان، گروهی از سران کوفه به معاویه طومار نوشتند و عهد و پیمان دادند حسن بن علی را به او تسلیم نمایند یا این که به قتل برسانند. معاویه نیز طومارهای کوفیان را برای حسن بن علی(ع) ارسال کرد و به وی سفارش صلح اعطا کرد. امام مجتبی(ع) صلح و واگذاری خلافت به معاویه را عهده دار شد بدین شرط که معاویه مبتنی بر کتاب معبود و سنت فرستاده(ص) فعالیت کند و برای خویش جانشین گزینش نکند و همگی عموم برای مثال شیعه ها علی(ع) در امنیت باشند. ابعاد معاویه به هیچیک از این شرطها کار نکرد. صلح با معاویه، نارضایتی شماری از یاران امام حسن(ع) را بهدنبال داشت و حتی برخی، اورا «مُذلّ المؤمنین» (خوارکننده مؤمنان) خواندند.
وی بعداز ماجرای صلح در سال ۴۱ قمری، به مدینه رجوع و تا نقطه پایان قدمت در آنجا ماند. وی در مدینه مرجعیت علمی را بر ذمه داشت و بنابر برخی گزارشها از مقام اجتماعی بالایی بهره مند بود.
زمانی معاویه تصمیم گرفت برای ولایتعهدی پسرش یزید بیعت بگیرد، صد هزار درهم برای جَجمع همسر امام حسن(ع) ارسال کرد تا امام را مسموم نماید. گفتهاند حسن بن علی(ع) ۴۰ روز بعد از مسموم شدن به شهید شدن رسید. بنابر نقلی، وی وصیت کرده بود کنار قبر فرستاده(ص) دفن گردد اما مروان بن حکم و گردآوریای از بنیامیه بازدارنده این عمل شدند. پیکر وی در گورستان بقیع به خاک ودیعه شد.
کل سخنان و مکتوبات امام مجتبی(ع) و اسم ۱۳۸ نفر از عده ای که از وی ماجرا کردهاند، در کتاب مسند الامام المجتبی(ع) جمع گردیدهاست.
شناخت اجمالی
حسن بن علی بن ابیطالب اولیه فرزند امام علی(ع) و فاطمه(س) و اول نوه رسول اسلام(ص) میباشد.[۱] نسب وی به بنیهاشم و قریش می رسد.[۲]
اسم، لقب، لقبها
نوشتهی علمیٔ مهم: فهرست لقبها و کنیههای امام حسن مجتبی(ع)
کلمه «حَسَن» به معنای پسندیده میباشد. این اسم را نبی(ص) برای وی برگزید.[۳] در روایاتی آمده میباشد، این نامگذاری به امر الهی اجرا شد.[۴] اسمهای حسن و حسین مساوی شَبَّر و شَبیر (یا این که شَبّیر)،[۵] اسم پسران هارون میباشد[۶] که پیش از اسلام نزد عموم عرب سوابقای نداشت.[۷]
لقب اورا «ابومحمد» و «ابوالقاسم» گفتهاند[۸] و برای وی القابی همانند مجتبی (برگزیده) و سَیّد (سرور) و زَکیّ (پاکیزه) برشمردهاند.[۹] القابی نیز مشترک در بین حَسَنَین میباشد برای مثال «سیّد شباب اهل الجنة» و «ریحانة فرستادهّ الله»[۱۰] و «سبط».[۱۱] در روایتی از فرستاده(ص) آمده میباشد: «حسن یکی اسباط میباشد».[۱۲] کلمه و واژه سبط را در احادیث و بعضا آیه ها قرآن به معنای امام و نَقیبی دانستهاند که از طرف خدا برگزیده گردیده و از نسل پیامبران میباشد.[۱۳]
حسن بن علی دومین امام شیعهها میباشد. وی پس از شهید شدن امام علی(ع) در ۲۱ رمضان سال ۴۰ق، به امامت رسید و به زمان ۱۰ سال این جایگاه را بر ذمه داشت.[۱۴] روحانی کلینی (درگذشته ۳۲۹ق) در کتاب الکافی دسته احادیث مرتبط با نصب حسن بن علی به امامت را توده نموده است.[۱۵] بر طبق یکی این احادیث، امام علی(ع) قبل از شهیدشدن و در حضور فرزندان خویش و بزرگان شیعه، کتاب و سلاح (از ودایع امامت) را به فرزندش حسن اعطا کرد و گفت که رسول به وی دستور داده که حسن را وصیّ خویش قرار دهد.[۱۶] بنابر روایتی دیگر، امام علی(ع) هنگام جنبش به سوی کوفه برخی از ودایع امامت را نزد اُمسَلمه سپرده گذاشت و امام حسن(ع) بعداز رجوع از کوفه، آن ها را از او تحویل گرفت.[۱۷] روضه خوان موثر (درگذشته ۴۱۳ق) نیز در کتاب ارشادوراهنمایی گفته میباشد حسن(ع) وصیّ پدرش در بین فرزندان و اصحاب او بوده میباشد.[۱۸] برای وصایت امام مجتبی به حدیث دوازده خلیفه[۱۹]نیز عامل گردیدهاست.[۲۰] امام حسن(ع) در یکسری ماه نخستین زمان امامت، مستقر کوفه و ذمه دار منصب خلافت بود.
دارای شهرت به امام حسن مجتبی (۳-۵۰ق) دومی امام شیعه ها که ۱۰ سال (۴۰-۵۰ق) امام و حدود هفت ماه خلیفه مسلمانها بود. اهلسنت اورا واپسین خلیفه از خلفای اولیه می دانند.حسن بن علی اول فرزند امام علی(ع) و فاطمه(س) و اول نوه رسول(ص) میباشد. بنابر گزارشهای تاریخی، اسم «حسن» را رسول(ص) برای وی برگزید و اورا بسیار دوست داشت. وی هفت سال از قدمت خویش را با رسول(ص) هم پا بود و در بیعت رضوان و ماجرای مباهله با مسیحیان نجران حضور مسجد قبا مشهد داشت.
فضیلت ها امام حسن(ع) در منابع شیعه و اهلسنت آمده میباشد. وی یکیاز اصحاب کسا میباشد که آیه پاکسازی درباره آنها نازل شد و شیعهها آنهارا معصوم میدانند. آیه اطعام، آیه مَوَدَّت، و آیه مُباهله نیز درباره وی و والدین و برادرش نازل گردیدهاست. وی دو توشه کل میزان داراییاش را در رویکرد معبود اعطا کرد و سه توشه نیمی از اموالش را به نیازمندان اعطا کرد. گفتهاند به باعث همین مهربانیها، اورا «کریم و مهربان اهلبیت» خواندهاند. وی ۲۰ یا این که ۲۵ توشه پیاده به حج آدرس مسجد قبا مشهد رفت.
از معاش وی در زمان ابوبکر و قدمت بن خطاب خبر چندانی در دسترس وجود ندارد. به امر قدمت تحت عنوان شاهد، در شورای ششنفره انتخاب خلیفه سوم حاضر بود. گزارشهایی نیز از کمپانی وی در برخی پیکارها در عصر عثمان وجود دارااست. وی در کودتاهای اواخر خلافت عثمان، به امر امام علی(ع) به مراقبت از منزل خلیفه پرداخت. در زمان خلافت امام علی(ع) هم پا وی به کوفه رفت و در نبردهای جمل و صفین از فرماندهان سپاه رزرو مسجد قبا مشهد بود.
حسن بن علی در ۲۱ رمضان سال ۴۰ قمری، و بعداز شهیدشدن امام علی(ع)، به امامت رسید و در به عبارتی روز، بیشتراز چهل هزار نفر با وی برای خلافت بیعت کردند. معاویه، خلافت اورا نپذیرفت و با لشکری از شام به سوی عراق تکان کرد. امام مجتبی(ع) سپاهی به فرماندهی عبیدالله بن عباس به سمت معاویه ارسال کرد و خویش به یاور یک دسته دیگر به ساباط رفت. معاویه کارایی کرد با طرح شایعاتی بین سپاهیان امام حسن(ع)، مسئله را برای برقراری صلح مهیا نماید. دراین موقعیت، امام حسن(ع) آیتم سوءقصد یکی خوارج قرار گرفت و زخمی شد و برای مداوا به مدائن جابجایی شماره تلفن مسجد قبا مشهد یافت.
هم زمان، گروهی از سران کوفه به معاویه طومار نوشتند و عهد و پیمان دادند حسن بن علی را به او تسلیم نمایند یا این که به قتل برسانند. معاویه نیز طومارهای کوفیان را برای حسن بن علی(ع) ارسال کرد و به وی سفارش صلح اعطا کرد. امام مجتبی(ع) صلح و واگذاری خلافت به معاویه را عهده دار شد بدین شرط که معاویه مبتنی بر کتاب معبود و سنت فرستاده(ص) فعالیت کند و برای خویش جانشین گزینش نکند و همگی عموم برای مثال شیعه ها علی(ع) در امنیت باشند. ابعاد معاویه به هیچیک از این شرطها کار نکرد. صلح با معاویه، نارضایتی شماری از یاران امام حسن(ع) را بهدنبال داشت و حتی برخی، اورا «مُذلّ المؤمنین» (خوارکننده مؤمنان) خواندند.
وی بعداز ماجرای صلح در سال ۴۱ قمری، به مدینه رجوع و تا نقطه پایان قدمت در آنجا ماند. وی در مدینه مرجعیت علمی را بر ذمه داشت و بنابر برخی گزارشها از مقام اجتماعی بالایی بهره مند بود.
زمانی معاویه تصمیم گرفت برای ولایتعهدی پسرش یزید بیعت بگیرد، صد هزار درهم برای جَجمع همسر امام حسن(ع) ارسال کرد تا امام را مسموم نماید. گفتهاند حسن بن علی(ع) ۴۰ روز بعد از مسموم شدن به شهید شدن رسید. بنابر نقلی، وی وصیت کرده بود کنار قبر فرستاده(ص) دفن گردد اما مروان بن حکم و گردآوریای از بنیامیه بازدارنده این عمل شدند. پیکر وی در گورستان بقیع به خاک ودیعه شد.
کل سخنان و مکتوبات امام مجتبی(ع) و اسم ۱۳۸ نفر از عده ای که از وی ماجرا کردهاند، در کتاب مسند الامام المجتبی(ع) جمع گردیدهاست.
شناخت اجمالی
حسن بن علی بن ابیطالب اولیه فرزند امام علی(ع) و فاطمه(س) و اول نوه رسول اسلام(ص) میباشد.[۱] نسب وی به بنیهاشم و قریش می رسد.[۲]
اسم، لقب، لقبها
نوشتهی علمیٔ مهم: فهرست لقبها و کنیههای امام حسن مجتبی(ع)
کلمه «حَسَن» به معنای پسندیده میباشد. این اسم را نبی(ص) برای وی برگزید.[۳] در روایاتی آمده میباشد، این نامگذاری به امر الهی اجرا شد.[۴] اسمهای حسن و حسین مساوی شَبَّر و شَبیر (یا این که شَبّیر)،[۵] اسم پسران هارون میباشد[۶] که پیش از اسلام نزد عموم عرب سوابقای نداشت.[۷]
لقب اورا «ابومحمد» و «ابوالقاسم» گفتهاند[۸] و برای وی القابی همانند مجتبی (برگزیده) و سَیّد (سرور) و زَکیّ (پاکیزه) برشمردهاند.[۹] القابی نیز مشترک در بین حَسَنَین میباشد برای مثال «سیّد شباب اهل الجنة» و «ریحانة فرستادهّ الله»[۱۰] و «سبط».[۱۱] در روایتی از فرستاده(ص) آمده میباشد: «حسن یکی اسباط میباشد».[۱۲] کلمه و واژه سبط را در احادیث و بعضا آیه ها قرآن به معنای امام و نَقیبی دانستهاند که از طرف خدا برگزیده گردیده و از نسل پیامبران میباشد.[۱۳]
حسن بن علی دومین امام شیعهها میباشد. وی پس از شهید شدن امام علی(ع) در ۲۱ رمضان سال ۴۰ق، به امامت رسید و به زمان ۱۰ سال این جایگاه را بر ذمه داشت.[۱۴] روحانی کلینی (درگذشته ۳۲۹ق) در کتاب الکافی دسته احادیث مرتبط با نصب حسن بن علی به امامت را توده نموده است.[۱۵] بر طبق یکی این احادیث، امام علی(ع) قبل از شهیدشدن و در حضور فرزندان خویش و بزرگان شیعه، کتاب و سلاح (از ودایع امامت) را به فرزندش حسن اعطا کرد و گفت که رسول به وی دستور داده که حسن را وصیّ خویش قرار دهد.[۱۶] بنابر روایتی دیگر، امام علی(ع) هنگام جنبش به سوی کوفه برخی از ودایع امامت را نزد اُمسَلمه سپرده گذاشت و امام حسن(ع) بعداز رجوع از کوفه، آن ها را از او تحویل گرفت.[۱۷] روضه خوان موثر (درگذشته ۴۱۳ق) نیز در کتاب ارشادوراهنمایی گفته میباشد حسن(ع) وصیّ پدرش در بین فرزندان و اصحاب او بوده میباشد.[۱۸] برای وصایت امام مجتبی به حدیث دوازده خلیفه[۱۹]نیز عامل گردیدهاست.[۲۰] امام حسن(ع) در یکسری ماه نخستین زمان امامت، مستقر کوفه و ذمه دار منصب خلافت بود.
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه