بهترین مرجع مسجد قبا در مشهد

تا اين جا ما روايات , احاديث و آيات و گاه نيز ديدگاه هاى برخى بزرگان اسلام شناس را آورديم تا بـگـويـيم كه قرائت نماز در مسجد براى زنان اشكالى ندارد.
و گفتيم كه مجموعه اى از روايات نيز زنـان را از رفـتن به مسجد بازداشته اند ولى اكنون مى خواهيم بدانيم چرا روايات مى گويند مسجد قبا مشهد منزل براى نماز زنان فضيلت بيشتر دارااست؟ از كـتـاب هـاى روايـى و فـتـاواى بعضى از فقهاى شيعه و سنى استعمال مى گردد كه درخانه نماز خـوانـدن بـراى زنـان از نماز قرائت در مسجد فضيلت بيشتر داراست.
اينك به تعدادى از اين سیرتکامل روايات و فتاوا كه مضمون کلیه آنان يكى میباشد اعتنا مى كنيم .
پیامبر خداوند (ص ) فرمود: ((صلاة المراءة وحدها في بيتها كفضل صلاتها في الجمع خمسا و عشرين درجة )). ((60)) ((بـه تـنـهـايـى و درخانه نماز قرائت زن مثل نماز در گردآوری میباشد در حالى كه 25 جايگاه فضيلت دارااست)). گشوده از آن حضرت میباشد : ((ان مـساجدالنساء البيوت , و صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها و صفتها وصلاتها في صفتها اءفـضـل مـن صـلاتـهـا فـي صـحـن دارها و صلاتها في صحن دارها اءفضل اینجانب صلاتها في سطح بيتها)). ((61)) ((بهترين مسجد زنان منزل میباشد , و نماز در منزل بلندتر از نماز وی در ايوان میباشد , و نمازاو در ايوان بلندتر از نمازش در حياط منزل اش میباشد , و نماز وی در حياط منزل بلندتر ازنمازش برپشت بام منزل میباشد )). امام راستگو (ع ) در اين باره نيز فرمود: ((خير مساجد نسائكم البيوت )). ((62)) ((بهترين مساجد براى زنان شما منزل ها میباشد )). هم چنين امام راست گو (ع ) فرمود: ((صـلاة الـمـراءة فـي مـخـدعـهـا افضل اینجانب صلاتها في بيتها و صلاتها في بيتها افضل اینجانب صلاتها في الدار)). ((63)) ((نماز زن در اطاق عقبى (پستو) بلندتر از نماز وی در اطاق جلويى میباشد و نماز وی در اطاق نشيمن بلندتر از نمازش در منزل اش میباشد )). ام سلمه از عهد پیامبر پروردگار (ص ) مى گويد: ((خير مساجد النساء قعر بيوتهن )). ((64)) ((بهترين رزرو مسجد قبا مشهد مساجد براى زنان اطاقهاى عقب منزل هاى آنها میباشد )). فرستاده آفریدگار (ص ) به حضرت على (ع ) فرمود: ((يا على ! ليس على النساء جمعة و لا جماعة و لا اذان و لا اقامة )). ((65)) اى على ! براى زنان نماز آدینه و جماعت و اذان و اقامه نيست )). مالک مفتاح الكرامه در گردآوری آورى اقوال در اين باره آورده میباشد : هـل شـرعيه اتيان المساجد للرجال خاصة وی لهم و للنساء؟ فى نهاية الاحكام و كشف الالتباس هذا الـحـكـم يـعـنـي اتـيان المساجد مختص بالرجال دون النساء لانهن اءمره بالاستتار و فى (حاشيه الـمـيـسـي ) انـمـا تـسـتـحب الفريضة في المسجد في حق الرجال اماالنساء فبيوتهن به طبع و في مـجمع البرهان خبر يونس بن ضبيان يدل على تخصیص فضيلة المسجد بالرجال كما هو المذكور فـى الـكتب والمشهور بينهم و في التذكرة يكره للنساء الاتيان الى المساجد و في (الدروس ) للنساء الاختلاف اليها كالرجال وان كان البيت افضل و خصوصا لذوات الهيئات و في (النقليه ) صلوة المراءة فـي دارها في (الذكرى ) الاقرب شرعية اتيان المساجد للنساء و في موضع انتها اینجانب كشف الالتباس اءن صـلوة المراءة في بيتها اءفضل اینجانب المسجد و في (اللمعة والروضة ) الافضل المسجدلغيرالمراءة وی مـطـلقا بناء على اطلاق المسجد على بيتها و قالا اءيضا و مسجد المراءة بيتهابمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اءو بمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد فى الفضيلة فلا تفتقر الى طـلبها بالخروج و هل هو كمسجد مطلق اءو هو كماتريد الخروج اليه فتخلف بحسبه الظاهر الثاني قـلـت : و مـن تـتـبع مباحث الجماعة والاوقات و مباحث الحيض والاستحاضه و غيرها ظهر له اءن الاصحاب قائلون بشرعية اتيان المساجد للنساء فينبغي التاءمل في محل النزاع )). ((66)) آيا رفتن به مسجد تنها براى مردان مشروع میباشد يا براى زنان نيز جايز میباشد ؟ در((نهاية الاحكام )) و ((كـشـف الالـتـبـاس )) آدرس مسجد قبا مشهد اين دستور مختص مردان شمرده گردیده است , خیر زنان ,زیرا به زنان فرمان پـوشـش و نهفته شدن داده شد‌ه‌است .
و در حاشيه ((ميسى )) آمده میباشد : قرائت نماز در مسجد بـراى مـردان مـسـتحب میباشد ولی استحباب نماز در منزل براى زنان به صورت مطلق اثبات میباشد .
و در ((مـجمع البرهان )) در خبر يونس بن ضبيان آمده :فضيلت رفتن به مسجد براى مردان اثبات میباشد نـه براى زنان .
به عبارتی طورى كه دارای اسم و رسم بين فقها هم همين میباشد .
و علامه در ((تذكرة )) مى گويد: رفتن زنان به مسجد مكروه میباشد .
ودر ((دروس )) مى گويد: براى زنان رفتن به مساجد مستحب اسـت , مـثـل مردان , اگرچه منزل براى زنان افضل میباشد , خصوصا براى زنان جوان .
و در ((نفليه )) آمـده اسـت : نـمـاز زن بـايـددر خـانه اش برپا گردد.
و علامه در ((ذكرى )) مى گويد: نماز زن در خـانـه اش افضل از مسجداست .
و شهيد اولیه و دوم در ((لمعه )) و ((مدیحه )) مى گويند: خوب اين میباشد كه بگوييم مسجدبراى غير زنان میباشد يا اين حكم به صورت مطلق جارى میباشد .
بنابراين كه منزل براى زنان درحكم مسجد باشد.
و شهيد نخستین و ثانى نيز در معناى ((مسجدالمراءة بيتها)) گفته اند: يعنى نماز قرائت زنان در منزل افضل از رفتن آنان به مسجد میباشد يا به اين معنی میباشد كه فضيلت نماز زنان در منزل مثل مسجد میباشد و نيازى به رفتن به مسجدنيست .
صاحب و مالک ((مفتاح الكرامه )) بعداز نقل اقوال مى گويد: ((كـسـى كه دعوا احكام جماعت , وقت ها , مباحث حيض , استحاضه و آدرس مسجد قبا مشهد غير آنان‌را تتبع كند برايش روشـن مى خواهد شد كه اصحاب قائل به شرعيت رفتن زنان به مسجد می باشند.
بنابراين , شایسته میباشد راجع‌به اين زمینه اعتنا خواهد شد)). شهيد ثانى در لمعه آورده میباشد : ((والافـضـل الـمـسـجد لغيرالمراءة وی مسلما بناء على اطلاق المسجد على بيتها بالنسبة اليها... و مـسجد المراءة بيتها بمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اوبمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد في الفضيلة فلا تفتقر الى طلبهابالخروج )). ((67)) ((بـهـتـر آن اسـت كـه رفـتن به مسجد براى غير زنان میباشد يا اين كه بگوييم : منزل به طورمطلق ((مـسـجـد)) زن اسـت .
و معناى اين كه مسجد زن , منزل وی میباشد اين میباشد كه نماز درخانه اش از رفـتـن وی بـه مـسـجد رفیعتر میباشد يا به اين مضمون‌ كه اقامه نماز در منزل در فضيلت ,مثل مسجد میباشد ونيازى به رفتن وی به مسجد نيست )). مرحوم سيد محمد كاظم طباطبائى (قدس ) در كتاب عروة الوثقى آورده میباشد : ((صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها في المسجد)). ((68)) ((نماز زن در منزل عالی از نماز وی در مسجد میباشد )). حضرت امام خمينى (قدس ) در تحريرالوسيله آورده میباشد : ((والافضل للنساء الصلاة في بيوتهن , والافضل بيت المخدوع )). ((69)) ((براى زن ها نماز تلاوت در منزل بلكه در صندوق منزل و اطاق عقب بهتراست )).

تا اين جا ما روايات , احاديث و آيات و گاه نيز ديدگاه هاى برخى بزرگان اسلام شناس را آورديم تا بـگـويـيم كه قرائت نماز در مسجد براى زنان اشكالى ندارد.
و گفتيم كه مجموعه اى از روايات نيز زنـان را از رفـتن به مسجد بازداشته اند ولى اكنون مى خواهيم بدانيم چرا روايات مى گويند مسجد قبا مشهد منزل براى نماز زنان فضيلت بيشتر دارااست؟ از كـتـاب هـاى روايـى و فـتـاواى بعضى از فقهاى شيعه و سنى استعمال مى گردد كه درخانه نماز خـوانـدن بـراى زنـان از نماز قرائت در مسجد فضيلت بيشتر داراست.
اينك به تعدادى از اين سیرتکامل روايات و فتاوا كه مضمون کلیه آنان يكى میباشد اعتنا مى كنيم .
پیامبر خداوند (ص ) فرمود: ((صلاة المراءة وحدها في بيتها كفضل صلاتها في الجمع خمسا و عشرين درجة )). ((60)) ((بـه تـنـهـايـى و درخانه نماز قرائت زن مثل نماز در گردآوری میباشد در حالى كه 25 جايگاه فضيلت دارااست)). گشوده از آن حضرت میباشد : ((ان مـساجدالنساء البيوت , و صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها و صفتها وصلاتها في صفتها اءفـضـل مـن صـلاتـهـا فـي صـحـن دارها و صلاتها في صحن دارها اءفضل اینجانب صلاتها في سطح بيتها)). ((61)) ((بهترين مسجد زنان منزل میباشد , و نماز در منزل بلندتر از نماز وی در ايوان میباشد , و نمازاو در ايوان بلندتر از نمازش در حياط منزل اش میباشد , و نماز وی در حياط منزل بلندتر ازنمازش برپشت بام منزل میباشد )). امام راستگو (ع ) در اين باره نيز فرمود: ((خير مساجد نسائكم البيوت )). ((62)) ((بهترين مساجد براى زنان شما منزل ها میباشد )). هم چنين امام راست گو (ع ) فرمود: ((صـلاة الـمـراءة فـي مـخـدعـهـا افضل اینجانب صلاتها في بيتها و صلاتها في بيتها افضل اینجانب صلاتها في الدار)). ((63)) ((نماز زن در اطاق عقبى (پستو) بلندتر از نماز وی در اطاق جلويى میباشد و نماز وی در اطاق نشيمن بلندتر از نمازش در منزل اش میباشد )). ام سلمه از عهد پیامبر پروردگار (ص ) مى گويد: ((خير مساجد النساء قعر بيوتهن )). ((64)) ((بهترين رزرو مسجد قبا مشهد مساجد براى زنان اطاقهاى عقب منزل هاى آنها میباشد )). فرستاده آفریدگار (ص ) به حضرت على (ع ) فرمود: ((يا على ! ليس على النساء جمعة و لا جماعة و لا اذان و لا اقامة )). ((65)) اى على ! براى زنان نماز آدینه و جماعت و اذان و اقامه نيست )). مالک مفتاح الكرامه در گردآوری آورى اقوال در اين باره آورده میباشد : هـل شـرعيه اتيان المساجد للرجال خاصة وی لهم و للنساء؟ فى نهاية الاحكام و كشف الالتباس هذا الـحـكـم يـعـنـي اتـيان المساجد مختص بالرجال دون النساء لانهن اءمره بالاستتار و فى (حاشيه الـمـيـسـي ) انـمـا تـسـتـحب الفريضة في المسجد في حق الرجال اماالنساء فبيوتهن به طبع و في مـجمع البرهان خبر يونس بن ضبيان يدل على تخصیص فضيلة المسجد بالرجال كما هو المذكور فـى الـكتب والمشهور بينهم و في التذكرة يكره للنساء الاتيان الى المساجد و في (الدروس ) للنساء الاختلاف اليها كالرجال وان كان البيت افضل و خصوصا لذوات الهيئات و في (النقليه ) صلوة المراءة فـي دارها في (الذكرى ) الاقرب شرعية اتيان المساجد للنساء و في موضع انتها اینجانب كشف الالتباس اءن صـلوة المراءة في بيتها اءفضل اینجانب المسجد و في (اللمعة والروضة ) الافضل المسجدلغيرالمراءة وی مـطـلقا بناء على اطلاق المسجد على بيتها و قالا اءيضا و مسجد المراءة بيتهابمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اءو بمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد فى الفضيلة فلا تفتقر الى طـلبها بالخروج و هل هو كمسجد مطلق اءو هو كماتريد الخروج اليه فتخلف بحسبه الظاهر الثاني قـلـت : و مـن تـتـبع مباحث الجماعة والاوقات و مباحث الحيض والاستحاضه و غيرها ظهر له اءن الاصحاب قائلون بشرعية اتيان المساجد للنساء فينبغي التاءمل في محل النزاع )). ((66)) آيا رفتن به مسجد تنها براى مردان مشروع میباشد يا براى زنان نيز جايز میباشد ؟ در((نهاية الاحكام )) و ((كـشـف الالـتـبـاس )) آدرس مسجد قبا مشهد اين دستور مختص مردان شمرده گردیده است , خیر زنان ,زیرا به زنان فرمان پـوشـش و نهفته شدن داده شد‌ه‌است .
و در حاشيه ((ميسى )) آمده میباشد : قرائت نماز در مسجد بـراى مـردان مـسـتحب میباشد ولی استحباب نماز در منزل براى زنان به صورت مطلق اثبات میباشد .
و در ((مـجمع البرهان )) در خبر يونس بن ضبيان آمده :فضيلت رفتن به مسجد براى مردان اثبات میباشد نـه براى زنان .
به عبارتی طورى كه دارای اسم و رسم بين فقها هم همين میباشد .
و علامه در ((تذكرة )) مى گويد: رفتن زنان به مسجد مكروه میباشد .
ودر ((دروس )) مى گويد: براى زنان رفتن به مساجد مستحب اسـت , مـثـل مردان , اگرچه منزل براى زنان افضل میباشد , خصوصا براى زنان جوان .
و در ((نفليه )) آمـده اسـت : نـمـاز زن بـايـددر خـانه اش برپا گردد.
و علامه در ((ذكرى )) مى گويد: نماز زن در خـانـه اش افضل از مسجداست .
و شهيد اولیه و دوم در ((لمعه )) و ((مدیحه )) مى گويند: خوب اين میباشد كه بگوييم مسجدبراى غير زنان میباشد يا اين حكم به صورت مطلق جارى میباشد .
بنابراين كه منزل براى زنان درحكم مسجد باشد.
و شهيد نخستین و ثانى نيز در معناى ((مسجدالمراءة بيتها)) گفته اند: يعنى نماز قرائت زنان در منزل افضل از رفتن آنان به مسجد میباشد يا به اين معنی میباشد كه فضيلت نماز زنان در منزل مثل مسجد میباشد و نيازى به رفتن به مسجدنيست .
صاحب و مالک ((مفتاح الكرامه )) بعداز نقل اقوال مى گويد: ((كـسـى كه دعوا احكام جماعت , وقت ها , مباحث حيض , استحاضه و آدرس مسجد قبا مشهد غير آنان‌را تتبع كند برايش روشـن مى خواهد شد كه اصحاب قائل به شرعيت رفتن زنان به مسجد می باشند.
بنابراين , شایسته میباشد راجع‌به اين زمینه اعتنا خواهد شد)). شهيد ثانى در لمعه آورده میباشد : ((والافـضـل الـمـسـجد لغيرالمراءة وی مسلما بناء على اطلاق المسجد على بيتها بالنسبة اليها... و مـسجد المراءة بيتها بمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اوبمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد في الفضيلة فلا تفتقر الى طلبهابالخروج )). ((67)) ((بـهـتـر آن اسـت كـه رفـتن به مسجد براى غير زنان میباشد يا اين كه بگوييم : منزل به طورمطلق ((مـسـجـد)) زن اسـت .
و معناى اين كه مسجد زن , منزل وی میباشد اين میباشد كه نماز درخانه اش از رفـتـن وی بـه مـسـجد رفیعتر میباشد يا به اين مضمون‌ كه اقامه نماز در منزل در فضيلت ,مثل مسجد میباشد ونيازى به رفتن وی به مسجد نيست )). مرحوم سيد محمد كاظم طباطبائى (قدس ) در كتاب عروة الوثقى آورده میباشد : ((صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها في المسجد)). ((68)) ((نماز زن در منزل عالی از نماز وی در مسجد میباشد )). حضرت امام خمينى (قدس ) در تحريرالوسيله آورده میباشد : ((والافضل للنساء الصلاة في بيوتهن , والافضل بيت المخدوع )). ((69)) ((براى زن ها نماز تلاوت در منزل بلكه در صندوق منزل و اطاق عقب بهتراست )).