باورهای زیدیان
درنگ امامت
مهمترین خصوصیت امام از حیث زیدیان قیام مسلحانه و علنی علیه ستمگران میباشد. به باور زیدیه فقط امامت سه امام یعنی امامان علی، حسن و حسین علیهم السلام از سوی نبی(ص) انتخاب و ابلاغ مسجد قبا مشهد گردیده بود
و پس از وی امامت از آن شخصی از فزرندان حضرت فاطمه (س) میباشد که به جهاد علنی و قیام علیه ستمگران بپردازد. بر پایه ی این نظریه امامت بقیه امامان شیعه که به قیام علنی نپرداختند، مقبول زیدیان وجود ندارد و در ازای کسانی از نسل فاطمه(س) که آدرس مسجد قبا مشهد قیام کردند
امامان زیدی به شمار میروند مانند زید بن علی، یحیی بن زید، محمد بن عبدالله بن حسن (نفس زکیه)، ابراهیم بن عبدالله و شهید فخ.[۲۵] در عین اکنون در برخی از متنها قدیمی و منابع زیدیه به امامت امام سجاد(ع) بعداز امام حسین (ع) تصریح شدهاست.[۲۶] بعضا از محققان امامت امام سجاد را آیتم واقعه عالمان قبل زیدیه رزرو مسجد قبا مشهد میدانند.[۲۷]
از سایر وضعیت امام این میباشد که فقید، بازهد، شجاع و سخی باشد.[۲۸] زیدیان در عدم تایید صلاحیت قیام دو امام در حین و مرزو بوم واحد رخداد حیث دارا هستند ولی در صورتیکهکه دو امام در دو نقطه به دور از یکدیگر باشند اختلاف حیث داراهستند بعضا آن را روا دانسته و تودهای دیگر آن را رد شماره تلفن مسجد قبا مشهد مینمایند.[۲۹][۳۰]
زید، امامت مفضول با وجود فاضل را روا میشمرد. این اعتقاد و باور تا فرصت ناصر اطروش در زیدیه اساس داشت و بعداز آن زیدیان از این اعتقاد و باور برگشتند. در نگاه زیدیه عصمت و طهارت شرط امامت وجود ندارد. آنان به اصل مهدویت معتقدند ولی تطابق مصداق آن در امام دوازدهم شیعهها را نمیپذیرند.[۳۱]
باورهای دینی
از کهنترین کتابهای زیدیه در فقه، کتاب مسند زید بن علی میباشد که به آن آحاد الفقهی والحدیثی یا این که کل الفقهی الکبیر نیز گفته میگردد[۳۲]. ذکر «حی علی نه العمل» در اذان[۳۳]، مجوز مسح علی الخفین، قائل نبودن به متعه و تایید صلاحیت میل کردن ذبح اهل کتاب از مُعتقَدات شرعی زیدیه میباشد. آنها دستور به مشهور و نهی از منکر را واجب میدانند. ائمه زیدیه در راستای احیای این اصل علیه دستگاه ظلم قیام کرده و کشته میشدند. بعضا از زیدیه در استنباط احکام فقاهتی، مانند ابوحنیفه دریافت به قیاس مینمایند. این فرقه، شالوده آراء فقهی را بر اجماع علمای امت اسلام میدانند.[۳۴]
باورهای کلامی
پندار کلامی زیدیه بسیار مشابه تاملهای معتزله میباشد.[۳۵] زیدیه در دعوا حسن و قبح، به مذهب معتزلی تمایل دارا هستند. شهرستانی انگیزه این تمایل را شاگردی زید نزد واصل بن عطا که سرسلسله معتزله بود، می داند. آنها به بداء و رجعت قائل نیستند و تقیه را روا نمیدانند.[۳۶]
زیدیان به اصل منزلة میان المنزلتین قائلند. مطابق این اصل آن ها مرتکب کبیره را خیر کافر میباشد و خیر مسلمان بلکه گناهکار میباشد. «آنها بی دینی را به دو گونۀ بی دینی جحود و شرک نعمت میدانند و معتقدند هرکس گناه کبیرهای اعمال دهد و این عمل از باب حلال درک کردن آن حرام باشد کافر و مرتد میباشد، و هرکس کبیرهای را خیر تحت عنوان مخالفت و حلال شمردن بلکه به تحریک هوسهای درونی اعمال دهد گناه کار و گناه کار میباشد و در صورتیکه توبه نکرده بمیرد اهل جهنم نیز می باشد.”[۳۷] اشعری در صفحه های ۷۰ الی ۷۵ مقالهها الاسلامیین به ذکر اختلافات عقیدتی خویشِ زیدیان، پرداخته میباشد.
باورهای زیدیان
درنگ امامت
مهمترین خصوصیت امام از حیث زیدیان قیام مسلحانه و علنی علیه ستمگران میباشد. به باور زیدیه فقط امامت سه امام یعنی امامان علی، حسن و حسین علیهم السلام از سوی نبی(ص) انتخاب و ابلاغ مسجد قبا مشهد گردیده بود
و پس از وی امامت از آن شخصی از فزرندان حضرت فاطمه (س) میباشد که به جهاد علنی و قیام علیه ستمگران بپردازد. بر پایه ی این نظریه امامت بقیه امامان شیعه که به قیام علنی نپرداختند، مقبول زیدیان وجود ندارد و در ازای کسانی از نسل فاطمه(س) که آدرس مسجد قبا مشهد قیام کردند
امامان زیدی به شمار میروند مانند زید بن علی، یحیی بن زید، محمد بن عبدالله بن حسن (نفس زکیه)، ابراهیم بن عبدالله و شهید فخ.[۲۵] در عین اکنون در برخی از متنها قدیمی و منابع زیدیه به امامت امام سجاد(ع) بعداز امام حسین (ع) تصریح شدهاست.[۲۶] بعضا از محققان امامت امام سجاد را آیتم واقعه عالمان قبل زیدیه رزرو مسجد قبا مشهد میدانند.[۲۷]
از سایر وضعیت امام این میباشد که فقید، بازهد، شجاع و سخی باشد.[۲۸] زیدیان در عدم تایید صلاحیت قیام دو امام در حین و مرزو بوم واحد رخداد حیث دارا هستند ولی در صورتیکهکه دو امام در دو نقطه به دور از یکدیگر باشند اختلاف حیث داراهستند بعضا آن را روا دانسته و تودهای دیگر آن را رد شماره تلفن مسجد قبا مشهد مینمایند.[۲۹][۳۰]
زید، امامت مفضول با وجود فاضل را روا میشمرد. این اعتقاد و باور تا فرصت ناصر اطروش در زیدیه اساس داشت و بعداز آن زیدیان از این اعتقاد و باور برگشتند. در نگاه زیدیه عصمت و طهارت شرط امامت وجود ندارد. آنان به اصل مهدویت معتقدند ولی تطابق مصداق آن در امام دوازدهم شیعهها را نمیپذیرند.[۳۱]
باورهای دینی
از کهنترین کتابهای زیدیه در فقه، کتاب مسند زید بن علی میباشد که به آن آحاد الفقهی والحدیثی یا این که کل الفقهی الکبیر نیز گفته میگردد[۳۲]. ذکر «حی علی نه العمل» در اذان[۳۳]، مجوز مسح علی الخفین، قائل نبودن به متعه و تایید صلاحیت میل کردن ذبح اهل کتاب از مُعتقَدات شرعی زیدیه میباشد. آنها دستور به مشهور و نهی از منکر را واجب میدانند. ائمه زیدیه در راستای احیای این اصل علیه دستگاه ظلم قیام کرده و کشته میشدند. بعضا از زیدیه در استنباط احکام فقاهتی، مانند ابوحنیفه دریافت به قیاس مینمایند. این فرقه، شالوده آراء فقهی را بر اجماع علمای امت اسلام میدانند.[۳۴]
باورهای کلامی
پندار کلامی زیدیه بسیار مشابه تاملهای معتزله میباشد.[۳۵] زیدیه در دعوا حسن و قبح، به مذهب معتزلی تمایل دارا هستند. شهرستانی انگیزه این تمایل را شاگردی زید نزد واصل بن عطا که سرسلسله معتزله بود، می داند. آنها به بداء و رجعت قائل نیستند و تقیه را روا نمیدانند.[۳۶]
زیدیان به اصل منزلة میان المنزلتین قائلند. مطابق این اصل آن ها مرتکب کبیره را خیر کافر میباشد و خیر مسلمان بلکه گناهکار میباشد. «آنها بی دینی را به دو گونۀ بی دینی جحود و شرک نعمت میدانند و معتقدند هرکس گناه کبیرهای اعمال دهد و این عمل از باب حلال درک کردن آن حرام باشد کافر و مرتد میباشد، و هرکس کبیرهای را خیر تحت عنوان مخالفت و حلال شمردن بلکه به تحریک هوسهای درونی اعمال دهد گناه کار و گناه کار میباشد و در صورتیکه توبه نکرده بمیرد اهل جهنم نیز می باشد.”[۳۷] اشعری در صفحه های ۷۰ الی ۷۵ مقالهها الاسلامیین به ذکر اختلافات عقیدتی خویشِ زیدیان، پرداخته میباشد.

آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه