انتقادات
با اینکه بیان شده وات در رسیدگی و آثارش انصاف را رعایت کرده، البته بعضا از آثارش آیتم عیب گیری اندیشمندان و دانشمندان مسلمان قرار گرفته میباشد.[۵۲] ازجمله ابوالحسن شعرانی، تعلیقاتی مسجد قبا مشهد بر کتاب
«محمد، نبی و سیاستمدار»، سید جعفر شهیدی تعلیقاتی بر کتاب «فلسفه و حرف اسلامی» و سید محمد ثقفی نیز نقدی بر کتابهای «محمد در مکه» و «محمد در مدینه» نگاشتهاند.[۵۳] سید مصطفی حسینی طباطبایی در کتاب «انتقاد اثرها خاورشناسان» و محسن الویری در کتاب «مطالعات آدرس مسجد قبا مشهد اسلامی در غرب»
بعضا بینشهای وات در امر فرستاده(ص) و وحی و عمادالدین خلیل در کتاب «مناهج المستشرقین» و «المستشرقون و السیرة النبویة» و محمد مُهار علی در کتاب «سیرة النبی و مستشرقان» نیز بعضا درنگهای وات درباره سیره فرستاده(ص) را رسیدگی رزرو مسجد قبا مشهد و عیب گیری کردهاند.[۵۴]
آورده شده گرچه وات، مداد معتدل و منصفی داراست؛ ولی از منظر مسیحیت و خاستگاه غربی به قضاوت درباره اسلام پرداخته میباشد و همین دستور، سرچشمه استنباطها و طریقههای غلط وی درباره اسلام شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۵۵]
طریقهها
بعضا از طریقههای خاص مونتگومری وات درباره اسلام و قرآن و رسول(ص) از این قرار میباشد:
کتاب محمد نبی و سیاستمدار با ترجمه عربی
وات قرآن را صحبت پروردگار، وحی الهی و از جانب معبود میداند؛ اما این نظر را دارد که مسلمانها می بایست درینباره به فهمی تازه دست یابند.[۵۶] از نگاه وی، قرآن و کتاب مقدس دربردارنده امرها خداوند میباشند؛ اما دستوراتی که برای دولت ها و عموم فرصت خودشان معتبرند. در حالتیکه بپذیریم که دولت ها در درحال حاضر تغییرو تحول و تحولند، دراینحالت برخی از این اوامر، در تمامی جا و همگی فرصتها معتبرند؛ البته برخی دیگر در جامعه ها فعلی اعتبار و کاربرد ندارند.[۵۷]
وات میگوید قرآن وحیای میباشد که در برهه زمانی بیشتراز بیست سال توسعه و گسترش یافت و در زمان آن، محمد(ص) از یک مصلح مذهبی ناشناس در زادگاهش مکه، به حکمران مذهبی و سیاسی مدینه و بعد پیامبری در سراسر شبهجزیره ایالات متحده عربی و ابعاد در سراسر دنیا تبدیل شد.[۵۸]
وات در کتاب «محمد، رسول و دولتمرد» از وحی تحت عنوان «تخیل ایده پرداز» حرف گفته میباشد.[۵۹] وی براین اعتقادوباور میباشد که پیامبران ازجمله حضرت محمد دارنده تخیل خلق کننده بودند. ایدههایی که از تخیل ایده پرداز به دست میایند، معمولا صحیحاند؛ البته تبدیل تخیل ایده پرداز به یک منبع حقیقی وواقعی و حقیقی وواقعی، اغراق و خطا میباشد.[۶۰] وات در جواب بهاین سؤال که آیا محمد(ص) رسول بود، مینویسد وی مردی با تخیل ایده پرداز بود که ایدههایی مربوط به سؤالات بنیادین آدمها ساخت می کرد که خیر فقط در بعدازظهر خویش بلکه برای قرنهای آجل نیز جذابیت بزرگای داشت؛ ولی کلیه ایدههای وی درست عدم وجود.[۶۱]
کتاب محمد در مکه با ترجمه عربی
وات این نظر را دارد که بسط و رویش اسلام وام دار سه خصوصیت حضرت محمد(ص) بود: یکم: موهبت و شایستگی محمد(ص) تحت عنوان نبی و غیبگو؛ دوم: حکمت و کوچک وی تحت عنوان یک دولتمرد؛ سوم: مهارت و دوراندیشی وی تحت عنوان یک مدیریت و حکمت و خردورزیاش در گزینش کارگزاران. به لحاظ وی، درصورتی که استعدادهای وی تحت عنوان رسول، دولتمرد و رئیس و در کنار کلیه اینها تکیه به معبود و یقین راسخ به اینکه وی رسول خداست، خلا، اسلام تا این حد رویش و توسعه پیدا نمیکرد.[۶۲]
وات مشاجره امیبودن و درسنخواندن فرستاده اسلام(ص) را انکار کرده و این نظر را دارد که نمیاقتدار به عهده گرفت که بازرگان جوانی مانند محمد(ص) درس نخوانده باشد.[۶۳]
وات با تأکید بر توحید در اسلام، در آموزۀ تثلیث و تجسد پروردگار در سه اُقْنوم (بابا، پسر و روحالقدس) شک کرده و بر این اعتقادوباور میباشد که اسلام قادر است درباره یکتایی معبود به مسیحیت یاری دهد تا تعبیروتفسیر بهتری از آن ارائه گردد. او با مراعات صفات و اسمای مختلف پروردگار در اسلام، می گوید تثلیث را میاقتدار به نقشهای متعدد پروردگار تعبیر و تفسیر کرد.[۶۴]
از لحاظ وات، اسلام در هنگامی ظهور کرد که موقعیت زنان وحشتناک بود. آن ها حقی بر گنج و میزان دارایی خویش نداشتند و خودشان نیز جزء بودجههای مرد به اکانت میآمدند. چنانچه مردی میمرد، همگی چیز به پسرانش می سید. محمد(ص) تاحد بسیار متعددی وضع و اوضاع را بهبود داد. وی حقِ مالکیت، ارث، یادگرفتن و جدایی را نهاد بنیان و از زنان مراقبت کرد.[۶۵] به اطمینان وی، اکثری از غربیها درباره نگرش اسلام نسبت به زنان خطا مینمایند؛ چون آنها مفاد کم و نصیب کوچکی از دنیا اسلام را ملاک قضاوت خویش قرار می دهند.[۶۶]
انتقادات
با اینکه بیان شده وات در رسیدگی و آثارش انصاف را رعایت کرده، البته بعضا از آثارش آیتم عیب گیری اندیشمندان و دانشمندان مسلمان قرار گرفته میباشد.[۵۲] ازجمله ابوالحسن شعرانی، تعلیقاتی مسجد قبا مشهد بر کتاب
«محمد، نبی و سیاستمدار»، سید جعفر شهیدی تعلیقاتی بر کتاب «فلسفه و حرف اسلامی» و سید محمد ثقفی نیز نقدی بر کتابهای «محمد در مکه» و «محمد در مدینه» نگاشتهاند.[۵۳] سید مصطفی حسینی طباطبایی در کتاب «انتقاد اثرها خاورشناسان» و محسن الویری در کتاب «مطالعات آدرس مسجد قبا مشهد اسلامی در غرب»
بعضا بینشهای وات در امر فرستاده(ص) و وحی و عمادالدین خلیل در کتاب «مناهج المستشرقین» و «المستشرقون و السیرة النبویة» و محمد مُهار علی در کتاب «سیرة النبی و مستشرقان» نیز بعضا درنگهای وات درباره سیره فرستاده(ص) را رسیدگی رزرو مسجد قبا مشهد و عیب گیری کردهاند.[۵۴]
آورده شده گرچه وات، مداد معتدل و منصفی داراست؛ ولی از منظر مسیحیت و خاستگاه غربی به قضاوت درباره اسلام پرداخته میباشد و همین دستور، سرچشمه استنباطها و طریقههای غلط وی درباره اسلام شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۵۵]
طریقهها
بعضا از طریقههای خاص مونتگومری وات درباره اسلام و قرآن و رسول(ص) از این قرار میباشد:
کتاب محمد نبی و سیاستمدار با ترجمه عربی
وات قرآن را صحبت پروردگار، وحی الهی و از جانب معبود میداند؛ اما این نظر را دارد که مسلمانها می بایست درینباره به فهمی تازه دست یابند.[۵۶] از نگاه وی، قرآن و کتاب مقدس دربردارنده امرها خداوند میباشند؛ اما دستوراتی که برای دولت ها و عموم فرصت خودشان معتبرند. در حالتیکه بپذیریم که دولت ها در درحال حاضر تغییرو تحول و تحولند، دراینحالت برخی از این اوامر، در تمامی جا و همگی فرصتها معتبرند؛ البته برخی دیگر در جامعه ها فعلی اعتبار و کاربرد ندارند.[۵۷]
وات میگوید قرآن وحیای میباشد که در برهه زمانی بیشتراز بیست سال توسعه و گسترش یافت و در زمان آن، محمد(ص) از یک مصلح مذهبی ناشناس در زادگاهش مکه، به حکمران مذهبی و سیاسی مدینه و بعد پیامبری در سراسر شبهجزیره ایالات متحده عربی و ابعاد در سراسر دنیا تبدیل شد.[۵۸]
وات در کتاب «محمد، رسول و دولتمرد» از وحی تحت عنوان «تخیل ایده پرداز» حرف گفته میباشد.[۵۹] وی براین اعتقادوباور میباشد که پیامبران ازجمله حضرت محمد دارنده تخیل خلق کننده بودند. ایدههایی که از تخیل ایده پرداز به دست میایند، معمولا صحیحاند؛ البته تبدیل تخیل ایده پرداز به یک منبع حقیقی وواقعی و حقیقی وواقعی، اغراق و خطا میباشد.[۶۰] وات در جواب بهاین سؤال که آیا محمد(ص) رسول بود، مینویسد وی مردی با تخیل ایده پرداز بود که ایدههایی مربوط به سؤالات بنیادین آدمها ساخت می کرد که خیر فقط در بعدازظهر خویش بلکه برای قرنهای آجل نیز جذابیت بزرگای داشت؛ ولی کلیه ایدههای وی درست عدم وجود.[۶۱]
کتاب محمد در مکه با ترجمه عربی
وات این نظر را دارد که بسط و رویش اسلام وام دار سه خصوصیت حضرت محمد(ص) بود: یکم: موهبت و شایستگی محمد(ص) تحت عنوان نبی و غیبگو؛ دوم: حکمت و کوچک وی تحت عنوان یک دولتمرد؛ سوم: مهارت و دوراندیشی وی تحت عنوان یک مدیریت و حکمت و خردورزیاش در گزینش کارگزاران. به لحاظ وی، درصورتی که استعدادهای وی تحت عنوان رسول، دولتمرد و رئیس و در کنار کلیه اینها تکیه به معبود و یقین راسخ به اینکه وی رسول خداست، خلا، اسلام تا این حد رویش و توسعه پیدا نمیکرد.[۶۲]
وات مشاجره امیبودن و درسنخواندن فرستاده اسلام(ص) را انکار کرده و این نظر را دارد که نمیاقتدار به عهده گرفت که بازرگان جوانی مانند محمد(ص) درس نخوانده باشد.[۶۳]
وات با تأکید بر توحید در اسلام، در آموزۀ تثلیث و تجسد پروردگار در سه اُقْنوم (بابا، پسر و روحالقدس) شک کرده و بر این اعتقادوباور میباشد که اسلام قادر است درباره یکتایی معبود به مسیحیت یاری دهد تا تعبیروتفسیر بهتری از آن ارائه گردد. او با مراعات صفات و اسمای مختلف پروردگار در اسلام، می گوید تثلیث را میاقتدار به نقشهای متعدد پروردگار تعبیر و تفسیر کرد.[۶۴]
از لحاظ وات، اسلام در هنگامی ظهور کرد که موقعیت زنان وحشتناک بود. آن ها حقی بر گنج و میزان دارایی خویش نداشتند و خودشان نیز جزء بودجههای مرد به اکانت میآمدند. چنانچه مردی میمرد، همگی چیز به پسرانش می سید. محمد(ص) تاحد بسیار متعددی وضع و اوضاع را بهبود داد. وی حقِ مالکیت، ارث، یادگرفتن و جدایی را نهاد بنیان و از زنان مراقبت کرد.[۶۵] به اطمینان وی، اکثری از غربیها درباره نگرش اسلام نسبت به زنان خطا مینمایند؛ چون آنها مفاد کم و نصیب کوچکی از دنیا اسلام را ملاک قضاوت خویش قرار می دهند.[۶۶]

آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه