حطیم
نوشتهعلمیٔ مهم: حطیم
حد فاصل در بین رکن حجرالاسود و درِ کعبه را حطیم گویند و در احادیث آمده که شایسته ترین جای در مسجد الحرام میباشد.[۳۷] ادله اسمگذاری آن به حطیم این میباشد که عموم در آن توده میشوند و به یکدیگر فشار مسجد قبا مشهد می آورند.[۳۸]
زمزم
دیرین ترین تصویر از چاه زمزم
نوشتهیعلمیٔ مهم: زمزم
چاه آبیرنگ در بخش شرقی مسجدالحرام میباشد که آن را بئر زمزم، چاه اسماعیل، حفیرة عبدالمطلب، شفاء سُقم، عافیه، مَیمونه، طُعم، بَرکة و بَرّة میخوانند. چاه در اطراف جایگاه ابراهیم و نزدیک به هجده متری کعبه و در آدرس مسجد قبا مشهد زیرزمین جایدارد.
مستجار
در قبلی کعبه دو درب داشته میباشد. یکی از در دیوار شرقی در اطراف رکن حجر الاسود که امروزه نیز وجود دارااست، دومین درب در دیوار غربی در اطراف رکن یمانی و مقابل در شرقی بوده که در نوسازی قریش این در بسته شد و امروزه مکان آن روی دیوار کعبه معلوم میباشد. به محل در غربی مستجار گفته می شود.[مستلزم منبع] لمس کردن کعبه درین حوزه و دعا در آن در به دور هفتم طواف مستحب رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۳۹]
ملتزم
ملتزم مسافت مستجار میباشد تا رکن یمانی مقابل حطیم. این محل را از آن روی ملتزم مینامند که زائران و حجگزاران در آنجا میایستند و به دیوار ملتزم گردیده، می چسبند و دعا شماره تلفن مسجد قبا مشهد میخوانند.[مستلزم منبع]
بنابر بعضی احادیث، فرستاده اکرم(ص) شکل و دستهای خویش را بر این بخش از دیوار میگذاشت. از آن حضرت نقل کردهاند که درین محل، دعای بندگان مستجاب میباشد. اعتراف به گناه و طلب بخشایش، از اجرا مستحب این محل میباشد.[۴۰]
درهای مسجدالحرام
مسجدالحرام بیشتراز شصت در دارااست. اسم سه در اساسی مسجد بابالعمره، بابالسلام و باب ملک عبدالعزیز میباشد.
اداره مسجد
این نصیب نوشتار خالی میباشد. شما می توانید با تایپ کردن به توسعه و گسترش آن امداد نمائید.
منابع مکتوب درباره مسجدالحرام
منابع تاریخی
اثرها مکتوب بخش اعظمی درباره مسجدالحرام نگاشته شدهاست. این اثرها بر دو گروهاند: بعضا اثر ها به طور بدون واسطه به قضیه مسجدالحرام پرداختهاند؛ البته بعضی دیگر به مناسبت پرداختن به شهر مکه، از مسجدالحرام نیز صحبت گفتهاند. قدیمترین تاثیر جان دار که به طور کامل مسجدالحرام را معرفی کرده، کتاب أخبار مکة و ما جاء فیها اینجانب الآثار[۴۱] نوشته ابوالولید ازرقی مرتبط با قرن سوم قمری[۴۲] و آنگاه خبرها مکة فی قدیم الدهر و حدیثه[۴۳]نوشته محمد بن اسحاق بن عباس فاکهی مکی از همین قرن میباشد.[۴۴]
برخی دیگر از منابع عبارتند از:
اشارة الترغیب و التشویق الی المساجد الثلاثة و الی البیت العقیق نوشته شمسالدین محمد بن اسحاق خوارزمی (درگذشتۀ ۸۲۷ق.).
العِقد الثَّمین، نوشته تقی الدین فاسی(درگذشتۀ ۸۳۲ق.) که از منابع بسیار اصلی در تاریخ مکه و مسجدالحرام میباشد.
تاریخ مکة و المسجد الحرام و المدینة المنورة و القبر الشریف نوشتۀ محمد بن محمد بن احمد بن الضیاء مالکی (درگذشتۀ ۸۸۵ق.).
سفرنامهها
درباره شهر مکه و مسجدالحرام مطالب اکثری را میاقتدار دربین سفرنامهها بازیافت. بیشتر این سفرنامهها، گزارش مسافرت حج میباشد که به مناسبت حج، مسجدالحرام را معرفی کردهاند. از مهم ترین و قدیمترین سفرنامههای حج که داده ها تاریخی ارزشمندی در خویش داراهستند، دو سفرنامه، تذکیر بالاخبار عن اتفاقات الامصار نوشته ابن جبیر(۵۴۰ -۶۱۴ق/ ۱۱۴۵-۱۲۱۷م) و تحفةالنظار از ابن بطوطه(م.۷۷۹ق. ۱۳۶۹م.) میباشد.
[مستلزم منبع] شیعهها اهل ایران نیز در سفرنامههای خویش، مطالب اکثری درباره مسجدالحرام نوشتهاند. از مهمترین اثر ها در این باره، سفرنامه ناصرخسرو(درگذشته ۴۸۱ ق. / ۱۰۸۸ م.)، سفرنامه فرهاد میرزا معتمدالدوله(درگذشتۀ ۱۳۰۵ قمری) و ادله الانام فی سبیل زیارة بیت الله الحرام و القدس الشریف و مدینة السلام نوشته حسام السلطنه(درگذشتۀ ۱۳۰۰ق.) میباشد.[مستلزم منبع]
پانویس
نک: راغب اصفهانی، ص۲۳۰.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
سوره انفال، آیه ۳۴.
صدوق، علل الشرایع، منشورات المكتبة الحيدرية ومطبعتها في النجف، ج۲، ص۳۹۸.
معجم المصطلحات والألفاظ الفقهية، محمود عبدالرحمان، ج۳، ص۲۷۹.
ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۶۱،۱۶۲.
نک: ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
ازرقی، خبر ها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۷۳.
رجوع نمایید به ازرقی، خبرها مکه، ۱۴۱۶ق،ج۲، ص۶۶؛ کلینی، الکافی،۱۴۰۷ق، ج۴، ص۲۱۰؛ حرّعاملی، وسائل الشیعه، الناشر مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث ـ قم، ج۱۳، ص۳۵۴ ۳۵۵.
نک:ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۴.
نک:ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۲.
برای شرح بیشتر نک: ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۵۵.
نک: ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۶۲.
ازرقی، خبر ها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۴.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۶.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۵۹.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
سباعی، ص۶۵؛ جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۴۳.
ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۷۷.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۲.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۶۹؛ ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۷۷،۱۷۸؛ سباعی، ۸۴ و ۸۵.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۳.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۳ و ۷۴.
sf سباعی، ص۱۵۸-۱۶۰؛ جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۴.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۷.
حطیم
نوشتهعلمیٔ مهم: حطیم
حد فاصل در بین رکن حجرالاسود و درِ کعبه را حطیم گویند و در احادیث آمده که شایسته ترین جای در مسجد الحرام میباشد.[۳۷] ادله اسمگذاری آن به حطیم این میباشد که عموم در آن توده میشوند و به یکدیگر فشار مسجد قبا مشهد می آورند.[۳۸]
زمزم
دیرین ترین تصویر از چاه زمزم
نوشتهیعلمیٔ مهم: زمزم
چاه آبیرنگ در بخش شرقی مسجدالحرام میباشد که آن را بئر زمزم، چاه اسماعیل، حفیرة عبدالمطلب، شفاء سُقم، عافیه، مَیمونه، طُعم، بَرکة و بَرّة میخوانند. چاه در اطراف جایگاه ابراهیم و نزدیک به هجده متری کعبه و در آدرس مسجد قبا مشهد زیرزمین جایدارد.
مستجار
در قبلی کعبه دو درب داشته میباشد. یکی از در دیوار شرقی در اطراف رکن حجر الاسود که امروزه نیز وجود دارااست، دومین درب در دیوار غربی در اطراف رکن یمانی و مقابل در شرقی بوده که در نوسازی قریش این در بسته شد و امروزه مکان آن روی دیوار کعبه معلوم میباشد. به محل در غربی مستجار گفته می شود.[مستلزم منبع] لمس کردن کعبه درین حوزه و دعا در آن در به دور هفتم طواف مستحب رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.[۳۹]
ملتزم
ملتزم مسافت مستجار میباشد تا رکن یمانی مقابل حطیم. این محل را از آن روی ملتزم مینامند که زائران و حجگزاران در آنجا میایستند و به دیوار ملتزم گردیده، می چسبند و دعا شماره تلفن مسجد قبا مشهد میخوانند.[مستلزم منبع]
بنابر بعضی احادیث، فرستاده اکرم(ص) شکل و دستهای خویش را بر این بخش از دیوار میگذاشت. از آن حضرت نقل کردهاند که درین محل، دعای بندگان مستجاب میباشد. اعتراف به گناه و طلب بخشایش، از اجرا مستحب این محل میباشد.[۴۰]
درهای مسجدالحرام
مسجدالحرام بیشتراز شصت در دارااست. اسم سه در اساسی مسجد بابالعمره، بابالسلام و باب ملک عبدالعزیز میباشد.
اداره مسجد
این نصیب نوشتار خالی میباشد. شما می توانید با تایپ کردن به توسعه و گسترش آن امداد نمائید.
منابع مکتوب درباره مسجدالحرام
منابع تاریخی
اثرها مکتوب بخش اعظمی درباره مسجدالحرام نگاشته شدهاست. این اثرها بر دو گروهاند: بعضا اثر ها به طور بدون واسطه به قضیه مسجدالحرام پرداختهاند؛ البته بعضی دیگر به مناسبت پرداختن به شهر مکه، از مسجدالحرام نیز صحبت گفتهاند. قدیمترین تاثیر جان دار که به طور کامل مسجدالحرام را معرفی کرده، کتاب أخبار مکة و ما جاء فیها اینجانب الآثار[۴۱] نوشته ابوالولید ازرقی مرتبط با قرن سوم قمری[۴۲] و آنگاه خبرها مکة فی قدیم الدهر و حدیثه[۴۳]نوشته محمد بن اسحاق بن عباس فاکهی مکی از همین قرن میباشد.[۴۴]
برخی دیگر از منابع عبارتند از:
اشارة الترغیب و التشویق الی المساجد الثلاثة و الی البیت العقیق نوشته شمسالدین محمد بن اسحاق خوارزمی (درگذشتۀ ۸۲۷ق.).
العِقد الثَّمین، نوشته تقی الدین فاسی(درگذشتۀ ۸۳۲ق.) که از منابع بسیار اصلی در تاریخ مکه و مسجدالحرام میباشد.
تاریخ مکة و المسجد الحرام و المدینة المنورة و القبر الشریف نوشتۀ محمد بن محمد بن احمد بن الضیاء مالکی (درگذشتۀ ۸۸۵ق.).
سفرنامهها
درباره شهر مکه و مسجدالحرام مطالب اکثری را میاقتدار دربین سفرنامهها بازیافت. بیشتر این سفرنامهها، گزارش مسافرت حج میباشد که به مناسبت حج، مسجدالحرام را معرفی کردهاند. از مهم ترین و قدیمترین سفرنامههای حج که داده ها تاریخی ارزشمندی در خویش داراهستند، دو سفرنامه، تذکیر بالاخبار عن اتفاقات الامصار نوشته ابن جبیر(۵۴۰ -۶۱۴ق/ ۱۱۴۵-۱۲۱۷م) و تحفةالنظار از ابن بطوطه(م.۷۷۹ق. ۱۳۶۹م.) میباشد.
[مستلزم منبع] شیعهها اهل ایران نیز در سفرنامههای خویش، مطالب اکثری درباره مسجدالحرام نوشتهاند. از مهمترین اثر ها در این باره، سفرنامه ناصرخسرو(درگذشته ۴۸۱ ق. / ۱۰۸۸ م.)، سفرنامه فرهاد میرزا معتمدالدوله(درگذشتۀ ۱۳۰۵ قمری) و ادله الانام فی سبیل زیارة بیت الله الحرام و القدس الشریف و مدینة السلام نوشته حسام السلطنه(درگذشتۀ ۱۳۰۰ق.) میباشد.[مستلزم منبع]
پانویس
نک: راغب اصفهانی، ص۲۳۰.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
سوره انفال، آیه ۳۴.
صدوق، علل الشرایع، منشورات المكتبة الحيدرية ومطبعتها في النجف، ج۲، ص۳۹۸.
معجم المصطلحات والألفاظ الفقهية، محمود عبدالرحمان، ج۳، ص۲۷۹.
ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۶۱،۱۶۲.
نک: ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
ازرقی، خبر ها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۷۳.
رجوع نمایید به ازرقی، خبرها مکه، ۱۴۱۶ق،ج۲، ص۶۶؛ کلینی، الکافی،۱۴۰۷ق، ج۴، ص۲۱۰؛ حرّعاملی، وسائل الشیعه، الناشر مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث ـ قم، ج۱۳، ص۳۵۴ ۳۵۵.
نک:ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۴.
نک:ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۲.
برای شرح بیشتر نک: ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۵۵.
نک: ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۶۲.
ازرقی، خبر ها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۴.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳۶.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۵۹.
ابن ضیاء، تاریخ مکه، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۳.
سباعی، ص۶۵؛ جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۴۳.
ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۷۷.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۲.
ازرقی، خبرها مکة، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۶۹؛ ابن ظهیره، الجامع اللطیف فی فضل و ادب مکة، ۱۴۲۳ق، ص۱۷۷،۱۷۸؛ سباعی، ۸۴ و ۸۵.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۳.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۳ و ۷۴.
sf سباعی، ص۱۵۸-۱۶۰؛ جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۴.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۶.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ص۷۷.
آدرس مسجد قبا مشهد؛ مسیر دسترسی، موقعیت مکانی و نکات مهم قبل از مراجعه