بهترین مرجع مسجد قبا در مشهد

جَجمع (زنده در ۵۰ق) دختر اشعث بن قیس کندی و همسر امام حسن مجتبی(ع) میباشد که به تحریک معاویة بن ابی‌سفیان، امام حسن(ع) را مسموم کرد و به شهید شدن رساند. وی از امام حسن(ع) صاحب و مالک فرزندی مسجد قبا مشهد نشد.

سازه به نقل از منابع تاریخی، جعده با نیرنگ پدرش به وصلت امام حسن(ع) درآمد. وی در قبال کادو مالی و وعده تزویج با یزید بن معاویه از سوی معاویه امام حسن(ع) را مسموم کرد، البته معاویه به وعده خویش وفا نکرد و وی بعد از شهید شدن امام حسن(ع) به تزویج یعقوب بن طلحه بن عبیدالله آدرس مسجد قبا مشهد درآمد.

اسم و نسب
جعده از قوم اشعث و خویشاوندان کِنده بود: پدرش اشعث بن قیس کندی از صورت‌های دارای اسم و رسم صدر اسلام و مادرش ام فروه، خواهر ابوبکر بوده میباشد.[۱] از امام راستگو(ع) بیان شده که اشعث بن قیس در قتل امیرالمؤمنین(ع) سهم دار میباشد و دخترش جعده، حسن بن علی(ع) را مسموم کرد و محمد پسر اشعث نیز در شهیدشدن حسین بن علی(ع) کمپانی رزرو مسجد قبا مشهد داشت.[۲]

در منابع، از به دنیا آمدن جعده سخنی به در بین نیامده میباشد. به گفته ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین، اسم های سکینه، شعثاء و عایشه را نیز برای وی نقل کرده‌اند البته اسم صحیحش جعده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۳]

تزویج با امام حسن(ع)
جعده، همسر حسن بن علی امام دوم شیعه ها بود، به نقل از احمد بن یحیی بلاذری، تاریخ‌نگار قرن دوم قمری، وی با نیرنگ اشعث به تزویج امام حسن درآمد: چراکه امام علی(ع)، از اشعث منظور بود که دختر سعید بن قیس را برای امام حسن(ع) خواستگاری نماید، البته اشعث او‌را برای پسر خویش خواستگاری کرد و دختر خویش جعده را برای وصلت با امام حسن توصیه اعطا کرد.[۴] هرچند در برخی منابع آمده که امام علی خویش از ام عمران دختر سعید بن قیس برای امام حسن خواستگاری کرده بود، سعید با اشعث مشاوره کرد، اشعث او‌را پشیمان کرد و دخترش را به عقد پسر خویش درآورد.[۵]

از احادیث تاریخی برمی‌آید که تزویج امام حسن مجتبی(ع) با جعده در طی حکومت امام علی(ع) و دربین سال‌های ۳۶ تا ۴۰ق در کوفه بوده میباشد؛ به این دلیل‌که اشعث هنگام سخن با امام علی(ع) درباره این تزویج، وی را «امیرالمؤمنین» خطاب نموده است.[۶] علاوه بر آن، اشعث در طی عثمان، حکم دهنده آذربایجان بود و بعداز نبرد جمل به کوفه آمد.[۷] در منابع تاریخی، فرزندی برای جعده از امام حسن بیان نشده میباشد. روضه خوان اثرگذار ۱۵ فرزند برای امام حسن(ع) اسم می برد که اسم مامان هیچ کدام از آنان جعده وجود ندارد.[۸]

مسموم کردن امام حسن(ع)
سازه بر منابع تاریخی، جعده امام حسن(ع) را مسموم کرد و بر تاثیر همین مسمومیت به شهیدشدن رسید.[۹] به گفته روضه خوان موثر، معاویه بعداز آنکه تصمیم گرفت برای ولایتعهدی پسرش یزید بیعت بگیرد، صد هزار درهم برای جعده ارسال کرد و به وی وعده اعطا کرد که در عوض مسموم کردن شوهرش، اورا به تزویج یزید درخواهد آورد.[۱۰] هرچند از بعضا منابع اورده شده که جعده به باعث کینه‌ای که از امام حسن(ع) داشت اورا مسموم کرد.[۱۱] البته مادلونگ اسلام‌شناس آلمانی(زاده ۱۳۰۹ش) اعتقاد دارد عملکرد معاویه برای ولایتعهدی یزید، احادیث مسموم شدن امام حسن به تحریک معاویه و به دست جعده را پذیرش می‌نماید.[۱۲]

بنابر روایتی که قطب راوندی نقل کرده، امام حسن(ع) بعد از نوشیدن شربت مسموم، جعده را لعن و نفرین کرد.[۱۳] همینطور قیس بن عمرو بن صاحب پر اسم و رسم به نجاشی از شاعران شیعی در ملامت جعده، قصیده‌ای را سروده میباشد.[۱۴] فرزندانش را «بنی مُسِمّة الازواج؛ فرزندان زنی که شوهرانش را مسموم می‌نماید»، می‌خواندند.[۱۵] براساس گزارش روضه خوان اثر گذار در راهنمایی هنگامی که لحظه شهید شدن امام حسن (ع) نزديک شد، آن حضرت برادرش حسين بن علی (ع) را طلب کرد و به وی اذعان کرد:اى اخوی! به زودى از تو غیر وابسته می‌‏نحس و به ديدار معبود خویش، نائل می‌‏گردم. منرا مسموم کرده‌اند و امروز پاره جگرم بین تشت به‌زمین‌خورد؛ می دانم چه کسى به اینجانب سم داده میباشد...اینجانب در پيشگاه پروردگار با وى دشمنى خواهم کرد؛ اما قسم به حقى که بر تو دارم از تو می خواهم سخنی در این زمینه نگویی ( اين پيشامد و مرتکب آن را تعقيب نکن) و معطل قضای الهی درباره اینجانب باش. [۱۶]

تزویج‌های دیگر
به گفته ابوالفرج اصفهانی، معاویه به وعده خویش شغل نکرد و به وصلت جعده با یزید رضایت نداد.[۱۷] وی می‌اظهار‌کرد:

میترسم آنچه را در مسموم کردن فرزند نبی پروردگار(ص) جایز داشتی درباره فرزندم ایفا دهی.[۱۸]
به نقل از منابع تاریخی، جعده بعداز شهید شدن امام مجتبی(ع) با یعقوب بن طلحه بن عبیدالله تزویج کرد.[۱۹] و برای وی سه پسر به اسم‌های اسماعیل، اسحاق و ابوبکر به جهان آورد که اسماعیل و اسحاق به هنگام حیات بابا از جهان رفتند.[۲۰] یعقوب بن طلحه در حادثه حره در سال ۶۳ق کشته شد.[۲۱] جعده بعداز وی با عباس فرزند بلندمرتبه عبدالله بن عباس تزویج کرد و برای وی پسری به اسم محمد و دختری به اسم قریبه به عالم آورد که از این دو نسلی باقی نماند.[۲۲]

جَجمع (زنده در ۵۰ق) دختر اشعث بن قیس کندی و همسر امام حسن مجتبی(ع) میباشد که به تحریک معاویة بن ابی‌سفیان، امام حسن(ع) را مسموم کرد و به شهید شدن رساند. وی از امام حسن(ع) صاحب و مالک فرزندی مسجد قبا مشهد نشد.

سازه به نقل از منابع تاریخی، جعده با نیرنگ پدرش به وصلت امام حسن(ع) درآمد. وی در قبال کادو مالی و وعده تزویج با یزید بن معاویه از سوی معاویه امام حسن(ع) را مسموم کرد، البته معاویه به وعده خویش وفا نکرد و وی بعد از شهید شدن امام حسن(ع) به تزویج یعقوب بن طلحه بن عبیدالله آدرس مسجد قبا مشهد درآمد.

اسم و نسب
جعده از قوم اشعث و خویشاوندان کِنده بود: پدرش اشعث بن قیس کندی از صورت‌های دارای اسم و رسم صدر اسلام و مادرش ام فروه، خواهر ابوبکر بوده میباشد.[۱] از امام راستگو(ع) بیان شده که اشعث بن قیس در قتل امیرالمؤمنین(ع) سهم دار میباشد و دخترش جعده، حسن بن علی(ع) را مسموم کرد و محمد پسر اشعث نیز در شهیدشدن حسین بن علی(ع) کمپانی رزرو مسجد قبا مشهد داشت.[۲]

در منابع، از به دنیا آمدن جعده سخنی به در بین نیامده میباشد. به گفته ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین، اسم های سکینه، شعثاء و عایشه را نیز برای وی نقل کرده‌اند البته اسم صحیحش جعده شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.[۳]

تزویج با امام حسن(ع)
جعده، همسر حسن بن علی امام دوم شیعه ها بود، به نقل از احمد بن یحیی بلاذری، تاریخ‌نگار قرن دوم قمری، وی با نیرنگ اشعث به تزویج امام حسن درآمد: چراکه امام علی(ع)، از اشعث منظور بود که دختر سعید بن قیس را برای امام حسن(ع) خواستگاری نماید، البته اشعث او‌را برای پسر خویش خواستگاری کرد و دختر خویش جعده را برای وصلت با امام حسن توصیه اعطا کرد.[۴] هرچند در برخی منابع آمده که امام علی خویش از ام عمران دختر سعید بن قیس برای امام حسن خواستگاری کرده بود، سعید با اشعث مشاوره کرد، اشعث او‌را پشیمان کرد و دخترش را به عقد پسر خویش درآورد.[۵]

از احادیث تاریخی برمی‌آید که تزویج امام حسن مجتبی(ع) با جعده در طی حکومت امام علی(ع) و دربین سال‌های ۳۶ تا ۴۰ق در کوفه بوده میباشد؛ به این دلیل‌که اشعث هنگام سخن با امام علی(ع) درباره این تزویج، وی را «امیرالمؤمنین» خطاب نموده است.[۶] علاوه بر آن، اشعث در طی عثمان، حکم دهنده آذربایجان بود و بعداز نبرد جمل به کوفه آمد.[۷] در منابع تاریخی، فرزندی برای جعده از امام حسن بیان نشده میباشد. روضه خوان اثرگذار ۱۵ فرزند برای امام حسن(ع) اسم می برد که اسم مامان هیچ کدام از آنان جعده وجود ندارد.[۸]

مسموم کردن امام حسن(ع)
سازه بر منابع تاریخی، جعده امام حسن(ع) را مسموم کرد و بر تاثیر همین مسمومیت به شهیدشدن رسید.[۹] به گفته روضه خوان موثر، معاویه بعداز آنکه تصمیم گرفت برای ولایتعهدی پسرش یزید بیعت بگیرد، صد هزار درهم برای جعده ارسال کرد و به وی وعده اعطا کرد که در عوض مسموم کردن شوهرش، اورا به تزویج یزید درخواهد آورد.[۱۰] هرچند از بعضا منابع اورده شده که جعده به باعث کینه‌ای که از امام حسن(ع) داشت اورا مسموم کرد.[۱۱] البته مادلونگ اسلام‌شناس آلمانی(زاده ۱۳۰۹ش) اعتقاد دارد عملکرد معاویه برای ولایتعهدی یزید، احادیث مسموم شدن امام حسن به تحریک معاویه و به دست جعده را پذیرش می‌نماید.[۱۲]

بنابر روایتی که قطب راوندی نقل کرده، امام حسن(ع) بعد از نوشیدن شربت مسموم، جعده را لعن و نفرین کرد.[۱۳] همینطور قیس بن عمرو بن صاحب پر اسم و رسم به نجاشی از شاعران شیعی در ملامت جعده، قصیده‌ای را سروده میباشد.[۱۴] فرزندانش را «بنی مُسِمّة الازواج؛ فرزندان زنی که شوهرانش را مسموم می‌نماید»، می‌خواندند.[۱۵] براساس گزارش روضه خوان اثر گذار در راهنمایی هنگامی که لحظه شهید شدن امام حسن (ع) نزديک شد، آن حضرت برادرش حسين بن علی (ع) را طلب کرد و به وی اذعان کرد:اى اخوی! به زودى از تو غیر وابسته می‌‏نحس و به ديدار معبود خویش، نائل می‌‏گردم. منرا مسموم کرده‌اند و امروز پاره جگرم بین تشت به‌زمین‌خورد؛ می دانم چه کسى به اینجانب سم داده میباشد...اینجانب در پيشگاه پروردگار با وى دشمنى خواهم کرد؛ اما قسم به حقى که بر تو دارم از تو می خواهم سخنی در این زمینه نگویی ( اين پيشامد و مرتکب آن را تعقيب نکن) و معطل قضای الهی درباره اینجانب باش. [۱۶]

تزویج‌های دیگر
به گفته ابوالفرج اصفهانی، معاویه به وعده خویش شغل نکرد و به وصلت جعده با یزید رضایت نداد.[۱۷] وی می‌اظهار‌کرد:

میترسم آنچه را در مسموم کردن فرزند نبی پروردگار(ص) جایز داشتی درباره فرزندم ایفا دهی.[۱۸]
به نقل از منابع تاریخی، جعده بعداز شهید شدن امام مجتبی(ع) با یعقوب بن طلحه بن عبیدالله تزویج کرد.[۱۹] و برای وی سه پسر به اسم‌های اسماعیل، اسحاق و ابوبکر به جهان آورد که اسماعیل و اسحاق به هنگام حیات بابا از جهان رفتند.[۲۰] یعقوب بن طلحه در حادثه حره در سال ۶۳ق کشته شد.[۲۱] جعده بعداز وی با عباس فرزند بلندمرتبه عبدالله بن عباس تزویج کرد و برای وی پسری به اسم محمد و دختری به اسم قریبه به عالم آورد که از این دو نسلی باقی نماند.[۲۲]