بهترین مرجع مسجد قبا در مشهد

باورهای زیدیان
درنگ امامت
مهمترین خصوصیت امام از حیث زیدیان قیام مسلحانه و علنی علیه ستمگران میباشد. به باور زیدیه فقط امامت سه امام یعنی امامان علی، حسن و حسین علیهم السلام از سوی نبی(ص) انتخاب و ابلاغ مسجد قبا مشهد گردیده بود

و پس از وی امامت از آن شخصی از فزرندان حضرت فاطمه (س) میباشد که به جهاد علنی و قیام علیه ستمگران بپردازد. بر پایه ی این نظریه امامت بقیه امامان شیعه که به قیام علنی نپرداختند، مقبول زیدیان وجود ندارد و در ازای کسانی از نسل فاطمه(س) که آدرس مسجد قبا مشهد قیام کردند

امامان زیدی به شمار میروند مانند زید بن علی، یحیی بن زید، محمد بن عبدالله بن حسن (نفس زکیه)، ابراهیم بن عبدالله و شهید فخ.[۲۵] در عین اکنون در برخی از متن‌ها قدیمی و منابع زیدیه به امامت امام سجاد(ع) بعداز امام حسین (ع) تصریح شد‌ه‌است.[۲۶] بعضا از محققان امامت امام سجاد را آیتم واقعه عالمان قبل زیدیه رزرو مسجد قبا مشهد میدانند.[۲۷]

از سایر وضعیت امام این میباشد که فقید، بازهد، شجاع و سخی باشد.[۲۸] زیدیان در عدم تایید صلاحیت قیام دو امام در حین و مرزو بوم واحد رخداد حیث دارا هستند ولی در صورتیکه‎که دو امام در دو نقطه به دور از یکدیگر باشند اختلاف حیث دارا‌هستند بعضا آن را روا دانسته و توده‌‎ای دیگر آن را رد شماره تلفن مسجد قبا مشهد می‎‌نمایند.[۲۹][۳۰]

زید، امامت مفضول با وجود فاضل را روا می‌شمرد. این اعتقاد و باور تا فرصت ناصر اطروش در زیدیه اساس داشت و بعداز آن زیدیان از این اعتقاد و باور برگشتند. در نگاه زیدیه عصمت و طهارت شرط امامت وجود ندارد. آنان به اصل مهدویت معتقدند ولی تطابق مصداق آن در امام دوازدهم شیعه‌ها را نمی‌پذیرند.[۳۱]

باورهای دینی
از کهن‌ترین کتاب‌های زیدیه در فقه، کتاب مسند زید بن علی میباشد که به آن آحاد الفقهی والحدیثی یا این که کل الفقهی الکبیر نیز گفته می‎‌گردد[۳۲]. ذکر «حی علی نه العمل» در اذان[۳۳]، مجوز مسح علی الخفین، قائل نبودن به متعه و تایید صلاحیت میل کردن ذبح اهل کتاب از مُعتقَدات شرعی زیدیه میباشد. آنها دستور به مشهور و نهی از منکر را واجب میدانند. ائمه زیدیه در راستای احیای این اصل علیه دستگاه ظلم قیام کرده و کشته می‌‎شدند. بعضا از زیدیه در استنباط احکام فقاهتی، مانند ابوحنیفه دریافت به قیاس می‌نمایند. این فرقه، شالوده آراء فقهی را بر اجماع علمای امت اسلام میدانند.[۳۴]

باورهای کلامی
پندار کلامی زیدیه بسیار مشابه تامل‌های معتزله میباشد.[۳۵] زیدیه در دعوا حسن و قبح، به مذهب معتزلی تمایل دارا هستند. شهرستانی انگیزه این تمایل را شاگردی زید نزد واصل بن عطا که سرسلسله معتزله بود، می داند. آنها به بداء و رجعت قائل نیستند و تقیه را روا نمی‌دانند.[۳۶]

زیدیان به اصل منزلة میان المنزلتین قائلند. مطابق این اصل آن ها مرتکب کبیره را خیر کافر میباشد و خیر مسلمان بلکه گناهکار میباشد. «آن‌ها بی دینی را به دو گونۀ بی دینی جحود و شرک نعمت میدانند و معتقدند هرکس گناه کبیره‌ای اعمال دهد و این عمل از باب حلال درک کردن آن حرام باشد کافر و مرتد میباشد، و هرکس کبیره‌ای را خیر تحت عنوان مخالفت و حلال شمردن بلکه به تحریک هوس‌های درونی اعمال دهد گناه کار و گناه کار میباشد و در صورتیکه توبه نکرده بمیرد اهل جهنم نیز می باشد.”[۳۷] اشعری در صفحه های ۷۰ الی ۷۵ مقاله‌ها الاسلامیین به ذکر اختلافات عقیدتی خویشِ زیدیان، پرداخته میباشد.

مراسیل ابن ابی‌عمیر
نوشته‌علمیٔ اساسی: مرسلات ابن‌ابی‌عمیر
بینش قدماء

ابن ابی‌عمیر از اصحاب اجماع میباشد که رجالیان امامیه در درستی احادیث منقول از آنان حادثه‌حیث دارا‌هستند.[۳۱] نجاشی منجر متکی بودن علمای امامیه به مراسیل‌ ابن ابی‌عمیر را اینگونه ذکر می‌نماید: ابن ابی‌عمیر پس از نابود شدن کتاب‌هایش‌، از نگهداری حدیث می‌اذعان کرد‌، لذا اصحاب ما به مراسیل او متکی بودن مسجد قبا مشهد می‌نمایند.[۳۲]

روحانی طوسی درباره‌ی تعادل و تراجیح‌ میگوید: در حالتی که یکی راویان‌، خبر خویش را با اِسناد و دیگری با ارسال بیان کرد‌ه باشد، در راوی خبر مُرسَل اعتنا می کنیم‌، هرگاه او از افرادی باشد که تنها از ثقه نقل آدرس مسجد قبا مشهد می‌نمایند،

این دو خبر بر یکدیگر ترجیح ندارند. از این روست که امامیه در بین احادیث محمد بن ابی‌عمیر، صفوان بن یحیی و... با احادیث مُسندی که بقیه افراد نقل می‌نمایند فرقی قائل نمی شوند.[۳۳] اکثر فقها و رجالیان بر این نظریه رفته‌اند و مامقانی‌ ادعای تواتر این اجماع منقول رزرو مسجد قبا مشهد را نموده است‌.[۳۴]

طریقه متاخرین

گروهی از متأخران می گویند: از نقل اجماع کشّی‌ اینگونه فهمیده میشود حدیثی را که یک کدام از اصحاب اجماع قصه کرده باشند، اعتبار حدیث درست‌ را دارااست، خواه مرسل‌ باشد یا این که مسند، ثقه باشد یا این که ضعیف و یا این که مجهول‌، به شرط آنکه رجال گواهی تا شماره تلفن مسجد قبا مشهد راوی درست باشند.

[۳۵] بعضی دیگر مراسیل ابن ابی‌عمیر را دارای اعتبار ندانسته، آن ها فی مابین مراسیل وی و دیگر ثقات تفاوتی قائل نیستند و معتقدند در مواقعی اصحاب اجماع به عنوان مثال ابن ابی‌عمیر از ضعفا حدیث نقل کرده‌اند.[۳۶] همینطور اجماع داعیه گردیده به وسیله نجاشی را اجماع بر حکم دینی دانسته‌اند که اصلش به روضه خوان طوسی برمی‌شود، و در اصول فقه اثبات گردیده‌است که اجماع منقول بوسیله خبر واحد حجیت ندارد.[۳۷]

اثر ها
ابن بَطّه‌ شمار مُصَنّفات ابن ابی‌عمیر را ۹۴ بیان کرده که بیشتر آنان در حیات او نابود شد‌ه‌است‌. در سبب ساز آن اینگونه گفته‌اند: خواهرش در وقتی که او در زندان بود، کتاب‌هایش را پایین خاک مخفی کرد تا اینکه پوسید. به روایتی دیگر، کتاب‌ها را در غرفه‌ای بنیان و آب باران به آن رویکرد یافت و آنها‌را از در میان موفقیت.[۳۸] بنابر نقل طوسی‌ پس از شهیدشدن امام رضا(ع) کتاب‌های ابن ابی‌عمیر به حراج رفت و او ناگزیر آنچه را از مراقبت داشت‌، در ۴۰ مجلد گردآورد و آنان‌را النّوادر نامید.[۳۹] برخی از کتاب‌های او که صرفا نامی از آن ها باقی میباشد عبارتند از:

المغازی
الکفر والایمان‌
البداء
الاحتجاج فی الامامه
الملاحم‌
النّوادر
یوم و لیله
التوحید
یک سری کتاب‌های شرعی‌.[۴۰]
جستارهای متعلق
اصحاب اجماع
کتاب یوم و لیله
پانویس
طهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۲۸۳.
نجاشی‌، الرجال، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۲۰۴.
اثر گذار، الاختصاص‌، مؤسسه انتشار الاسلامی‌، ص۸۶.
طوسی، الفهرست‌، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
صدوق‌، التوحید، ۱۳۹۸ق، ص۷۶، ۳۵۶، ۴۰۷.
صدوق، کمال‌الدین، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۴۳۳.
ابن قولویه‌، بی نقص الزیارات، ۱۳۵۶ق، ص۲۴۷.
کلباسی‌، سماء المقال‌، ۱۳۷۲ق، ص۴۵.
طوسی، الفهرست‌، ۱۳۵۱ش، ص۲۶۶.
نک: کلینی‌، الکافی، ۱۳۸۸ق، ج۷، ص۱۲۶.
طوسی‌، سپردن معرفة الرجال‌، ۱۳۴۸ش، ص۱۴۳؛ طوسی، تهذیب‌، ۱۴۰۱ق، ج۱، ص۲۷۴؛ ج۲، ص۵۵، ۳۷۰؛ ج۵، ص۴۴۷؛ کلینی‌، الکافی، ۱۳۸۸ق، ج۳، ص۴۲۰ و ۴۴۳.
شوشتری، قاموس الرجال، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۵۰۸ -۵۱۰؛ خویی‌، معجم رجال، ۱۴۰۳ق، ج۱۴، ص۲۷۶، ۲۷۷؛ قس‌: اردبیلی‌، جامع

بعداز درگذشت نبی(ص) گروهی در سقیفه، با ابوبکر به‌تیتر خلیفه بیعت کردند. رقابت‌های قبیلگی، کینه‌توزی و حسادت را انگیزه مخالفت با فرمان نبی(ص) برای جانشینی علی(ع) بعداز رسول مسجد قبا مشهد دانسته‌اند.

به نقل از بعضا منابع، علی(ع) مناظره‎‌ای مصرح با ابوبکر داشته و طی آن ابوبکر را به جهت تخلفش در اتفاق سقیفه در در نظر نگرفتن حق اهل بیت فرستاده(ص) محکوم کرد. طبق منابع شیعه و برخی منابع اهل سنت یاران خلیفه برای تصاحب کردن بیعت به منزل علی(ع) حمله کردند که طی آن فاطمه(س) زخم رویت کرد و فرزندش سقط آدرس مسجد قبا مشهد شد.

بعد از مقطع کوتاهی فاطمه(س) به شهید شدن رسید. علی(ع) به مناسبت‌های متفاوت و در سخنان زیادی به ماجرای سقیفه اعتراض کرده و حق خویش را در جانشینی نبی اسلام(ص) تذکر نموده است که خطبه شقشقیه از دارای اسم و رسم‌ترین آنان رزرو مسجد قبا مشهد میباشد.

امام علی(ع) در روزگار ۲۵ ساله خلفای سه‌گانه نسبتاًً از کارها سیاسی و حکومتی بدور بود و صرفا به جاری ساختن سرویس ها علمی و اجتماعی درگیر بود؛ برای مثال توده‌آوری قرآنی که به مصحف امام علی(ع) معروف شد و حفر قنات. همینطور خلفا با او در ارتباط مسائل متفاوت حکومتی نظیر قضاوت مشاوره شماره تلفن مسجد قبا مشهد می‌کردند.

امام علی(ع) بعد از خلیفه سوم، به سماجت مسلمانها خلافت و حکومت را به عهده گرفت. وی در روزگار حکومتش مداقه ویژه‌ای برای عدل و داد قائل بود و در قبال طریق خلفا که بیت‌المال را مبتنی بر سابقه اشخاص تقسیم می‌کردند، ایستاد. او امرکرد که عرب و فارس و هر مسلمانی از هر تیره و تبار که باشد، در سهم بیت‌المال یکسان‌اند و مجموع زمین‌هایی که عثمان به اشخاص متعدد واگذار کرده بود، به بیت‌المال بازگرداند. در عصر کوتاه حکومت امام علی(ع) سه پیکار هنگفت داخلی جمل، صفین و نهروان درگرفت.

امام علی(ع) سرنوشت در محراب مسجد کوفه در حالا نماز به دست یک کدام از خوارج به اسم ابن ملجم مرادی به شهیدشدن رسید و مخفیانه در نجف به خاک ودیعه شد. مقبره وی از جای ‌های مقدس در فرهنگ وتمدن شیعه بوده و زیارت آن آیتم اعتنا میباشد.

سررشته اکثری از علم ها مسلمانها، به عنوان مثال نحو عربی، صحبت، فقه و تعبیروتفسیر به امام علی(ع) نسبت داده‌گردیده و فرقه‌های مختلف تصوّف، سلسله مدرک خویش را به وی می رسانند. علی بن ابی طالب همواره از سوی شیعه‌ها، مقام و رده ویژه‌ای داشته و بعد از فرستاده(ص)، شایسته ترین، باتقواترین و فقید‌ترینِ آدم‌ها و جانشین برحق حضرت محمد(ص) بوده میباشد. بر این محور گروهی از صحابه از مجال حیات رسول اسلام(ص)، در پی و دوست‌دار علی(ع) یعنی شیعه دانسته‌ می‌گردیده‌اند. کتاب دارای شهرت نهج البلاغه منتخبی از سخنان و طومار‌ها و حکمت‌ها و مواعظ امام علی(ع) میباشد. مکتوباتی نیز به وی منسوب شده که با املای فرستاده خداوند(ص) و خط وی بوده میباشد. اثرها مکتوب اکثری به گویش‌های گوناگون درباره او مندرج میباشد.

پایتختِ پادشاهی متوکلی یمن
مورخان یمن براین باورند که حضور عثمانیان در یمن حدود سال ۹۴۵ق/۱۵۳۸م شروع شد و صنعا را در سال ۹۵۴ق/۱۵۴۷م فتح کردند؛ ولی زیدیان در سال ۱۰۳۲ق/۱۶۲۳م صنعا را بازپس گرفتند.[۳۱] ترکان عثمانی برای دومی توشه در سال ۱۲۸۹ق//۱۸۷۲م صنعا را اشغال کردند.[۳۲] در سال ۱۸۹۱م محمد حمیدالدین به امامت یمن رسید و علیه عثمانی‌ها مسجد قبا مشهد موضع گرفت.

[۳۳] پسرش یحیی حمیدالدین(۱۸۶۹–۱۹۴۸م) در سال ۱۹۰۴م جانشین وی شد و با عثمانی‌ها و انگلیسی‌ها مخالفت کرد.[۳۴] یحیی در نبرد جهانی نخستین از عثمانی حفاظت کرد و بعد از مبارزه به بخش ها ساحلی یمن دست یافت، البته با معارضان داخلی و فرنگی روبه‌رو شد و در سال ۱۹۳۸م مخالفانش حکومت امامتی نو ذیل رهبری سید عبدالله الوزیر (۱۸۸۵ م/۱۳۰۲ق- ۱۹۴۸م/۱۳۶۷ق) تأسیس آدرس مسجد قبا مشهد کردند.

[۳۵] یکی از دیگر از پسران امام یحیی به اسم سیف‌الاسلام احمد قبایل یمن را متحد کرد و الوزیر را ناکامی بخشید و پایتخت را در سال ۱۹۴۸م از صنعا به شهر تَعِز منتقل رزرو مسجد قبا مشهد نمود.[۳۶]

پایتختِ جمهوری عربی یمن
براساس داده‌های تاریخی، در سال ۱۳۸۱ق/۱۹۶۲م انقلابی در یمن علیه حکومت متوکلیان چهره اعطا کرد و امام احمد بن یحیی زخمی شد و بعد درگذشت. فورا فرزندش محمد بدر به صنعا رجوع و سعی کرد حال و روز را در دست گرفتن شماره تلفن مسجد قبا مشهد نماید.

[۳۷] محمد بدر نتوانست بر انقلاب مخالفانش مسلط خواهد شد و به ایالات متحده عربی گریخت و با مدد فرمان روا سعودی، دولت در تبعید تشکیل داد.[۳۸] بعداز انقلاب، صنعا به پایتخت جمهوری عربی یمن تبدیل شد و سیاست‌های ضد زیدی درین شهر جاری ساختن شوید. در سود بخش اعظمی از علما و رهبران زیدی از صنعا به بخشها شمالی (مانند صعده) تبعید شدند.[۳۹]

راس عمل انصار الله
نوشته‌ی علمیٔ مهم: حرکت انصارالله یمن
براساس داده‌ها، حرکت انصارالله، دارای شهرت به حوثی‌ها، از اوایل قرن بیست و یکم میلادی در یمن ظهور کرد.[۴۰] مطالبات اولیۀ حوثی‌ها مشتمل بر حضور وزرای همسو و بازنگری در تقسیمات نظام تازه یمن بود، البته به گذر زمان خواستار سهم بیشتری در دولت و پارلمان یمن شدند.[۴۱] به گواه گزارش‌ها، عموم یمن در سال ۱۳۸۹ش/۲۰۱۱م با تظاهرات در صنعا علیه حکومت علی عبدالله با تقوا (۱۹۴۲-۲۰۱۷م) قیام کردند. بعد از ماه‌ها زد خورد و کشتار، سرنوشت در ۱۳۹۰ش/۲۰۱۱م باتقوا بدون چاره به گوشه‌گیری شد.[۴۲] بعد از برکناری علی عبدالله پارسا، دولت یمن کوشید طی اصلاحاتی عموم را راضی کند البته این رخداد نیفتاد.[۴۳] عدم به رسمیت شناخته شدن مطالبات انصارالله در مذاکرات ملی پیشین، سبب به جنبش نو شیعه‌ها زیدی به رهبری عبدالملک الحوثی از سال ۱۳۹۳ش/۲۰۱۴م شد.[۴۴] اعتراضات زیر رهبری حوثی‌ها در فصل‌تابستان ۱۳۹۳ش/۲۰۱۴م نقطع ی عطف گرفت.[۴۵] حوثی‌ها در سپتامبر ۲۰۱۴م در دست گرفتن صنعا را به دست گرفتند و دولت را وادار به رای زنی کردند.[۴۶] در ۱۳۹۳ش/۲۰۱۴م، توافقی با بررسی سازمان ملل امضا شد که سبب ساز به برکناری دولت باسندوه و تشکیل دولت نو با شرکت کردن انصارالله شوید.[۴۷]

محمد بن محمد بویه‌ای رازی ورامینی دارای اسم و رسم به قطب‌الدین رازی (۶۴۷-۷۶۶ق) از محققان شیعه در دانش منطق و حرف و فلسفه. او شارح حکمت اشراق سهروردی میباشد. کتاب المحاکمات میان شرحی الاشارات از مهم ترین اثرها مسجد قبا مشهد اوست.

به دنیا آمدن و نسب
قطب‌الدین رازی، در سال ۶۴۷ق در ورامین از توابع طهران چشم به جهان گشود. پژوهشگر ثانی نسبش را از سلسلهٔ دیالمهٔ آل‌بویه میداند ولی در مستدرک الوسائل آمده، شهید اولیه، که از شاگردان رازی بوده، او را از نوادگان روحانی صدوق معرفی کرده و می گوید: در نقطه نهایی یک جلد قواعد الاحکام علامه حلی دیدم که قطب الدین با خط خویش نوشته بود: عبد مستلزم به درگاه آفریننده غنی، محمد بن محمد ابوجعفر بابویه در ۵ ذی‌القعده ۷۰۸ق از استنساخ این کتاب فراغت آدرس مسجد قبا مشهد یافت.[مستلزم منبع][یادداشت ۱]

تحصیلات و شاگردان
رازی بعد از علم آموزی علم ها مقدماتی نزد حکم کننده عضدالدین ایجی مؤلف کتاب مواقف و علامه حلی، علم ها سنجیده و منقول را فراگرفت و در منطق و فلسفه تخصص یافت. می‌رسید شریف جرجانی، سعدالدین تفتازانی و شهید نخستین نزد رازی شاگردی کردند. شهید اولیه، قطب رازی را گرانقدر‌ترین طلبه علامه حلی میداند. قطب در ۷۱۳ق از علامه اذن اخذ رزرو مسجد قبا مشهد نمود.[مستلزم منبع]

برگشت به کشور ایران
او نزدیک به سال ۷۰۸ق تا ۷۰۹ق از عراق به کشور ایران آمد و به واسطه شیعه شدن فرمان روا محمد خدابنده و احترامی که نزد او داشت، مبادرت به تأسیس مکتبٔ سیار و آموختن و تربیت طلبه کرد. درین مکتب ضمن علم ها و فوت‌و‌فن اسلامی اعم از سنجیده و منقول به اشاعه شریعت اسلام و مذهب شیعهٔ امامیه پرداخت. وی گزینه اعتنا منحصر به فرد فرمان روا ابوسعید فرزند فرمان روا محمد خدابنده و وزیرش خواجه غیاث‌الدین شماره تلفن مسجد قبا مشهد بود.[مستلزم منبع]

سفر به شام
قطب الدین رازی، بعد از قتل پادشاه ابوسعید و وزیرش در ۷۳۶ق و سروصدا جمهوری اسلامی ایران، به شام رفت و تا انتها قدمت آنجا ماند، در آنجا با شهید اولیه ملاقات کرد. وی در ۱۲ ذی‌القعده ۷۶۶ق در شام درگذشت[۱] و مدفن وی در به عبارتی شهر میباشد.[مستلزم منبع]

رده علمی
جلال الدین سیوطی در بُغیة الوُعاة فی طبقات اللغویین و النّحاة دربارهٔ وی می‌نویسد:

یک کدام از پیشوایان علم ها عقلی میباشد و گستردن حادی و مطالع و اشارات و لبهٔ کشاف زمخشری و گستردن تحشیه از وی میباشد. ضمن کتاب‌های نام برده کتاب محاکمات وی در شمار شایسته ترین کتاب ها منطق و حکمت میباشد. وی در‌این کتاب در مقابل دو فیلسوف گران قدر شیعه و سنی، خواجه نصیرالدین طوسی و فخرالدین رازی در تفصیل اشارات ابن سینا به حَکَمیّت نشسته و استادانه از ذمه آن برآمده میباشد.[۲]
اثرها
المحاکمات در میان شرحی الاشارات، این کتاب داوری دربین دو تفصیل فخر رازی و خواجه نصیرالدین طوسی بر اشارات ابن سینا میباشد. تفصیل فخر رازی، شرحی انتقادی بر اشارات ابن سینا میباشد و تفصیل اشارات خواجه حمایت از ابن سینا و عیب گیری گستردن فخر میباشد. رازی در‌این کتاب در میان این دو داوری و محاکمه می‌نماید.
تحریر القواعد المنطقیه فی گستردن الشمسیه؛ در منطق. کتاب حاضر شرحی میباشد دارای شهرت بر کتاب الشمسیه، نجم‌الدین قدمت بن علی کاتبی قزوینی (۶۷۵ق) که به اسم غیاث‌الدین محمد بن خواجه رشیدالدین وزیر پادشاه خدابنده درج شده میباشد.
لوامع الاسرار فی گستردن مطالع الانوار، در منطق. این کتاب شرحی میباشد بر مطالع الانوار سراج الدین محمود بن ابی دیده نشده ارموی. میر سید شریف جرجانی بر آن کناره زده میباشد.
بحر الاصداف
تحفة الاشراف، این دو کتاب تفصیل بر تعبیر الکشاف عن الحقایق التنزیل زمخشری میباشد. تحفة الاشراف کامل‌خیس از بحر الاصداف میباشد.
رسالة فی تفحص الکلیات
لطائف الاسرار
گستردن الاشارات
گستردن الحاوی الصغیر فی الفروغ
گستردن حکمة الاشراق
گستردن بر قوائد الاحکام
تقسیم العلم و ...[۳]

عماد مغنیه دارای اسم و رسم به حاج رضوان (۱۹۶۲ - ۲۰۰۸ م) بنیانگذار یگان نظامی حزب الله لبنان و از فرماندهان مبارزه ۳۳ روزه بود که در رخداد تروریستی به دست نیروهای اسرائیلی به شهیدشدن رسید. وی در اوایل دهه ۸۰ به شاخه نظامی تکان آزادی‌نصیب فلسطین و از به عبارتی مجال به تکان امل پیوست. با جابجایی سید حسن نصرالله از امل، به حزب نو‌تأسیس حزب الله مسجد قبا مشهد پیوست.

او به‌تیتر "مرد سایه" و مغز متفکر حزب الله لبنان آوازه داشت. دولت آمریکا ایالات متحده برای اخذ هر اطلاعاتی از وی مشوق انتخاب کرده بود. عماد مغنیه در سال ۲۰۰۸ م در دمشق ترور شد. آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی به مناسبت شهادتش، اورا شخصی معرفی کرد که سراپا عشق و علاقه و پر نمک جهاد فی آدرس مسجد قبا مشهد سبیل الله بود.

معاش‌طومار
عماد مغنیه مشهور به حاج رضوان، ۷ دسامبر ۱۹۶۲م در شهر صور بنا شده در جنوب لبنان دیده به جهان گشود.[۱] پدرش فایز مغنیه میباشد و برادرانش جهاد و فؤاد بودند که به شهید شدن رسیدند.[۲] او به «مرد سایه» آوازه داشته و به‌تیتر مغز متفکر حزب‌الله لبنان شناخته رزرو مسجد قبا مشهد گردیده بود.[۳]

خانواده مغنیه بعداز مدتی از صور به ضاحیه جنوبی بیروت نقل جای کردند و در‌این حوزه‌ بود که او، تحصیلات ابتدایی و متوسطه خویش را طی کرد و بعداز آن در جوانی، وارد دانش گاه آمریکایی بیروت شماره تلفن مسجد قبا مشهد (AUB) شد.[۴]

عماد مغنیه سه فرزند به اسم‌های جهاد، فاطمه و مصطفی داشت. جهاد، در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۵م(۲۸ دی ۱۳۹۳ش) در هجوم بالگردهای اسرائیلی به خودروی حمل کننده او در بلندی‌های جولان سوریه به شهیدشدن رسید.[۵]

عماد مغنیه در ۱۲ فوریه ۲۰۰۸م (۲۳ بهمن سال ۱۳۸۶ش) درپی انفجار در خودروی بمب‌گذاری‌‌گردیده در دمشق به شهید شدن رسید[۶] و در آرامستان روضة الشهیدین دفن شد.[۷]

شغل سیاسی و نظامی
عماد مغنیه در اوایل دهه ۸۰ میلادی به "نیروی ۱۷" شاخه نظامی حرکت آزادی‌قسمت فلسطین پیوست. این نیرو به مراد مراقبت از مبارزانی مانند ابوعمار، ابوجهاد و ابودایاد درست شده بود.[۸]

وی از به عبارتی مجال، در عملیات جابجایی سلاح از تکان آزادیبخش فلسطین برای مقاومت اسلامی لبنان(که عبارت بود از حزب ‌الله و حرکت امل)، نقش اصلی داشت. هرچند پیرو اشغال لبنان در سال ۱۹۸۲م از سوی رژیم صهیونیستی، مبارزان تکان آزادی‌نصیب فلسطین بدون چاره به سوراخ لبنان شدند.[۹] و با خروج آن ها از لبنان، عماد مغنیه به حرکت امل پیوست. البته با جابجایی سید حسن نصرالله به حزب الله وی نیز بدین حزب منتقل شد و بعد از اجرای پیروز یک‌سری عملیات،‌ تحت عنوان فرمانده گارد دفاع مقامات بلندپایه حزب‌الله گزینش شد.[۱۰]

سید حسن نصرالله عماد مغنیه را متفکر و اختراع کننده عملیات‌های نظامی می‌دانست.[۱۱] سید حسن نصرالله عماد مغنیه را رأس هرم ساختار جهادی معرفی نموده است.[۱۱]

سفر به مدینه
نوشته‌ی‌علمی‌های مهم: سفر به مدینه و آیه لا تحزن
پررنگ‌ترین اتفاق معاش ابوبکر در مکه، ملازمت او با فرستاده(ص) در مهاجرت به مدینه و نهفته شدن در غار ثور میباشد.[۳۶] ابوبکر به همپا نبی(ص) در شب پنج شنبه نخستین ربیع‌الاول سال نخستین ق (سال ۱۴ بعداز بعثت، ۱۳ سپتامبر ۶۲۲) در غار ثور مخفی شد. عهد و پیمان معروف آن میباشد که هنگامی رسول(ص) از روش وحی از مکر قتل خود مطلع شد، با ابوبکر از مکه بیرون شد و از بیراهه به سوی یثرب رفتند تا به غار مسجد قبا مشهد رسیدند.[۳۷]

آیه غار به ماجرای اقامت رسول(ص) و ابوبکر در غار اشاره داراست. عالمان اهل سنت این آیه را دلیلی بر فضیلت ابوبکر دانسته‌اند البته درباره روش تعبیروتفسیر این آیه درباره او با نبی(ص)‌ در غار ثور در میان مفسرین مسلمان اختلاف آدرس مسجد قبا مشهد م یباشد.[یادداشت ۱]

کیفیت ملازمت ابوبکر با نبی(ص) چندان مشخص و معلوم وجود ندارد و بعضی گفته‌اند نبی(ص) در خط مش، به طور اتفاقی ابوبکر را روئت کرد و همدم خویش پیروزی.[۳۸] همینطور نقل دیگری میباشد که فرستاده(ص) در شب حمله مشرکان، به منزل ابوبکر رفت و از آنجا به همپا ابوبکر به طرف غار ثور رهسپار شد.[۳۹] عهد سوم ذکر می دارد ابوبکر به سراغ رسول(ص) آمد و علی(ع) اورا به مخفیگاهش ارشاد رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۴۰]

ابوبکر بعداز مسافرت به مدینه، در سُنْخ، محله‌ای از گوشه و کنار مدینه و یک میلی آن، در منزل خبیب بن اِساف (حبیب بن یساف) یا این که خارجه بن زید بن ابی زهیر (از بنی الحارث بن الخزرج) سکونت کرد.[۴۱] بر طبق بعضا منابع، وی در مدینه، در هر جا و هر شغل در کنار نبی(ص) بود و ۸ ماه آنگاه که فرستاده پروردگار، فی مابین مسلمانها مهاجر و انصار عهد و پیمان برادری بنیان، او را با قدمت اخوی خواند[۴۲]؛ ولی در ترجمه فارسی رفیع‌الدین همدانی از سیره ابن اسحاق، آمده میباشد که «ابوبکر... با خارجه بن (زید بن ابی) زهیر که از انصار بود، برادری شماره تلفن مسجد قبا مشهد گرفت».[۴۳]

ابوبکر در مدینه یک روز در بین با فرستاده(ص) دیدار می کرد، و بنابر بعضا از احادیث در تمامی غزوات در کنار او بود.[۴۴]

حضور در غزوات
واقدی به حضور ابوبکر در غزوات بدر[۴۵]، احد[۴۶]، حَمراءُ الاسد[۴۷]، بنی النضیر[۴۸]، بَدرُ المَوعِد[۴۹]، مُرَیسیع[۵۰]، خندق[۵۱]، بنی قُرَیظه[۵۲]، بنی لِحیان[۵۳]، حدیبیه[۵۴]، خیبر[۵۵]، فتح مکه[۵۶]، حُنَین[۵۷]،طائف[۵۸]، تَبوک[۵۹] و همینطور سرایای نجد[۶۰] و ذاتُ السَلاسِل[۶۱] تصریح نموده است.

بنابر نقل ابن ابی‌الحدید از استادش ابوجعفر اسکافی، «ابوبکر خیر تیری انداخت و خیر شمشیری کشید و خیر خونی جاری شد.»[۶۲]

رسول(ص) در غزوه خیبر، ابوبکر و همینطور قدمت بن خطاب را برای فتح خیبر ارسال کرد؛ البته هیچ کدام موفقیتی در فتح قلعه‌ خیبر به دست نیاوردند. بعد فرستاده معبود(ص) فرمود: فردا درفش را به دست کسی خواهم اعطا کرد که خداوند و فرستاده را دوست داراست و معبود و پیامبر اورا دوست دارا‌هستند که به دست او خیبر فتح گردد. بعد از آن امام علی(ع) را صدا زد و درفش را به دست او بخشید و امام علی(ع) توانست قلعه‌ خیبر را فتح نماید.[۶۳]

نبی(ص) در اواخر حیات خویش، سپاهی را برای نزاع با رومیان مهیا کرد و در حالی که افراد مطرحی مانند ابوبکر بین سپاهیان بودند، فرماندهی سپاه را به اسامه بن زید سپرد.[۶۴]

ثَعْلَبة بن مَیْمون دانا و محدّث شیعی و از اصحاب امام جعفرصادق(ع) و امام موسی کاظم(ع) میباشد.

لقب ثَعْلَبة بن خوش‌یمن، ابواسحاق بود و او‌را ابواسحاق فقید، ابواسحاق نحوی و اسدی کوفی نیز می‌خواندند.[۱] از تاریخ به دنیاآمدن و وفاتش اطلاعی در مشت وجود ندارد. از موالی بنی اسد و بنی سلامه بوده، به زهدو تقوا، عبادت و نیک کرداری و شیوایی آوازه داشته میباشد. درباره عبادت ثعلبه در مسجد کوفه و دقت هارون الرشید (حکومت :۱۷۰-۱۹۳ق) به وی، روایتی نقل گردیده‌است.[۲] او‌را قاری، نحوی و لغوی نیز مسجد قبا مشهد دانسته‌اند.[۳]

وی از امام جعفر درستگو(ع)، امام موسی کاظم(ع) و عده ای زیرا زُرارَة بن اَعْیَن، حارث بن مغیره، حماد بن عثمان و محمد بن مسلم حدیث نقل نموده است. عده ای زیرا احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی، عبدالله بن محمد حجّال، عبدالله بن بُکَیر، ابو سعید مُکاری و بخش اعظمی دیگر از وی داستان کرده‌اند.[۴] گفته‌اند که ثعلبه کتابی در حدیث داشته که راویان اکثری از آن نقل آدرس مسجد قبا مشهد کرده‌اند.[۵]

نیامدن لفظ ثقه در رجال نجاشی [یادداشت ۱]باعث گردیده تا برخی در وثاقت ثعلبه شک نمایند، البته این شک به طور کاملً بی‌وجه بوده[۷] و بقیه افراد ثعلبه را ثقه رزرو مسجد قبا مشهد دانسته‌اند.[۸]

پانویس
کشی، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۳۷۵؛ نجاشی، رجال النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۱۷؛ روحانی طوسی، رجال الطوسی، ۱۴۱۵ق، ص۱۷۴
نجاشی، رجال النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۱۸؛ قمی، تحفة الاحباب فی نوادر اثر ها الاصحاب، ۱۳۷۰ش، ص۶۴؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۴۰۹
نجاشی، رجال النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۱۸؛ حلّی، کتاب الرجال، ۱۹۷۲م، ص۶۰؛ علامه حلّی، رجال العلامة الحلّی، ۱۴۰۲ق، ص۳۰
روحانی طوسی، رجال الطوسی، ۱۴۱۵ق، ص۳۳۳؛ علامه حلّی، شماره تلفن مسجد قبا مشهد رجال العلامة الحلّی، ۱۴۰۲ق، ص۳۰؛ تستری، قاموس الرجال، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۴۹۱؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۴۱۳ق، ج۳، ص۴۱۰-۴۱۱
نجاشی، رجال النجاشی، ۱۴۰۷ق، ص۱۱۸؛ روضه خوان طوسی، رجال الطوسی، ۱۴۱۵ق، ص۳۳۳؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ۱۴۱۳ق،، ج۳، ص۴۰۹
نجاشی رجال نجاشی، مؤسسة النشر الإسلامي، ص۱۱۸.
مامقانی، تنقیح المقال، ۱۳۵۲ق، ج۱، بخش۲، ص۱۹۶؛ امین، اعیان‌ الشیعة، ۱۹۸۳م، ج۴، ص۲۵
کشی، رجال الکشی، ۱۴۰۹ق، ص۴۱۲
یادداشت
تفسیر ثقه نیامده البته با خصوصیت های متعددی نجاشی او‌را تعریف کرده و ستوده میباشد كان وجها في أصحابنا ، قارئا ، فقيها ، نحويا ، لغويا ، راوية ، وكان حسن العمل ، كثير العبادة وألزهد.[۶]
منابع
امین، محسن، اعیان‌ الشیعة، بازرسی: حسن امین، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۹۸۳م.
تستری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم، دفتر کار انتشارات اسلامی، ۱۴۱۰ق.
حلی، حسن بن علی، کتاب الرجال، تفحص: محمدصادق آل بحرالعلوم، نجف، بی‌نا، ۱۹۷۲م.
خویی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، قم، بی‌نا، ۱۴۱۳ق.
روضه خوان طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، پژوهش: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۵ق.
علامه حلی، حسن بن یوسف، رجال العلامة الحِلّی، استیناف: محمدصادق بحرالعلوم، نجف، المطبعة الحيدرية، ۱۴۰۲ق.
قمی، عباس، تحفة الاحباب فی نوادر اثرها الاصحاب، پژوهش: جعفر حسینی، طهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۰ش.
کشی، محمدبن قدمت، رجال الکشی، مشهد، موسسه انتشار دانش گاه مشهد، ۱۴۰۹ق.
مامقانی، عبداللّه، تنقیح المقال فی دانش الرجال. نجف، بی‌نا، ۱۳۵۲ق.
نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، بازرسی: موسی شبیری زنجانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۰۷ق.
لینک و پیوند به خارج
منبع نوشته‌ی علمی :دانشنامه دنیا اسلام

خلافت
به نوشته کتاب تاریخ خلیفه، ابن‌زبیر ۹ رجب سال ۶۴ق عموم را دعوت به بیعت با خودکرد.[۴۵] گفته‌اند که بعد از مرگ یزید بن معاویه، خلافت ابن‌زبیر در شام نیز هوا داران مهمی پیدا کرد و به این رو، فرمانده سپاه شام قبل از جنبش به سوی شام، از ابن‌زبیر خواست تا از آنچه پیشین مانند حادثه حره دیده پوشند و یاور وی برای در اختیار گرفتن خلافت به شام بیاید اما ابن‌زبیر به دلایلی مسجد قبا مشهد نپذیرفت.[۴۶][۴۷]

به زودی عموم بیشتر ممالک اسلامی، به عنوان مثال دمشق، کوفه، بصره، یمن و نواحی گوناگون خراسان با نمایندگان ابن‌زبیر به نیابت از وی بیعت کردند.[۴۸] ابن‌زبیر بر وابستگان بنی امیه مشقت بار گرفت و آن‌ها را از مکه عزل کرد[۴۹] و مثلا سعد مولای عتبة بن ابی‌سفیان را با حدود پنجاه نفر در محدوده مقبره کشت[۵۰] کاری که با اعتراض شدید عبدالله بن قدمت و عبدالله بن عباس روبه‌رو آدرس مسجد قبا مشهد شد.[۵۱]

ارتباط ابن‌زبیر با بنی هاشم در عصر خلافت وی نیز بهبود نیافت. محمد بن حنفیه در مقابل درخواست بیعت ابن‌زبیر، جواب مثبت نداد و حادثه‌لحاظ تمامی مسلمان‌ها بر خلافت او‌را شرط کرد؛ شرطی که دست‌یافتنی رزرو مسجد قبا مشهد خلا.

[۵۲]ابن‌زبیر در خطبه‌ای به امام علی(ع) توهین کرد و محمد بن حنفیه نیز خطبه‌ای در اعتراض خلل نمود و عموم و بزرگان قریش را به عکس العمل فراخواند.[۵۳]ماجرای پافشاری ابن‌زبیر بر بیعت محمد بن حنفیه به همینجا ختم نشد و همچنان ادامه یافت و بعد از قیام مختار در کوفه و اخراج عبدالله بن فرمانبردار، برهان ابن‌زبیر، وی توشه دیگر محمد بن حنفیه را پایین فشار گرفت و این توشه وی و یارانش را در حجره زمزم زندانی کرد و اظهار‌کرد که باایمان عهدوپیمان نموده است که در صورتی‌که محمد بیعت نکند، اورا در این جا بسوزاند یا این که گردن شماره تلفن مسجد قبا مشهد بزند.

[۵۴] گفته‌اند که محمد بن حنفیه در طومار‌ای به کوفه، از مختار امداد خواست[۵۵]و مختار گروهی را به مکه ارسال کرد و این در حالی بود که زبیر محیط محل حبس محمد را برای حریق زدن هیزم نهاده بود.[۵۶]تیم ۱۵۰ نفری اعزامی از کوفه با شعار یا این که لثارات الحسین، وارد مسجدالحرام شدند و زندانیان را آزاد کردند و برای مراقبت حرمت مسجد، به مکان چاقو چوبدستی برداشتند. مختار نیز به مسجد نیرو اعزام کرد و دو مجموعه در مقابل یکدیگر به صف ایستادند.[۵۷]سه روز آن‌گاه، از کوفه نیروی امدادی رسید و به‌این رو، محمد توانست از مسجد خارج آید و همپا یارانش تا مجال قتل مختار(۶۷ق.)[۵۸] در شعب علی اقامت نمود.[۵۹]بعداز آن، در بین عبدالله بن زبیر و محمد بن حنفیه همواره اختلاف و زد خورد بود.[۶۰]

کردار ابن‌زبیر با ابن‌عباس نیز یار تندی و خشونت بود و گاه وی بر منبر به ابن عباس اهانت میکرد.[۶۱] ابن عباس هیچ وقت با وی بیعت نکرد و اورا سزاوار خلافت نمی‌دانست[۶۲] و معتقد بود که وی برهان بی آبرویی بقعه الهی میباشد.[۶۳] با اعتنا به منزلت علمی و شرعی ابن عباس، این مسئله به وجهه ابن‌زبیر جراحت می‌زد.[۶۴] افزون بر این، ابن عباس سوابق جهاد در رکاب علی(ع) در پیکار جمل را داشت. برخی نظرها فقاهتی وی نیز برای ابن‌زبیر خوشایند خلا برای مثال فتوای وی به مجوز متعه که محل اختلاف شدید آنان بود. ابن عباس حتی تصریح کرده بود که ابن‌زبیر خویش نتیجه ها اینگونه ازدواجی میباشد و مامان ابن‌زبیر نیز این مورد را پذیرش کرده بود.[۶۵]ارتباط خصمانه آن ها عاقبت موجب گشت تا ابن‌زبیر، ابن عباس را از مکه اخراج نماید؛ اما تضارب و نبرد سرد آن ها همچنان از طائف محل اقامت ابن عباس و ابن‌زبیر در مکه همچنان ادامه یافت.[۶۶]

محاصره دوم
ابن‌‌زبیر بعداز توان یافتن، بنی‌امیه برای مثال مروان بن حَمعدود مریض و پیر و پسرش عبدالملک را از مدینه اخراج کرد و این منجر شد تا مروان تحت عنوان خلیفه حریف ابن‌زبیر در شام فی مابین بنی‌امیه و طرفدارانشان زمان خود نمایی بیابد.[۶۷] مروان غالب شد در پیکار مَرْج روشِط در ذی‌حجه سال ۶۴ق.[۶۸]بر هوا داران شامی ابن‌زبیر پیروز شود و ضحاک بن قیس را بکشد[۶۹]و در وقتی کوتاه اقتدار ابن‌زبیر در شام را نقطه پایان بخشد. مصر نیز در سال ۶۵ق. به دست مروان از سلطه ابن‌زبیر خارج آمد.[۷۰]

بعد از استخراج عبدالملک بن مروان به اقتدار در شام به سال ۶۵ق. ابن‌زبیر از موسم حج برای تبلیغ علیه وی و بیعت تصاحب کردن از حاجیان برای خویش بهره جست و در خطبه‌هایش در روز عرفه و روز ها منا در مکه، با خاطر‌کردن از لعنت نبی بر حَمعدود بن ابی‌العاص، جد عبدالملک، و دودمانش، شامیان را به خویش متمایل میکرد.[۷۱] در قبال، عبدالملک شامیان را از رفتن به حج دستگیر و با فتوای یکی عالمان درباری به اسم زُهری، آن ها را به حج‌ در بیت‌ المقدس و طواف پیرامون صخره مسجدالاقصی واداشت. شامیان در روزها حج گرد این صخره طواف می‌کردند و ایفا حج را در روز عرفه و عید قربان، به عبارتی جا اجرا می‌دادند.[۷۲]

اثرها
نوشته ی علمی‌های مهم: فهرست اثرها سید محمدکاظم طباطبایی یزدی و العروة الوثقی (کتاب)
ابوالحسنی در کتاب بالاتر از طریق امتحان‌وخطا، ۲۵ تاثیر فقاهتی و اصولی برای محمدکاظم یزدی مذکور میباشد.[۴۰] مهم ترین و دارای شهرت‌ترین کتاب وی العُروَةُ الوُثقیٰ میباشد.[۴۱] این کتاب در مباحث استدلالی شرعی، جایگاهی محوری برای عالمان و مراجع و فقیهان پیدا کرد و ده‌ها تفصیل و کناره بر آن نوشته‌ شد.[۴۲] التفات آن به حدی میباشد که تالیف کننده کتاب را با اسم «مالکْ‌عُروه» مسجد قبا مشهد می خوانند.[۴۳]

موضع ها سیاسی
میگویند سید محمدکاظم یزدی، نسبت دیگر مراجع هم‌عصرش، همانند آخوند خراسانی کنش سیاسی کمتری داشت و عمل سیاسی وی غالباً در پوسته صدور تلگراف و تایپ کردن بیانیه بود؛ ولی به‌جهت جایگاهش تحت عنوان مرجعی پررنگ، همین مقدار کار، بسیار دارای اهمیت آدرس مسجد قبا مشهد بود.[۴۴]

برخی از عمل‌های سیاسی سید محمدکاظم یزدی به گستردن پایین میباشد:

جانبداری از کمپانی اسلامیه
در سال ۱۳۱۶ق بعضی از متدینان برای جنگ با نفوذ اقتصادی بیگانگان، کمپانی اسلامیه را در اصفهان تأسیس کردند.[۴۵] سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی همپا با دیگر علما زیرا آخوند خراسانی، میرزا حسین نوری، شریعت اصفهانی و سید اسماعیل صدر با تایپ کردن تقریظ بر کتاب خرقه‌التقوی که در امان از این مجموعه و ترغیب عموم به خرید تولیدها داخلی مندرج بود، آن را تأیید رزرو مسجد قبا مشهد کردند.[۴۶]

فتوا علیه استعمار ایتالیا، روس و انگلیس
به دنبال اشغال مملکت لیبی به وسیله قوای ایتالیایی و نیز هجوم قوای روس و انگلیس به جمهوری اسلامی ایران، سید کاظم یزدی در سال ۱۳۲۹ق فتوایی صادر کرد و در آن شایستگی تمامی مسلمان‌ها «از عرب و اهل ایران» را برای «عقب‌ راندن کفار از ممالک اسلامی» واجب شماره تلفن مسجد قبا مشهد شمرد.[۴۷]

اعلان جهاد علیه انگلیس

روحانیون نجف در مقابله با ارتش انگلیس

روحانیون نجف در کاظمین در رویا رویی با ارتش انگلیس
در پیکار جهانی نخستین و با اشغال عراق به دست نیروهای انگلیسی، سیدمحمدکاظم یزدی، همپا عالمانی زیرا محمدتقی شیرازی و روحانی‌الشریعه اصفهانی برضد انگلیس اِعلان جهاد بخشید.[۴۸] در‌این جهاد بر ضد انگلیسی‌ها، فرزندش سید محمد به شهیدشدن رسید.[۴۹]

مشروطه
سید یزدی در نهضت مشروطه، با روضه خوان ادب‌الله نوری همسو بود و دفاع از مجلس را منوط به تطابق بدون نقص مصوبات آن با موازین فقاهتی می‌شمرد. زمانی روضه خوان فضل و ادب‌الله در بقعه عبدالعظیم حسنی متحصن شد، به‌شدت از وی دفاع کرد.[۵۰]

بعداز به توپ بستن مجلس و هنگامی که آخوند خراسانی برای رجوع و برگشت مشروطه بسیار می کوشید، سید یزدی برای پرهیز از برگشتن مشروطه، فتوای حرمت مشروطه را صادر کرد.[۵۱]

سرویس ها اجتماعی

نمایی از مکتب سید یزدی در نجف
گفته‌اند سید محمدکاظم یزدی، به عمران شهرها و روستاها دقت داشته و مساجد، خزینه‌ها و کاروانسراهایی سازه نموده است. وی همینطور به ایجاد کرد بناهای علمی اهتمام داشت. مشهورترین مکتب علمیه نجف، که اینک به اسم مکتب سید شناخته می شود، به تلاش وی تاسیس شده است.[۵۲]

او همینطور در محله العماره نجف مکانی برای اسکان زائران تأسیس کرد به اسم «خانُ‌الزائرین» که در سال ۱۳۸۴ق به مکتب تبدیل شد.[۵۳]

مختصات اخلاقی
سید موسی شبیری زنجانی، از مراجع تاسی شیعه نقل می‌نماید سید احمد خوانساری که خویش در زهدوتقوا زبانزد بود، به تقوای سیدِ یزدی اعتقاد و باور داشت.[۵۴] همینطور می گوید سید محمدکاظم یزدی، بسیار اهل احتیاط بود؛ به‌اندازه‌ای که زمانی از عالم رفت، شش هزار نماز و روزه نیابی نزدش باقیمانده بود؛ چون نسبت به افراد اعتقاد پیدا نمی کرد.[۵۵]

بزرگداشت
در ۲۴ اسفند سال ۱۳۹۱ش، به‌مراد بزرگداشت شخصیت سیدمحمدکاظم یزدی، همایشی با تیتر «کنگره دربین‌المللی صاحب و مالکْ‌عروه» در قم برگزار شد. درین همایش، بعضی از علما و شخصیت‌ها از کشور ایران و عراق و دیگر کشورها کمپانی کردند.[۵۶]

تک‌نگاری
در آلبوم ویکی‌شیعه پرونده‌هایی دربارهٔ سید محمدکاظم طباطبایی یزدی جانور میباشد.
کتاب بالاتر از طریق «امتحان‌وخطا»، نوشته علی ابوالحسنی؛[۵۷]
کتاب السید محمدکاظم الیزدی، تألیف بدون نقص سلمان الجبوری، مولف عراقی. در‌این کتاب به شغل‌های اجتماعی سید محمدکاظم یزدی در عراق اعتنا شد‌ه‌است؛[۵۸]
کتاب سید محمدکاظم یزدی دانا دوراندیش، تاثیر مرتضی بذرافشان؛[۵۹]
شکوه پارسایی و پایداری. این کتاب را فرمانداری یزد درباره مبارزات و اثرها سیدِ یزدی تکثیر داده میباشد.[۶۰]
پانویس
امین، اعیان‌الشیعة، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۴۳.
امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۱۰، ص۴۳.
امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۱۰، ص۴۳.
بذرافشان، سید محمدکاظم یزدی: فقید دوراندیش، ۱۳۷۶ش، ص۲۳.
امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۶ق، ج۱۰، ص۴۸.
امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۴۳.
شریف رازی، گنجینه پژوهشگران، ۱۳۷۰ش، ج۹، ص۲۳۱.