بهترین مرجع مسجد قبا در مشهد

عضو انجمن مفاخر معماری جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تأثیر وضعیت اجتماعی ،سیاسی و اقتصادی برمعماری ، ادله تفاوت مساجد در جمهوری اسلامی ایران با بقیه نقاط دنیا را بسترهای صورت گرفته در آن دانست. شهریار یقینی معلم معماری و عضو انجمن مفاخر معماری کشور ایران در گرد‌همایی معماری زمان معاصرانقلاب اسلامی که به کوشش پژوهشگاه به جا مانده فرهنگی وگردشگری ، ایکوموس و دیگر سازمان های مرتبط برگزار شد اذعان کرد : در زمانه معاصر با سپری شد از یک مسیر زمان بر شاهد تحولاتی بزرگ در معماری و شهر سازی بوده ایم که از اتفاق ها اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی متأثر بوده میباشد . به باور وی زمانی تحولاتی از این کالا

عضو انجمن مفاخر معماری کشور ایران با اشاره به تأثیر حالت اجتماعی ،سیاسی و اقتصادی برمعماری ، برهان تفاوت مساجد در کشور ایران با بقیه نقاط دنیا را بسترهای صورت گرفته در آن دانست.

شهریار یقینی استاد معماری و عضو انجمن مفاخر معماری کشور ایران در جلسه معماری زمان مسجد قبا مشهد معاصرانقلاب اسلامی که به عملکرد پژوهشگاه ارثیه فرهنگی وگردشگری ، ایکوموس و دیگر ارگانهای مرتبط برگزار شد اظهار‌کرد : در زمان معاصر با سپری شد از یک مسیر زمان بر شاهد تحولاتی وسیع در معماری و شهر سازی بوده ایم که از اتفاق ها اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی متأثر بوده میباشد .

به یقین وی هنگامی تحولاتی از این متاع در یک جامعه پدید میاید در معماری و شهرسازی تأثیر بی واسطه می‌گذارد.

این معلم معماری با اشاره به خصوصیت های معماری اسلامی اهل ایران ذکر کرد : در صورتیکه اشعار شاعران اهل ایران را آیتم تحقیق در اختیار بگذاریم چیزی که در ابتدا به آن خوا هیم رسید معنی شعر اهل ایران میباشد که در کلیه شعر ها یکسان میباشد،البته در معماری به این شکل وجود ندارد چون با دیدن آدرس مسجد قبا مشهد هر تاثیر معماری به بستری می اندیشیم که‌این تاثیر در آن صورت گرفته میباشد.

وی به صورت صریح بیان کرد:مثلا یک مسجد در هند، چین ، کشور ایران ، شام و ... یک صورت وجود ندارد چون در بستر های متعدد ایجاد شده است .

یقینی بابیان اینکه در روزگار معاصر با تمایل های مختلفی در عکس العمل با معماری مواجه هستیم ذکر کرد : تیم ابتدا گروهی می‌باشند که رزرو مسجد قبا مشهد به محافظت بها های اهل ایران –اسلامی در معماری دقت دارا هستند گرچه فرمان العملی هم در این زمینه نیست.

وی ادامه داد :مجموعه مقابل این تیم شماره تلفن مسجد قبا مشهد معمارانی می باشند که با گستردگی پیوندها و داده ها پیش رفته و در فضاهای متفاوت متأثر ازخارج به فعالیت میپردازند که ولی این دسته بیشتر در کارشان تبعیت می نمایند و شغل های اصولی و با تکنیک جاری ساختن نمی دهد .

مَسجِد یک ساختمان مذهبی برای نیایشگاه و محل گرد‌همایی مسلمان‌ها میباشد. کعبه طبق آیه ها قرآن اولیه مسجد روی زمین میباشد. مسجد النبی با ورود محمد، نبی اسلام به مدینه در ایالات متحده عربی سعودی اساس گذاری شد.
تایید این موضوع که وجود مساجد، گنبدها و مناره ها در بافت یک شهر نمی تواند به معنای اسلامی بودن مسجد قبا مشهد آن شهر باشد این دستور را هویدا می سازد که بایستی در عنصرها و مؤلفه های دیگری که خیر صرفا کالبد بلکه روح و نام‌و‌نشان شهرها را می‌سازند در پی نماد هایی از زیست مسلمان‌ها و الگوهای یک شهر اسلامی بود.
کلمهٔ مسجد در لغت به معنای سجده گاه و پیشانی میباشد. بر پایه ی یک لحاظ، کلمه و واژهٔ مسجد معرب کلمهٔ مزگت میباشد که از گویش آرامی وارد عربی و فارسی شد‌ه‌است.
در قرآن، مسجد به معنای اعم نیایشگاه معبود به عمل رفته میباشد. مسجد الاقصی، که محل عبادت یهودیان یا این که کنیسه بوده میباشد و در طی نزول قرآن کاربردی غیر از آن نداشته میباشد، دو توشه در قرآن از آن تحت عنوان مسجد مذکور گردیده‌است. همینطور در ماجرا اصحاب کهف نیز قرآن میگوید بر مزار آن ها مسجدی سازه کردند. این مسجد مبنی بر عهد و پیمان برنده مورخان با دقت به آیین مرسوم آن روز کلیسا بوده ست. ولی ممکن میباشد کنیسه نیز بوده باشد؛ البته با اعتنا به پیشین خیس بودن از اسلام نمی تواند در معنای مسجد منحصر مسلمان‌ها بوده باشد. رزرو مسجد قبا مشهد علاوه برمسجدالحرام ( بیت العتیق ) و مسجدالاقصی در قرآن به مساجد دیگری نیز اشاره گردیده است. مسجد ذو قبلتین۱اسرا - مسجد قبا۱۰۷توبه - منزلت ابراهیم ( مصلی ) - مسجدضرارکه امر تخریب آن داده شد۱۰۷توبه
هانری کربن می‌گوید ابتدا با فکر به پرواز پرنده ها در اسمان، تصمیم دریافت شد فضایی همچون اسمان و در بنا شده در مقابل پرستشگاه آسمانی، پرستشگاهی زمینی ساخته خواهد شد که در واقع این محل جای رابطه در میان افق و زمین باشد. پرستشگاه مفهومی از فضایی میباشد که مسجد اهل ایران را مضمون‌ می نماید. میان صحن مسجد، آبگینه آبی رنگ قراردارد که تصویری از عرش، که به عبارتی پرستش گاه مثالی میباشد و کاشی های گنبد را نمایان می سازد. آب آبگینه، آیینه ای میباشد که از روش همین آیینه واقعیت نشان مرکزیت آشکار می‌شود. فیلسوفان بزرگی که در اصفهان معاش می کردند همین نمود آیینه در پرستشگاه مثالی را ذکر کرده اند. مساجد دارنده ۴ حیاط میباشند که در امتداد ۴ عرش هم قرار دارا‌هستند، ولی در‌حالتی که ما در یکی تراس ها آدرس مسجد قبا مشهد قرار بگیریم می‌توانیم هم حیاط و هم تصویر حیاط را در آبگینه ببینیم. این تصویر، تصویر مجازی میباشد که ما میبینیم و جابجایی تصویر از قوه و مجاز به حقیقت به عبارتی تأویل میباشد که برای سهروردی رسوخ به فقیه نمونه بود. تصویر معنوی بر هر اخذ تجربی حق تقدم داراست و آیینه دقیقاً به عبارتی چیزی که در دنیا حقیقی و واقعی جای‌دارد را به ما آرم می‌دهد و مارا به سمت آن گاه معنوی تصویر می‌برد. به گفتهٔ یکی‌از بزرگان اهل ایران دیدن چیزها در «هور قلیا» به عبارتی «اقلیم هشتم» یا این که «مدینهٔ تمثیلی» میباشد و آیینه میباشد که این‌راه را به ما آرم می‌دهد. «تمثیلی که مساجد اهل ایران از شکل مثالی پرستشگاه آسمانی ارائه می‌دهند، با تعریض های ساختاری به رقم ۱۲ که عدد کلیدی ریاضی ها عرفانی شیعه اثنی عشری میباشد، اعتنا بیشتری پیدا می نماید. » ارزیابی ساختار مسجد و فضای ریاضی آن سبب ساز گردیده که شاخص های اکثری نمادین گردد. از جملهً کتیبهٔ فرمان روا طهماسب نخستین شماره تلفن مسجد قبا مشهد که گرداگرد حیاط جنوبی قراردارد، اسم ۱۴ معصوم را دربردارد؛ یا این که سعید قمی با سنجش ۱۲ زاویهٔ مکعب کعبه اسم ۱۲ امام را معقول و این نکتهٔ پنهانی را دریافته میباشد. به گفتهٔ هانری کربن اصفهان پایگاه هور قلیا میباشد و پادشاه عباس نخستین وقتی که حکومت را به دست گرفت تصمیم داشت اصفهان را مبتنی بر تصویر شهرهای فردوس و آنچه در قرآن، کتاب ها عارفان و حکما اورده شده ساخت و ساز نماید.

لحاظ آیت الله مکارم درباره آوردن کودک ها به مسجد
آیت الله مکارم شیرازی با تاكید بر این كه مسجد بایستی برای کلیه جالب باشد، بیان کرد: بعضا می گفتند آوردن كودكان به مسجد مكروه میباشد، البته گفتیم كه در‌این مجال آوردن آن ها واجب میباشد، برای این كه از همین كودكی با این كانوان مقدس آشنا خواهد شد.
به نقل از بلاغ، آیت الله مكارم شیرازی، در مراسم کلنگ زنی مجتمع آموزشی و مسجد قبا مشهد فرهنگی حضرت ثامن الحجج(ع) مشهد مقدس، به ایجاد کرد مکتب علمیه، منزل فقیه،‌ استادسرا،‌ كتابخانه و مسجد در‌این زمین اشاره نمود و اذعان کرد: این سیرتکامل كارها و اجرای نرم افزار‌های متعدد مذهبی میتواند موجب رویش فرهنگی جامعه خواهد شد.

او درپی نقش مفید مسجد در اولِ اسلام را گزینه اشاره قرار بخشید و بابیان این كه اول شغل رسول گرامی اسلام (ص) در طی ورود به مدینه، تشکیل داد مسجد بود، اعلام‌کرد: در‌این مركز فقاهتی كارهای گوناگون اجتماعی، قضایی، فرهنگی و سیاسی اعمال میشد.

این مرجع تاسی، به شكل بی آلایش مسجد در دروان رسول (ص) اشاره كرد و ابراز داشت: در دوارنی مانند رژیم پهلوی رزرو مسجد قبا مشهد تنها برای نماز قرائت به کار گیری میشد و از آن عمل های روزگار رسول (ص) خبری خلا، اما انقلاب از همین مساجد آغاز شد و مساجد بعداز برد انقلاب اسلامی تاثیرگذار شدند.

او با اشاره به حدیثی كه ذکر می كند كه هر جا مسجدی ساخته می گردد، آدرس مسجد قبا مشهد تا قبل از این خون شهیدی در آنجا ریخته شد‌ه‌است،‌ ادامه داد: پیام این حدیث آن میباشد كه مساجد با خون شهدا گره خورده و به دنبال شیوه نیز محافظت و محافظت آن با خون شهیدان لینک و پیوند داراست.

آیت الله مکارم شیرازی با تاكید بر این كه مسجد بایستی برای همگی دیدنی باشد، اعلام‌کرد: بعضا می گفتند آوردن كودكان به مسجد مكروه میباشد، البته گفتیم كه درین مجال آوردن آنها واجب میباشد، برای این كه از همین كودكی با این كانوان مقدس آشنا خواهد شد.

او در‌پی حوزه علمیه را حمایت کننده مسجد تیتر کرد و خاطر نشان کرد: حوزه علمیه مسجد را نگه میدارد و د شماره تلفن مسجد قبا مشهد ر طی تاریخ نیز در كنار مسجد، حوزه علمیه ساخته میشد.

آیت الله مکارم شیرازی در نقطه نهایی به صورت صریح بیان کرد: بایستی حسینیه ها، مساجد، حوزه های علمیه و غیره در لبه شهر ساخت شوند تا مشكلات حل خواهد شد./آ

تا اين جا ما روايات , احاديث و آيات و گاه نيز ديدگاه هاى برخى بزرگان اسلام شناس را آورديم تا بـگـويـيم كه قرائت نماز در مسجد براى زنان اشكالى ندارد.
و گفتيم كه مجموعه اى از روايات نيز زنـان را از رفـتن به مسجد بازداشته اند ولى اكنون مى خواهيم بدانيم چرا روايات مى گويند مسجد قبا مشهد منزل براى نماز زنان فضيلت بيشتر دارااست؟ از كـتـاب هـاى روايـى و فـتـاواى بعضى از فقهاى شيعه و سنى استعمال مى گردد كه درخانه نماز خـوانـدن بـراى زنـان از نماز قرائت در مسجد فضيلت بيشتر داراست.
اينك به تعدادى از اين سیرتکامل روايات و فتاوا كه مضمون کلیه آنان يكى میباشد اعتنا مى كنيم .
پیامبر خداوند (ص ) فرمود: ((صلاة المراءة وحدها في بيتها كفضل صلاتها في الجمع خمسا و عشرين درجة )). ((60)) ((بـه تـنـهـايـى و درخانه نماز قرائت زن مثل نماز در گردآوری میباشد در حالى كه 25 جايگاه فضيلت دارااست)). گشوده از آن حضرت میباشد : ((ان مـساجدالنساء البيوت , و صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها و صفتها وصلاتها في صفتها اءفـضـل مـن صـلاتـهـا فـي صـحـن دارها و صلاتها في صحن دارها اءفضل اینجانب صلاتها في سطح بيتها)). ((61)) ((بهترين مسجد زنان منزل میباشد , و نماز در منزل بلندتر از نماز وی در ايوان میباشد , و نمازاو در ايوان بلندتر از نمازش در حياط منزل اش میباشد , و نماز وی در حياط منزل بلندتر ازنمازش برپشت بام منزل میباشد )). امام راستگو (ع ) در اين باره نيز فرمود: ((خير مساجد نسائكم البيوت )). ((62)) ((بهترين مساجد براى زنان شما منزل ها میباشد )). هم چنين امام راست گو (ع ) فرمود: ((صـلاة الـمـراءة فـي مـخـدعـهـا افضل اینجانب صلاتها في بيتها و صلاتها في بيتها افضل اینجانب صلاتها في الدار)). ((63)) ((نماز زن در اطاق عقبى (پستو) بلندتر از نماز وی در اطاق جلويى میباشد و نماز وی در اطاق نشيمن بلندتر از نمازش در منزل اش میباشد )). ام سلمه از عهد پیامبر پروردگار (ص ) مى گويد: ((خير مساجد النساء قعر بيوتهن )). ((64)) ((بهترين رزرو مسجد قبا مشهد مساجد براى زنان اطاقهاى عقب منزل هاى آنها میباشد )). فرستاده آفریدگار (ص ) به حضرت على (ع ) فرمود: ((يا على ! ليس على النساء جمعة و لا جماعة و لا اذان و لا اقامة )). ((65)) اى على ! براى زنان نماز آدینه و جماعت و اذان و اقامه نيست )). مالک مفتاح الكرامه در گردآوری آورى اقوال در اين باره آورده میباشد : هـل شـرعيه اتيان المساجد للرجال خاصة وی لهم و للنساء؟ فى نهاية الاحكام و كشف الالتباس هذا الـحـكـم يـعـنـي اتـيان المساجد مختص بالرجال دون النساء لانهن اءمره بالاستتار و فى (حاشيه الـمـيـسـي ) انـمـا تـسـتـحب الفريضة في المسجد في حق الرجال اماالنساء فبيوتهن به طبع و في مـجمع البرهان خبر يونس بن ضبيان يدل على تخصیص فضيلة المسجد بالرجال كما هو المذكور فـى الـكتب والمشهور بينهم و في التذكرة يكره للنساء الاتيان الى المساجد و في (الدروس ) للنساء الاختلاف اليها كالرجال وان كان البيت افضل و خصوصا لذوات الهيئات و في (النقليه ) صلوة المراءة فـي دارها في (الذكرى ) الاقرب شرعية اتيان المساجد للنساء و في موضع انتها اینجانب كشف الالتباس اءن صـلوة المراءة في بيتها اءفضل اینجانب المسجد و في (اللمعة والروضة ) الافضل المسجدلغيرالمراءة وی مـطـلقا بناء على اطلاق المسجد على بيتها و قالا اءيضا و مسجد المراءة بيتهابمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اءو بمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد فى الفضيلة فلا تفتقر الى طـلبها بالخروج و هل هو كمسجد مطلق اءو هو كماتريد الخروج اليه فتخلف بحسبه الظاهر الثاني قـلـت : و مـن تـتـبع مباحث الجماعة والاوقات و مباحث الحيض والاستحاضه و غيرها ظهر له اءن الاصحاب قائلون بشرعية اتيان المساجد للنساء فينبغي التاءمل في محل النزاع )). ((66)) آيا رفتن به مسجد تنها براى مردان مشروع میباشد يا براى زنان نيز جايز میباشد ؟ در((نهاية الاحكام )) و ((كـشـف الالـتـبـاس )) آدرس مسجد قبا مشهد اين دستور مختص مردان شمرده گردیده است , خیر زنان ,زیرا به زنان فرمان پـوشـش و نهفته شدن داده شد‌ه‌است .
و در حاشيه ((ميسى )) آمده میباشد : قرائت نماز در مسجد بـراى مـردان مـسـتحب میباشد ولی استحباب نماز در منزل براى زنان به صورت مطلق اثبات میباشد .
و در ((مـجمع البرهان )) در خبر يونس بن ضبيان آمده :فضيلت رفتن به مسجد براى مردان اثبات میباشد نـه براى زنان .
به عبارتی طورى كه دارای اسم و رسم بين فقها هم همين میباشد .
و علامه در ((تذكرة )) مى گويد: رفتن زنان به مسجد مكروه میباشد .
ودر ((دروس )) مى گويد: براى زنان رفتن به مساجد مستحب اسـت , مـثـل مردان , اگرچه منزل براى زنان افضل میباشد , خصوصا براى زنان جوان .
و در ((نفليه )) آمـده اسـت : نـمـاز زن بـايـددر خـانه اش برپا گردد.
و علامه در ((ذكرى )) مى گويد: نماز زن در خـانـه اش افضل از مسجداست .
و شهيد اولیه و دوم در ((لمعه )) و ((مدیحه )) مى گويند: خوب اين میباشد كه بگوييم مسجدبراى غير زنان میباشد يا اين حكم به صورت مطلق جارى میباشد .
بنابراين كه منزل براى زنان درحكم مسجد باشد.
و شهيد نخستین و ثانى نيز در معناى ((مسجدالمراءة بيتها)) گفته اند: يعنى نماز قرائت زنان در منزل افضل از رفتن آنان به مسجد میباشد يا به اين معنی میباشد كه فضيلت نماز زنان در منزل مثل مسجد میباشد و نيازى به رفتن به مسجدنيست .
صاحب و مالک ((مفتاح الكرامه )) بعداز نقل اقوال مى گويد: ((كـسـى كه دعوا احكام جماعت , وقت ها , مباحث حيض , استحاضه و آدرس مسجد قبا مشهد غير آنان‌را تتبع كند برايش روشـن مى خواهد شد كه اصحاب قائل به شرعيت رفتن زنان به مسجد می باشند.
بنابراين , شایسته میباشد راجع‌به اين زمینه اعتنا خواهد شد)). شهيد ثانى در لمعه آورده میباشد : ((والافـضـل الـمـسـجد لغيرالمراءة وی مسلما بناء على اطلاق المسجد على بيتها بالنسبة اليها... و مـسجد المراءة بيتها بمعنى اءن صلاتها فيه اءفضل اینجانب خروجها الى المسجد اوبمعنى كون صلاتها فيه كالمسجد في الفضيلة فلا تفتقر الى طلبهابالخروج )). ((67)) ((بـهـتـر آن اسـت كـه رفـتن به مسجد براى غير زنان میباشد يا اين كه بگوييم : منزل به طورمطلق ((مـسـجـد)) زن اسـت .
و معناى اين كه مسجد زن , منزل وی میباشد اين میباشد كه نماز درخانه اش از رفـتـن وی بـه مـسـجد رفیعتر میباشد يا به اين مضمون‌ كه اقامه نماز در منزل در فضيلت ,مثل مسجد میباشد ونيازى به رفتن وی به مسجد نيست )). مرحوم سيد محمد كاظم طباطبائى (قدس ) در كتاب عروة الوثقى آورده میباشد : ((صلاة المراءة في بيتها افضل اینجانب صلاتها في المسجد)). ((68)) ((نماز زن در منزل عالی از نماز وی در مسجد میباشد )). حضرت امام خمينى (قدس ) در تحريرالوسيله آورده میباشد : ((والافضل للنساء الصلاة في بيوتهن , والافضل بيت المخدوع )). ((69)) ((براى زن ها نماز تلاوت در منزل بلكه در صندوق منزل و اطاق عقب بهتراست )).

میخ های مساجد!
ـ از نبی صلی الله علیه و آله بیان شده که فرمود: مساجد میخ‌هایی دارااست که ملائکه همنشین وی می‌باشند، هرگاه غایب شوند ملائکه درپی آن ها میگردند، و در‌حالتی که مریض شوند عیادتشان می‌نمایند، واگر حاجتی داشته باشند امداد‌شان دهند. (بحار الانوار ج 80 ص 373)
مرحوم مجلسی در زیر این حدیث به گزارش کتاب المجازات النبویه می نویسد: این استعاره میباشد، گویی آن حضرت اشخاص مقیم در مسجد قبا مشهد را به میخ‌هایی تشبیه کرده که در مسجد کوبیده گردیده‌اند، و این از تمثیل های تعجب آور میباشد که به مکان خویش نشسته میباشد، هنگامی کسی زیاد در مسجد باشد و به مسجد برود می گویند: فلانی میخ مسجد میباشد، یا این که کبوتر مسجد میباشد، و تشبیه به میخ بلیغ‌خیس میباشد چون کبوتر رفت و آمد می‌نماید، امّا میخ مدام اثبات میباشد و تغییر‌و تحول جای نمی‌دهد.

توریسم امت اسلام حضور در مساجد میباشد
ـ عثمان بن مَظعون به رسول صلی الله علیه و آله پهنا کرد: اینجانب قصد سیاحت و توریسم دارم! فرمود: ای عثمان، دست نگه‌دار، توریسم در امّت اینجانب، ملازمت و همراهی و پایبندی به مساجد و انتظار کشیدن نماز پس از نماز میباشد. (مشكاة الأنوار : 262)

مسجدی ها بازدارنده از نزول عذاب آفریدگار میباشند
ـ مَسعدة بن صدقه از امام راست گو از پدرانش علیهم السلام ماجرا کرد که نبی آفریدگار صلی الله علیه و آله فرمود: آدرس مسجد قبا مشهد آفریدگار گران قدر و تبارک هرگاه ببیند اهل محله‌ای در گناهان زیاده‌روی کرده‌اند و فی مابین آنان سه نفر مؤمن میباشد، آنها‌را ندا می دهد: ای اهل معصیت اینجانب؛ درصورتی که نبودند مؤمنانی که به خیال و خاطر جَلال و عظمتِ اینجانب یکدیگر را دوست دارا هستند و با نماز خویش زمین و مساجدم را آباد می سازند، و سحرگاهان از بیم اینجانب استغفار می‌نمایند، فارغ از هیچ مبالات و اهمّیتی، عذابم را بر شما فرومی‌فرستادم. (امالي صدوق : 120)
پیشنهاد های نبی خداوند(ص) به ابوذر رزرو مسجد قبا مشهد در باره مسجد

عقوبت عدم حضور در مسجد
ـ راوی میگوید: از امام درستگو علیه السلام شنیدم که فرمود: مساجد از عده ای که هم محلی مسجد می باشند و در مسجد حاضر نمی شوند، به خدای بلندمرتبه گلایه کردند؛ آفریدگار عزوجل به آن ها وحی فرمود: به عزّت و جلالم عهدوپیمان هیچ نمازی را از آن‌ها قبول نمیکنم و عدل و داد وی را فی مابین عموم ظواهر نمی‌سازم و رحمتم به آن ها نمیرسد و در پردیس در مجاورت اینجانب نخواهند بود. (أمالي طوسي 2 : 307)

گلایه مسجد در قیامت
ـ جابر از نبی صلی الله علیه و آله قصه کرد که فرمود: روز قیامت سه مجموعه گلایه می‌نمایند: قرآن، مسجد و عترت. قرآن میگوید: شماره تلفن مسجد قبا مشهد پروردگارا من‌را سوزاندند و پاره پاره کردند! مسجد میگوید: پروردگارا من را تعطیل و ضایع کردند! و عترت میگویند: پروردگارا، ما‌را کشتند و آواره ساختند و تکه تکه نمودند! در‌این هنگام اینجانب بر زانو مى ‏نشينم تا حقّ اين سه را از دشمنانشان بگیرم، پس خدا مي‌فرمايد: اینجانب خویش برای دادگستری سزاوارترم. (خصال 1 : 83)

مساجد قرآنی؛ قضیه‌ساز رابطه فی مابین قرآن کریم ومهربان و تمام عموم
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بیانها اخیرشان در محفل انس با قرآن مهربان، یکی مهم ترین‌ طرق تقویت و توسعه عرصه تلاوت و محافظت قرآن را دقت به گنجایش مساجد و احیا نمودن مقر‌های قرآنی در مساجد دانستند. برهمین پایه قسمت زن، خانواده و م، استاد و حافظ میان‌المللی قرآن کریم ومهربان، به پژوهش بیشتر این قضیه پرداخته میباشد.

* مسجد، رابطه نصیب در بین تمام عموم و قرآن‌مهربان
شغل‌های قرآنی اینجانب از حدود شش سالگی شروع شد. در آن فرصت که مادرم به مقر قرآنی مسجد میرفت اینجانب نیز مسجد قبا مشهد با وی یار و همدم می‌شدم. بعد از اینکه عصر کامل شدن شد، از آنها خواستیم که از اینجانب نیز آزمون بگیرند و بعد از قبولی، شغل‌های قرآنی عبد نیز صورت بدون شوخی به خویش گرفت و در اصلً حضور در مقر قرآنی مسجد اثرگذاری بسیار مهمی در محافظت قرآن کریم ومهربان داشت. تشویق‌های اساتید قرآنی حاضر در مسجد و امام جماعت مسجد در ترغیب و علت‌بخشی برای نگهداری قرآن مهربان اثر بسیار مهمی بر ما برای طی این مسیر داشت. لذا رهبر انقلاب در دیدار اخیر با قاریان قرآن به‌صحت بر صورت‌گیری مقر‌های قرآنی در مساجد تأکید کردند؛ موضوعی که به رابطه‌بخشی بین تک تک عموم و قرآن کریم ومهربان امداد شایان توجهی خواهد کرد.

ولی متأسفانه به‌مرور فرصت، عمل‌های قرآنی در مساجد نادر‌رنگ شد و این اساسی به‌سوی مؤسسات و دارالقرآن‌ها سوق پیدا کرد. رزرو سجد قبا مشهد هرچند صورت‌گیری کار‌های قرآنی در‌این مرکز ها نیز برکات و مزیت‌هایی با خویش به یار و همدم داشت، ولی اینکه بعضی مساجد عاری از مقر‌های قرآنی شوند و صرفا به برگزاری مناسبت‌ها و مراسم‌های مذهبی مخصوص شوند نیز صدمات و لطمات بخش اعظمی با خویش به یاور داراست.

احیای مقر‌های قرآنی در مساجد به دست اندرکاران گوناگون و مهمی برمی‌شود. آغاز بایستی متولیان فرمان با اقدامات فرهنگی متناسب با خصوصیات جامعه‌شناسانه و سرازیر‌شناسانه و از روش زیرساخت‌ها و دشوار‌افزارهای جانور، حلاوت مراقبت و تلاوت قرآن کریم ومهربان را برای عموم ملموس نمایند تا موضوع عشق و علاقه‌مندی خانواده‌ها را برای حضور در مقر‌های قرآنی مهیا کنند که ولی این مسئله می‌بایست در پوسته اپلیکیشن‌ای بلندمدت مدون خواهد شد. ولی به موازات این فرمان فعالان قرآنی می‌بایست اپ‌های نگهداری و تلاوت خویش را در مساجد به صورت پر رنگ عملیاتی و ایفا نمایند. تدوین بسته‌های تشویقی ناظر به عشق و علاقه‌مندی‌های خردسال ها و نوجوان ها میتواند در صدر موضوع حضور آنها‌را در مقر‌های قرآنی مساجد مهیا نماید و درپی و به‌موازات آن جذابیت‌های معنوی روان در‌این مرکزها باعث انس آدرس مسجد قبا مشهد آن ها با مقر‌های قرآنی گردد.

تحقق این مورد اثر ها و برکات بخش اعظمی به یار دارااست. کنشگری اذهان همگانی در هر جامعه برآمده از فرهنگ وتمدن آن جامعه میباشد. مبرهن میباشد زمانی خصوصیات فرهنگی از متن قرآن احصا خواهد شد، بستر برای پرورش عقلانی و رفتاری نیز بیش تر از پیش آماده گردد.

* نقش سازمانهای دولتی و حاکمیتی در صورت‌گیری مقر‌های قرآنی
سازمان های دولتی و همگانی به‌ویژه راءس بازرسی به کارها مساجد نقش پررنگی در تحقق این فرمان دارا‌هستند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد متأسفانه گه گاه شاهد هستیم که متولیان مساجد به‌دلایل متعدد عشق و علاقه‌ای به صورت‌گیری مقر‌های قرآنی در مساجد ندارند که‌این مسئله منجر‌گردیده بعضی اوقات در آن محله‌هایی که عموم به حضور در مقر‌های قرآنی عشق علامت می دهند، این متولیان مساجد میباشند که همیاری موردنیاز را برای برگزاری پرشور این جلسات به کار نمی‌آورند.

در مواقعی شاهد هستیم که جلسات خواندن و مراقبت قرآن کریم ومهربان در مساجد برگزار می‌گردیده، البته به‌استدلال عدم مدد‌های مایحتاج از سوی متولیان مساجد این جلسات تعطیل گردیده‌اند. ولی موردنیاز به ذکر این نکته میباشد که پناه خیر به‌معنای یاری‌های دنیوی و مالی، بلکه فقطً همیاری در جهت تخصیص فضایی برای برگزاری این جلسات.

رویه برون‌رفت از این مورد، برگزاری جلسات هماهنگی بین رؤسای راءس تفحص به کارها مساجد و متولیان مساجد میباشد. شاید بعضا از این اهمال‌کاری‌ها از سوی متولیان مساجد از رمز عدم دقت و آشنایی نسبت به مداقه برگزاری جلسات قرآنی و صورت‌گیری مقر‌های قرآنی در مساجد باشد. برهمین پایه، ضروری میباشد مسئولان پژوهش به کارها مساجد التفات این مورد را برای متولیان مساجد تبیین نمایند تا شاهد رونق بیش تر از پیش جلسات و محافل مراقبت و خواندن قرآن کریم و مهربان در مساجد باشیم.

6. «مسجد»، جهت قبله برای عبادت همگی مسلمان‌ها عالَم می‌شود، در یک مجال «مسجد الاقصی» و در هنگامی «مسجد الحرام»: (فَلَنُوَلِّینَّکَ قِبْلَهً تَرْضَـهَا فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَیثُ مَا کُنتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَه) (8) ؛ در حال حاضر تورا به سوی قبلهای که از آن خشنود باشی، گشوده میگردانیم، پس روی خویش را به سوی مسجدقبا مشهد الحرام کن، و هر جا باشید روی خویش را به سوی آن بگردانید.
7. دو نبی الهی مسئول پاکی منزل پروردگار میشوند: و ما به ابراهیم و اسماعیل دستور کردیم که: منزل من‌را برای طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان، تمیز و پاکیزه فرمایید.
و این آیه آرم عظمت و شرافت «مسجد» به خصوص رزرومسجد قبا مشهد الحرام میباشد که خادمان آن از وارستهترین اشخاص مجال خویش، تعیین می شوند؛ کما این که خدمتگزاری در مسجد الحرام یک کدام از افتخارات اساسی عرب جاهلی (9) بوده میباشد .
8. به جهت قداست و اهمیتی که اسلام به مسجد می دهد، قرآن می فرماید: (یـبَنِیءَادَمَ خُذُوا زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِد) (10)؛ ای فرزندان بشر! زینت خویش را هنگام رفتن به مسجد، با خویش بردارید. که از این آیه، بایستگی نظافت و بهداشت و زینت کردن هنگام رفتن به مسجد، استعمال می شود.
9. در بلندی و عظمت و مقام مساجد همین بس که پروردگار می فرماید: (فِی بُیوت أَذِنَ اللَّهُ أَن تُرْفَعَ وَیذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ…) (11)؛ [این لامپ پرفروغ الهی] در خانههایی شماره تلفن مسجد قبا مشهد جای دارد که پروردگار اجازه فرموده دیوارهای آن را بالا ببرند [تا از دستبرد شیاطین و هوسبازان در حفاظت باشد]؛ خانههایی که اسم آفریدگار در آن‌ها برده می‌گردد. با اعتنا به‌این که منظور از «بیوت» هر کانونی میباشد که به امر خداوند برپا گردیده است، و اسم خداوند در آن برده می‌شود و هر صبح و شام مردانی با ایمان در آن خانهها درگیر بیان خدایند. به تعبیر و تفسیر مرحوم علامه طباطبایی، «از مصادیق یقینی این «بیوت» مساجد میباشد» که به اجازه معبود جایگاه و عظمت بلندی یافتهاند(12). و این همگی، فقط بخشی از آیاتی بود که مداقه «مسجد» را میتوان از آن بهره برد، آدرس مسجد قبا مشهد البته در احادیث، که دریایی از عبارات نورانی امامان می باشد، وادی دیگری میباشد که زمان آن وجود ندارد (13).
———————————————————————-
1. حج، آیه40.
2. روضه خوان صدوق، أمالی صدوق، ص293، ح8؛ به عبارتی، تعبیروتفسیر المیزان، ج20، ص49.
3. بقره، آیه114.
4. به عبارتی، تعبیر مثال، ج1، ص411.
5. توبه، آیه17.
6. ر.ک: به عبارتی، ج7، ص314.
7. اسراء، آیه1.
8. بقره، آیه144.
9. ر.ک: توبه، آیه19.
10. اعراف، آیه31.
11. نوروروشنایی، آیه36.
12. تعبیر و تفسیر المیزان، ج15، ص126؛ ر.ک: تعبیر مثال، ج14، ص481.
13. ر.ک: محمدی ری شهری، معیار الحکمه، ترجمه حمید رضا شیخی، ج5، ص2390؛ خسرو تقدسینیا، مسجد در آینه قرآن و احادیث.