امامت رهبری جامعه اسلامی و جانشینی رسول(ص) در کارها فقهی و مادی میباشد. این آموزه، از اصول اعتقادی مذهب شیعه و از اختلافات بنیادین اعتقادی در میان شیعه و اهل سنت میباشد. عنایت موضوع امامت نزد شماره تلفن مسجد قبا مشهد شیعه ها سبب ساز گردیده که آنها امامیه کنیه گیرند.
در لزوم و وجوب امامت، فی مابین فرقههای مسلمان، اختلافی وجود ندارد؛ ولی در نوع آن اختلافلحاظ آدرس مسجد قبا مشهد وجود داراست. برخی اشاعره بر این باورند که امامت واجب دینی میباشد و بعضی معتزله گفتهاند واجب عقلی میباشد و برعهده عموم میباشد که خودشان امام انتخاب نمایند. امامیه معتقدند که امامت، وجوب عقلی دارااست و مسجد قبا مشهد بر معبود واجب میباشد که امام گزینش نماید؛ به این معنی که عقلاً بهتر میباشد که پروردگار به مقتضای حکمتش، امام انتخاب نماید و سوراخ آن قبیح میباشد.
از حیث امامیه، امامت قول الهی میباشد و پروردگار این رده را به بندگان برگزیدهاش اعطا نموده است. آن ها، امامت را ادله بدون نقصشدن آیین و تداوم هدایت انسان بعد از فرستاده(ص) دانستهاند.
امامیه و بعضی فرقههای مسلمان برای امام، خصوصیتهایی همانند عصمت و طهارت و افضلیت در تمامی فضیلت ها انسانی در لحاظ گرفتهاند. امامیه بر این باورند که امام بایستی بر طبق ذکر مصرح و پرنور از سوی پروردگار، فرستاده یا این که امام قبلی تعیین خواهد شد. آنها معتقدند امام علی(ع) و بقیه امامان(ع) شیعهٔ بعداز او، معصوم بوده و برگزیدگان اشخاص از جهت فضیلت ها انسانی در بعدازظهر خودشان بودهاند و لذا امامان امت به شمار میروند.
رهبری سیاسی جامعه اسلامی، اقامه و اجرای حدود الهی، پاسداری و حراست از آیین و اموری از این قبیل را از هدف ها و فلسفه امامت بر شمردهاند. امامیه خلال این کارها، مرجعیت فقهی را نیز از هدف ها امامت دانستهاند.
مقام و مداقه
مورد امامت از مسائل بسیار اصلی، اختلافی و دعوابرانگیز در بین مذهبها اسلامی میباشد.[۱] امامت از نگاه امامیه امتداد نبوت فرستاده اسلام و استدلال بقا و استمرار آن میباشد و امام به عبارتی وظایفی را که برعهده رسول بوده ایفا می دهد.[۲] اعتقاد و باور به امامت همینطور از حیث امامیه، از اصول آئین میباشد و برای همین، زمینهای کلامی به شمار میرود؛[۳] درحال حاضر آنکه برخی از اشاعره و معتزله[۴] و بعضی از سایر مذهبها اهلسنت، آن را از فروع آئین و موضوعای فقاهتی تلقی کردهاند.[۵]
محمدحسین کشف کنندهالغطاء در کتاب اصل الشیعة و اصولها، اعتقاد و باور به امامت را از اصولی دانسته میباشد که شیعه را از سایر فرق اسلامی متمایز مینماید.[۶] از همین رو قائلان به امامتِ امامان دوازدهگانه به امامیه مشهورند[۷] و هر که آن را قبول نداشته باشد از دایره تشیع بیرون میشود.[۸]
علامه حلی در پیشگفتار کتاب مِنهاجُ الكِرامة فی معرفةِ الاِمامه، مورد امامت را از گران قدرترین مسائل و از عنصرها ایمان شمرده میباشد که به باعث ادراک آن، جاودانگی در فردوس و رهایی از غضب خدای رحمان به دست می آید.[۹]
کلینی در کتاب الکافی روایتی از امام رضا(ع) در ذکر التفات امامت نقل نموده است.[۱۰] دراین ماجرا، امامت با خصوصیتهایی مانند رده پیامبران، ارثیه اوصیاء، خلافت الهی، جانشینی فرستاده، زمام آیین و نظام مسلمین، اصلاح عالم و عزتمندی مؤمنان، ریشه بالنده اسلام و شاخهٔ برافراشته آن، معرفی گردیدهاست.[۱۱]
امامت قسم الهی
نوشتهعلمیٔ مهم: آیه ابتلای ابراهیم
مبنی بر آیه ۱۲۴ سوره بقره، بعد از آنکه حضرت ابراهیم به رده امامت رسید، این جایگاه را برای ذریهاش درخواست نمود که پروردگار در پاسخ او ذکر کرد: «لاینالُ عَهدی الظّالِمینَ؛ قسم اینجانب به ظالمان نمیرسد.»[۱۲] بخش اعظمی از مفسران گفتهاند خواسته از «عهدوپیمان» درین آیه امامت میباشد.[۱۳] از همین رو امامیه بر این باورند که امامت، منصبی میباشد که از سوی آفریدگار به بعضا بندگان برگزیدهاش اعطا میشود.[۱۴]
امامت ادله کامل شدن آیین
نوشتهعلمیهای مهم: آیه اکمال و آیه تبلیغ
امامیه با دقت به آیه اکمال و آیه تبلیغ و روایاتی از امامان معصوم(ع) که تحت این نشانهها نقل شدهاست،[۱۵] امامت را دلیل کامل شدن آیین دانستهاند.[۱۶] از حیث آنها آیه اکمال آیین، در روز عید غدیر، بعد از آنکه نبی(ص)، امام علی(ع) را به امامت و جانشینی خویش برگزید، نازل شوید و خبر از اکمال آیین، با این شغل، داده شد.[۱۷]
همینطور با استناد به آیه تبلیغ می گویند امامت از چنان جایگاهی برخورداراست که در شرایطی که رسول(ص) آن را ابلاغ نمیکرد، گویی رسالت الهی خود را ابلاغ نکرده بود و زحماتش از در بین میرفت.[۱۸]
امامت، تداوم هدایت
نوشتهیعلمیٔ اساسی: آیه هادی
امامیه با استناد به آیه هادی و روایاتی که زیر آن آورده شده،[۱۹] امامت را تداوم هدایت آدم بعداز فرستاده(ص) دانستهاند.[۲۰] محمد بن جریر طبری (متوفای ۳۱۰ق)، از مفسران اهلسنت، در کتاب تفسیرش، روایتی را با یکسری واسطه از ابنعباس نقل کرده که زمانی آیه هادی نازل شد، رسول دستش را بر سینه خویش گذاشت و اعلامکرد: «اینجانب انذاردهنده و هشداردهندهام» و با دستش به کتف امام علی اشاره نمود و بیان کرد: «ای علی، تو هدایتکنندهای (هادی) و بعد از اینجانب، هدایتشوندگان به دست تو هدایت می شوند.»[۲۱]
امکانات مورد نیاز برای برگزاری مراسم در مسجد قبا مشهد