بقاع شهید روضه خوان شهابالدّین سهروردی
نوشتهیعلمیٔ مهم: شهابالدین سهروردی
شَهابالدین یحیی سُهرَوَردی(۵۴۹ق-۵۸۷ق) مشهور به روحانی اِشْراق، از فیلسوفان نام دار مسلمان و مؤسس فلسفه اشراق. او در مسئله فلسفه و حکمت اسلامی اثر ها زیادی دارااست که مهمترین آنها، کتاب حکمة الاشراق میباشد. او بعداز سفرهای بسیار و استحصال و تکثیر دانش، عازم حلب شد و آنجا به باعث بدخواهی گروهی از عالمان اهل سنت، بوسیله ملکظواهر پسر صلاحالدین ایوبی، در سال ۵۸۷ق در زندان مسجد قبا مشهد وفات یافت.
سهروردی در عصر نهایی معاش خویش، با دقت به علم و نبوغش ، به دربار حکم کننده حلب، ملک ظواهر شیوه یافت. اما بی پردگی و بی احتیاطی سهروردی در ذکر اعتقاداتش، معاندان فراوانی را برای وی صحیح کرد؛ و شهابالدین را ملحد و استدلال انحراف ملکظواهر میدانستند. ملکظواهر به امر پدرش صلاح الدین ایوبی، سهروردی را به زندان انداخت و از غذا محروم کرد. بالاخره روز آدینه انتها ماه ذیالحجة سال ۵۸۷ق جسد سهروردی را از زندان خارج آوردند. در حال حاضر بقاع این شهید در سمت شمال غربی میدان باب الفَرَج درون جامع سهروردی قراردارد. این جامع بسیار خرد بوده و کمتر در معرض رویت کرد میباشد. در درون شبستان و سمت چپ آن بقاع سهروردی میباشد که سنگ قبر کوچکی داراست. بر بالای این قبر شرحی مختصر از معاش این فیلسوف اهل ایران و جای به دنیاآمدن و رویش وی در جمهوری اسلامی ایران به کتابت در آدرس مسجد قبا مشهد آمده میباشد.
آرامگاه حضرت زکریای فرستاده (ع)
نوشته ی علمیٔ مهم: زکریا (رسول)
حضرت زکریای فرستاده (ع) یکی پیامبران الهی و واپسین نبی از انبیای عهد و پیمان قدیم بود. حیات وی هم زمان با حیات مریم مقدس و حضرت عیسی بود و گویند در زمان ترمیم هیکل اورشلیم که توسط نبوکدنصر سلطان بابل تخریب گردیده بود میزیسته میباشد. زکریا و همسرش که هر دو در پیری و کبَر سن قرار داشتند به توان الهی صاحب و مالک فرزندی به اسم یحیی شدند. خدا در قرآن مهربان از این مورد اینگونه حافظه مینماید. «یا این که زَکرِیا این که إِنَّا نُبَشِّرُک بِغُلامٍ اسْمُهُ یحْیی ...» (ای زکریا ما تورا به فرزندی به اسم یحیی بشارت می دهیم...) [۷] مرقد این نبی الهی در درون شبستان جامع اموی حلب و در سمت چپ محراب جای دارد. قبر وی باطن ایوانی میباشد که با ضریحی محدود گردیده و در آن تابوتی چوبین با پوشش سبز چشم می گردد. آغاز در این جا صندوقی بوده که اسم زکریا نیز بر آن چشم میگردیدهاست و بعد ها در جای آن، حرم نام برده را ساختهاند. قبر حضرت زکریا امروزه از سوی عموم حلب و زائران زینب کبری(س) زیارت رزرو مسجد قبا مشهد میشود.[مستلزم منبع]
قبر مشهور بن جمر
قبر دارای اسم و رسم بن جمر از نوادگان امام درستگو علیهالسلام
پر اسم و رسم بن جَمر یکیاز نوادگان اسماعیل بن جعفر الصادق (ع) میباشد که در ۵۵۵ق متولد شد. او شخصی شجاع، متهور و از فرماندهان سپاه «ملک ظواهر بَیبرَس» و از مجاهدین فی سبیل الله بود که سالهایی از قدمت خود را در میدان جهاد علیه صلیبیها طی کرد. وی در ۶۴۰ق در مبارزه انطاکیه به شهید شدن شماره تلفن مسجد قبا مشهد رسید.
قبر مشهور بن جُمر در باطن «سوق الزَّرب» که بازاری بسیار زمانبر میباشد جای دارد. بازار خاطر گردیده از پاره ای فراتر از درب قلعه حلب استارت و به «جامع وسیع» حلب ختم می گردد. قبر وی نزدیک به دویست متری درون بازار و سمت چپ آن که پنجرههایی از مرقد وی به خارج گشوده گردیدهاست. مکتبای که امروزه این قبر درون آن میباشد بوسیله ملک ظواهر بیبرس به سال ۵۹۰ق تاسیس شده است. در کنار قبر وی کلاه خویش و اثاثیه و ابزارهای جنگی وی محافظت میشود.
پانویس
ابن بطوطه، الرحله، ص ۵۳؛ ابن عدیم، زبدة الحلب اینجانب تاریخ الحلب، ص ۱۵- ۱.
نک: گذشته، ص ۱۰- ۷؛ عفیف البهنسی، الشام الحضاره، صص ۱۵۳- ۱۵۲.
نک: ابن عدیم، بُغیة الطلب فی تاریخ الحلب، استیناف سهیل زکار، ص ۱۱ به آنگاه.
محمد راغب الطباخ الحلبی، اعلام النبلاء بتاریخ حلب الشهباء جلد دوم و سوم؛ تیودور بیشوف به عبارتی کتاب، ص ۱۷ به آنگاه.
روحانی ابراهیم نصراللَّه، حلب و التشیع، ۱۴۰۳ق، ص ۱۵۰ به آن گاه.
عبداللَّه حجاز، معالم حلب الاثریه، ص۱۳۶؛ بی نقص غزی، نهرالذهب فی تاریخ الحلب، ج۲،ص۲۰۹؛ خیرالدین اسدی، احیاء حلب و اسواقها، ص۱۷۶.
مریم: ۷
لینک به خارج
دائرة المعارف بلندمرتبه اسلامی
دانشنامه دنیا اسلام
نبو
سوریه و شام
بخش ها
دمشق • حلب • حمص • مرج عذراء • صفین • عینالوردة • نبل • الزهراء (شهر)
زیارتگاه
بقعه حضرت زینب • بقاع حضرت سکینه • بقعه حضرت رقیه • مشهد السقط • گورستان بابالصغیر • مشهد النقطة • رأسالحسین
امامزادگان
حضرت زینب • حضرت رقیه • امکلثوم • سکینه • عبدالله بن علی بن حسین
مدفونان
صحابه و تابعان
عمار بن یاسر • بلال حبشی • فضه نوبیه • ابودرداء • اویس قرنی • حجر بن عدی
حاکمان
معاویة بن ابیسفیان • یزید بن معاویه • معاویة بن یزید • عبدالملک بن مروان • خالد بن ولید
بقیه
بهلول • ابن شهرآشوب • ابن زهره • ابن منیر • ابن تیمیه • سید محسن امین • عبدالمسیح انطاکی
بناهای تاریخی
مسجد جامع اموی • بازار شام • باب الساعات
اتفاق ها تاریخی
مبارزه صفین • اسارت در شام • خرابه شام • خطبه امام سجاد • متن خطبه امام سجاد • خطبه حضرت زینب • قیام توابین • مناظره امام باقر با اسقف مسیحیان • کشتار حطله
مرتبط
سوریه • شام • نصیریه • داعش • هیئت تحریر الشام • مدافعان بقعه • مدیحه مجلس یزید • لبیب بیضون • مدفونان در گورستان باب الصغیر • سید عبدالله نظام • کشتار حطله • کشتار علویان سوریه
عراق
نبو
مسیر کاروان امام حسین از مدینه تا دمشق
از مدینه تا مکه
ذوالحلیفه • سیاله • عرج • ابواء • جحفه • قدید • خلیص • عسفان • مرظهران • مکه
از مکه تا کربلا
تنعیم • صفاح • وادی عقیق • ذات عرق • حاجر • اجفر • خزیمیه • زرود • ثعلبیه • شقوق • آشغال • بطن العقبة • شراف • ذو حسم • بیضه (منزلگاه) • عذیبالهجانات • قصر بنیمقاتل • نینوا • غاضریه • کربلا
از کربلا تا دمشق
کوفه • مسکن • سامرا • تکریت • وادی نخله • موصل • سنجار • نصیبین • دعوات • رقه • حلب • شیرز • حماه • حمص • بعلبک • صومعه راهبه • دمشق
تکان امام حسین از مدینه تا کربلا / اسیران کربلا
نبو
اسیران اتفاق کربلا
مسیر جنبش
کربلا • کوفه • شام • دمشق • بازار شام • باب الساعات • مسجد جامع اموی • خرابه شام • بعلبک • حلب
خطبهها
خطبه امام سجاد(ع) در کوفه • خطبه حضرت زینب در کوفه • خطبه فاطمه صغری در کوفه • مناظره حضرت زینب با ابنزیاد • خطبه امام سجاد در شام • خطبه حضرت زینب در شام
اسیران
مردان
امام سجاد(ع) • امام باقر(ع) • قدمت بن حسن بن علی
زنان
زینب(س) • رباب • فاطمه دختر امام حسین • رقیه دختر امام علی(ع) • سکینه دختر امام حسین • رقیه دختر امام حسین • امکلثوم دختر امام علی(ع) • فاطمه دختر امام علی • فاطمه دختر امام حسن
ملازمان (مأموران)
شمر بن ذیالجوشن • طارق بن مُحَفِّز بن ثَعلبه • زحر بن قیس
مدیحههای مرتبط
مدیحه دیر راهب • نوحه شتربان • نوحه تنور خولی • نوحه مجلس یزید • نوحه اربعین
متعلقها
شام غریبان • تابلو شام غریبان • رخداد کربلا • آسوده ساعدی • منهال بن عمرو • مناظره زینب با ابن زیاد • اربعین • عقبة بن سمعان • بشیر بن جذلم • مشهد السقط • مشهد النقطة • مرقد خوله دختر امام حسین • مسلم جصاص
امکانات مورد نیاز برای برگزاری مراسم در مسجد قبا مشهد